Trong danh sách các bệnh ung thư xuất hiện ở Việt Nam, ung thư phổi không phải hiếm gặp. Tỉ lệ người mắc bệnh ngày càng gia tăng. Việc biết rõ các nguyên nhân ung thư phổi vô cùng quan trọng để phòng tránh và phát hiện bệnh sớm. 7 yếu tố sau đây là nguyên nhân hay gặp hàng đầu của căn bệnh này nhưng ít người biết rõ.

1. Hút thuốc lá gây ung thư phổi

Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Lời cảnh báo này ai cũng có thể nhìn thấy ở bất cứ đâu, nhưng có quan tâm hay không lại là việc khác. Nếu bạn là một trong số những người không để ý đến nó thì thật vô cùng tai hại. Theo thống kê, 80-90% mắc ung thư phổi là do hút thuốc lá. Tỉ lệ ung thư phổi của đàn ông hút thuốc lá cao hơn người bình thường 23 lần, và với phụ nữa con số này là 13 lần.

Trong thuốc lá có chứa tới hơn 70 chất gây ung thư, nhưng đáng chú ý nhất có lẽ là Nicotin. Nó đóng vai trò như một tác nhân kích thích các yếu tố tiền căn gây ung thư hoạt động. Từ đó phá hủy ADN, thương tổn hệ miễn dịch, gây viêm không hồi phục. Hãy biết quý trọng sức khỏe của chính mình và những người xung quanh, hãy tránh xa thuốc lá bạn nhé.

Đọc thêm bài viết “Hút thuốc lá gây ung thư phổi, tàn phá sức khỏe nghiêm trọng” để biết cơ chế thuốc lá gây tổn hại sức khỏe của bạn tại đây.

2. Khí độc Randon

Khí độc Randon là nguyên nhân đứng thứ hai gây ung thư phổi và là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi không do hút thuốc lá. Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, Randon gây ra khoảng 15% tỉ lệ mắc ung thư phổi trên toàn thế giới.

Randon là một chất phóng xạ, không màu, không mùi, được giải phóng ra từ sự phân rã của uranim trong đất. Nó có thể xuất hiện trong nhà của bạn thông qua những vết nứt của sàn nhà, trần nhà, nền móng, tường, từ đó lưu động trong môi trường nước, không khí mà chúng ta vẫn sống mỗi ngày.

Khi chúng ta hít phải khí này, nó giải phóng ra các hạt alpha, gây phá hủy ADN, biến đổi gen, tổn thương nhu mô phổi và dẫn đến ung thư.

3. Tuổi tác

Tuổi tác là một trong những yếu tố để chẩn đoán ung thư phổi. Độ tuổi mắc ung thư phổi trung bình là 65-75 tuổi. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là trẻ em hay lứa tuổi trung niên không thể mắc bệnh, dù ít gặp nhưng trên thực tế nó vẫn xuất hiện. Cụ thể tỉ lệ mắc ung thư phổi ở từng độ tuổi được thống kê như sau:

• Tuổi từ 20 đến 34 – 1,0%
• Tuổi từ 35 đến 44 – 1,3%
• Tuổi 45 đến 54 – 7,9%
• Tuổi 55 đến 64 – 19,6%
• Tuổi 65 đến 74 – 30,5%
• Tuổi 75 đến 84 – 30,6%
• Tuổi từ 85 trở lên – 10,0%

4. Phơi nhiễm nghề nghiệp

Môi trường nghề nghiệp thường xuyên phải tiếp xúc với những hóa chất độc hại là yếu tố gây tăng nguy cơ ung thư phổi cũng như các bệnh ung thư khác. Các nghề nghiệp như xây dựng, mộc, gốm sứ, sản xuất than, đào hầm mỏ, khai thác uranium, sản xuất thủy tinh,…đều dễ tiếp xúc với các chất độc gây ung thư.

Khi đó là tính chất bắt buộc của nghề nghiệp, bạn cần tự biết bảo vệ sức khỏe của mình, đeo găng tay, đeo mặt nạ, đồ bảo hộ là vô cùng quan trọng. Có trường hợp chỉ cần dùng mặt nạ thông thường, nhưng nhiều khi phải là mặt nạ chống độc mới có tác dụng.

