36. Đắc nhân tâm
Tựa đề nghe có vẻ sáo rỗng, nhưng cuốn sách self-help của Dale Carnegie về việc đạt được sự tự tin và tin tưởng đã thu hút được vô số độc giả và ảnh hưởng đến hàng triêu người trong nhiều thập kỷ. Lời khuyên bên trong rất rõ ràng: cười nhiều hơn, nói ít hơn, lắng nghe nhiều hơn. Thậm chí ngay cả Warren Buffett cũng từng treo chứng chỉ của mình từ khóa học của Carnegie trong văn phòng của mình.
37. Tôi không phải là phụ nữ sao?
Trong bài phát biểu của mình tại hội nghị về quyền của phụ nữ ở Akron, Ohio năm 1851, Sojourner Truth – một phụ nữ từng là nô lệ – đã hỏi những người da trắng đang bầu cử rằng liệu cô ấy có đủ tư cách là phụ nữ trong mắt họ hay không. Nhiều phụ nữ là hạt nhân của phong trào bầu cử ủng hộ quyền của họ và coi phụ nữ da màu là người đi sau, và bài phát biểu của Truth đã đưa ra một lời phê bình quan trọng về nữ quyền trong làn sóng đầu tiên.
Được xuất bản vào thời điểm suy yếu của làn sóng nữ quyền thứ hai, cuốn sách của bà tiếp tục sự mổ xẻ về nhị phân giới tính qua lăng kính chủng tộc, khẳng định rằng chủng tộc và giới tính là một phần của cùng một loài động vật. Việc bà xem xét sự phân biệt chủng tộc và phân biệt giới tính như một lực lượng đan xen đã giúp thúc đẩy các cuộc trò chuyện về tính giao thoa và tính bao trùm trong suốt làn sóng nữ quyền thứ ba và thứ tư.
38. Truyện cổ Grimm
Những câu chuyện cổ tích và những câu chuyện dân gian khác do Jacob và Wilhelm Grimm sưu tầm và xuất bản thành một series bảy cuốn từ đầu đến giữa thế kỷ 19 rất quan trọng vì một lý do rất đơn giản: ngày nay chúng vẫn còn phổ biến trong văn hóa phương Tây.
Nhưng chúng không chỉ quan trọng vì lý do đó. Trên thực tế, ban đầu, anh em nhà Grimms không cố gắng tạo ra văn hóa giải trí phổ biến toàn cầu. Họ là những học giả người Đức có mục tiêu là thu thập văn hóa dân gian Đức không chỉ để bảo tồn nó mà còn như một phương tiện để thúc đẩy sự hợp nhất bản sắc dân tộc giữa nhiều nhóm nhân khẩu học bị rạn nứt rải rác khắp nước Đức chưa thống nhất.
Họ cố gắng tạo ra một nền văn hóa đại chúng Đức một cách “nghệ thuật” – bắt nguồn từ hệ thống tín ngưỡng và phong tục của người Đức. Tác phẩm của họ đã truyền cảm hứng cho các nhà văn học dân gian trên khắp Châu Âu và Bắc Mỹ làm điều tương tự. Những nhà sưu tập này bắt đầu đi khắp nơi để tìm kiếm những câu chuyện dân gian được truyền miệng từ những vùng đất thường bị bỏ qua và ít được đại diện của đất nước họ.
Các nhà sưu tập thuộc tầng lớp trung lưu có học thức không chỉ lên tiếng cho tầng lớp thấp hơn mà còn lên tiếng bảo vệ ngôn ngữ mẹ đẻ của họ, bảo vệ lợi ích của chủ nghĩa dân tộc nhằm tìm kiếm quyền tự trị nhiều hơn cho các nhóm có quyền lợi đặc biệt. Theo cách này, việc biên soạn truyện dân gian là “một hành động có ý nghĩa về mặt xã hội và chính trị”.
39. Hiroshima
Hầu hết độc giả mua tờ The New Yorker ngày 31 tháng 8 năm 1946 đều không chuẩn bị tinh thần cho những gì họ đọc được bên trong. Hình minh họa trang bìa mô tả một ngày hè vui vẻ ở công viên, nhưng các biên tập viên đã dành gần như toàn bộ vấn đề cho phóng viên chiến trường John Hersey về những nỗi kinh hoàng do vụ đánh bom ở Hiroshima gây ra. Câu chuyện của Hersey tập trung vào trải nghiệm của sáu người sống sót – một cách tiếp cận lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết The Bridge of San Luis Rey năm 1927 của Thornton Wilders.
Đối với hầu hết độc giả, Hiroshima là bản tường thuật chính xác đầu tiên về sự đau khổ do bom hạt nhân gây ra. Trước đó, người Mỹ chỉ nhận được những báo cáo sơ sài, bị kiểm duyệt chặt chẽ về sự tàn phá do các vụ đánh bom ở Hiroshima và Nagasaki. Quốc hội thậm chí đã được thông báo rằng bệnh phóng xạ là “một cách chết rất dễ chịu”. Hiroshima đã mạnh mẽ phá bỏ những lời dối trá đó bằng những mô tả về nỗi đau khổ to lớn của con người do các vụ đánh bom gây ra.
Số báo đã bán hết gần như ngay lập tức, và câu chuyện của Hersey nhanh chóng được in thành sách. Các bản in miễn phí đã được tặng cho gần một triệu người đăng ký với lý do hầu như không có bất kỳ cuốn sách nào “có thể quan trọng hơn vào thời điểm này đối với loài người”. Các bài đọc đầy đủ trên đài phát thanh đã được phát ở một số quốc gia, các tờ báo trên khắp thế giới đã in nó, các bài xã luận đều nhấn mạnh rằng câu chuyện của Hersey nên được đọc. Nhờ Hersey mà nỗi kinh hoàng của chiến tranh hạt nhân giờ đây là “vấn đề thường trực, có ảnh hưởng đến chính sách quốc tế”.
40. Quê hương tan rã
Trước khi “Quê hương tan rã” được xuất bản vào năm 1958, câu chuyện về cuộc xâm lược và thuộc địa hóa châu Phi của người châu Âu đã được kể gần như hoàn toàn dưới góc nhìn của các nhà văn và nhà sử học da trắng. Tác giả người Nigeria Chinua Achebe đã thay đổi điều đó với cuốn tiểu thuyết đầu tay kể về một thành viên được kính trọng của một bộ tộc Igbo thuộc châu Phi.
Một phần được hình thành như một phản ứng đối với những mô tả giản lược và phân biệt chủng tộc về các nhân vật châu Phi trong một số cuốn sách nổi tiếng thời bấy giờ, “Quê hương tan rã” là một trong những tiểu thuyết châu Phi đầu tiên đạt được sự hoan nghênh toàn cầu và là một trong những tác phẩm đầu tiên được đọc rộng rãi để khám phá tác động tàn khốc của quá trình thực dân hóa châu Âu. Nó đặt nền móng cho nền văn học châu Phi như chúng ta biết ngày nay và giúp xua tan quan niệm châu Phi là “lục địa đen”.
Triết gia và nhà đạo đức học Kwame Anthony Appiah đã gọi “Quê hương tan rã” là “điểm khởi đầu cho tiểu thuyết châu Phi hiện đại”. Để hỏi Achebe đã ảnh hưởng đến văn học châu Phi như thế nào, Appiah viết, ” điều này cũng giống như hỏi Shakespeare đã ảnh hưởng đến các nhà văn Anh như thế nào hay Pushkin đã ảnh hưởng đến người Nga như thế nào”.
Bạn có thể đọc thêm:
]]>