Bạn có thể tìm mua mặt nạ chống độc chất lượng tại đây.

5. Dùng thuốc điều trị cao huyết áp

Trong số các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp có một nhóm mang tên gọi là nhóm thuốc ức chế men chuyển. Năm 2018, người ta đã làm nghiên cứu trên 300.000 người về sự liên quan của nhóm thuốc này với ung thư phổi. Các thuốc được điều tra là Altace (ramipril), Zestril hoặc Prinivil (lisinopril) và Coveryl (perindopril). Với những người sử dụng thuốc lâu dài (>10 năm) thì tỉ lệ mắc ung thư phổi cao hơn người bình thường là 14%.

6. Tiền sử các bệnh về phổi

Khi đã có tiền sử các bệnh về phổi, có nghĩa là phổi đã bị tổn thương hoặc xơ hóa một phần nào đó. Chính về thế, yếu tố này sẽ làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi. Các bệnh như COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), hen suyễn, lao đều rất đáng lo ngại.

7. Yếu tố gia đình

Yếu tố di truyền là một trong những nguy cơ dẫn đến mắc ung thư qua nhiều thế hệ. Việc đột biến gen đã xảy ra từ thế hệ trước, truyền qua thế hệ sau và gây nên những trường hợp mắc ung thư đáng tiếc khi tuổi đời còn rất trẻ. Để ngăn ngừa yếu tố này, chúng ta có thể thực hiện phân tích phả hệ và bản đồ gen ở các cơ sở nghiên cứu. Tuy nhiên điều này không thực sự phổ biến ở Việt Nam.

Một số bài viết về các bệnh ung thư hay gặp bạn có thế tham khảo:

• 8 dấu hiệu ung thư gan giai đoạn đầu bạn không nên bỏ qua
• Hình ảnh ung thư vòm họng giúp bạn dễ dàng nhận biết tình trạng bệnh
• 9 nguyên nhân dẫn đến ung thư gan cần biết để phòng tránh

Ung thư phổi là một căn bệnh nguy hiểm đe dọa đến sức khỏe và tính mạng của con người. Sau khi tìm hiểu những nguyên nhân có thể dẫn đến ung thư phổi, các bạn hãy chú ý phòng tránh và quan tâm hơn tới sức khỏe bản thân nhé. Đừng quên tiếp tục theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnchoi để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nữa nhé!

Theo thống kê, những người đàn ông hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi cao gấp 23 lần so với những người không hút thuốc, và phụ nữ hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 13 lần so với những người không hút thuốc. Nhìn chung, nguyên nhân gây ra ung thư phổi ở Mỹ 80 – 90% được chẩn đoán là do hút thuốc lá.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn nghe những lời bình luận như “bác tôi hút thuốc trong 60 năm mà không bị ung thư phổi” hay “cô của tôi chưa bao giờ hút thuốc nhưng bị ung thư phổi”. Vậy thực chất hút thuốc lá đã gây ung thư phổi bằng cách nào?

Chất gây ung thư trong khói thuốc lá là gì?

• Asen (Được tìm thấy trong chất độc chuột)
• Nicotin
• Benzen (Một thành phần của dầu thô thường được sử dụng để tạo ra các hóa chất khác)
• Cadmium (Có trong pin)
• Crôm
• Niken
• Vinyl clorua (Có trong nhựa và bộ lọc thuốc lá)
• Các amin thơm
• Formaldehyde (Chất trong dung dịch dùng để ướp xác)
• Acetaldehyde
• Acrylonitrile
• Polonium-210 (Kim loại nặng phóng xạ)

Trong số các hóa chất trên, Nicotin có lẽ là chất đáng lưu ý nhất và cũng là chất được nhắc tới nhiều nhất khi nói về tác hại của thuốc lá. Thế nhưng nghiên cứu đã chứng minh, Nicotin không thực sự gây ung thư phổi mà nó đóng vai trò như một chất kích thích – làm cho các nhân tố ung thư phổi tiền căn phát triển nhanh và mạnh hơn.

Để một tế bào bình thường biến thành một tế bào ung thư, nó phải trải qua một quá trình gọi là đột biến gen. Các chất độc trong thuốc lá có thể gây nên sự đột biến này bằng nhiều cơ chế khác nhau.

1. Tổn thương trực tiếp DNA

Chất gây ung thư trong khói thuốc lá trực tiếp tác động lên DNA của tế bào phổi dẫn đến thay đổi cấu trúc và gây đột biến. Ngoài ra, một số hóa chất, chẳng hạn như Crôm sẽ làm các chất gây ung thư khác dính chặt vào DNA của tế bào nhu mô phổi, lấp đầy các khoảng kẽ, giảm thông khí, tăng xơ hóa và tăng nguy cơ tổn thương.

2. Ảnh hưởng chức năng sửa chữa DNA

Ngay cả khi DNA trong tế bào của chúng ta bị hư hại do một nguyên nhân nào đó, thì cơ thể cũng sẽ có một hệ thống các gen làm nhiệm vụ sửa chữa DNA bị hư hỏng. Các gen này được gọi là gen ức chế khối u. Tuy nhiên, Asen và Niken trong khói thuốc lại xen vào quá trình thực hiện hoạt động sửa chữa DNA hỏng của các gen này.

3. Viêm

Khói thuốc lá có thể gây tổn thương nhu mô phổi gây nên hiện tượng viêm. Khi đó các tế bào phải phân chia thường xuyên hơn để bổ sung các tế bào bị hư hại hoặc các tế bào chết. Trong quá trình phân chia xác xuất xảy ra sai sót là không thể tránh khỏi và cũng chính những sai sót này làm tăng nguy cơ hình thành ung thư phổi.

4. Giảm chức năng lọc độc tố của hệ thống lông mao

Lông mao là những phần phụ giống như tóc nhỏ ở đường dẫn khí. Hệ thống lông mao trải dài sẽ lọc độc tố ở khí vào, đẩy chúng lên và ra khỏi đường hô hấp. Độc tố trong khói thuốc lá, chẳng hạn như Formaldehyde, sẽ làm tổn thương hệ thống này. Ngoài ra, lượng hóa chất ở khói thuốc quá nhiều có thể vượt quá khả năng lọc của cơ thể, chúng sẽ ở lại lâu hơn trong đường hô hấp và gây thương tổn.

5. Ảnh hưởng chức năng miễn dịch

Hệ thống miễn dịch của cơ thể có chức năng thải trừ độc tố, loại bỏ các yếu tố gây viêm, diệt tế bào ung thư giai đoạn đầu. Tuy nhiên, những chất độc nêu trên trong khói thuốc lá có thể gây suy giảm chức năng của hệ thống miễn dịch, chính vì thế hệ thống này không đảm bảo được mức hoạt động tối ưu.

Thuốc lá không chỉ gây tổn hại tới người hút, mà còn tác động tiêu cực hơn đối với mọi người xung quanh. Khói thuốc thụ động là yếu tố nguy cơ gây ung thư phổi. Nó là hung thủ gây ra khoảng 7300 ca tử vong do ung thư phổi và 34000 ca tử vong do bệnh tim mạch mỗi năm. Người không hút thuốc sống chung với người hút thuốc có khả năng mắc bệnh ung thư phổi cao hơn 20-30%.

Vì thế, khi đi đến nơi công cộng không thể tránh được khói thuốc thụ động, bạn hãy chú ý đeo khẩu trang có màng lọc chất lượng để ngăn ngừa ung thư nhé. Bạn có thể tìm mua khẩu trang cao cấp tại đây.

Một số bài viết liên quan về bệnh ung thư hay gặp bạn có thể tham khảo:

• 8 dấu hiệu ung thư phổi giai đoạn đầu cần nhận biết để điều trị
• Hình ảnh ung thư vòm họng giúp bạn dễ dàng nhận biết tình trạng bệnh

• Ung thư vòm họng có triệu chứng gì và phòng tránh như thế nào là tốt nhất?

Như đã nói ở trên, rõ ràng là hút thuốc lá gây ung thư phổi, thậm chí cả những người đã bỏ thuốc hay hít khói thuốc thụ động đều có nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá và cải thiện lối sống theo một cách khác tốt hơn. Hãy tránh xa thuốc lá vì sức khỏe của chính bạn và những người xung quanh.

Đừng quên tiếp tục theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều tin tức hữu ích nhé!