hội chứng chân không yên – BlogAnChoi

Hội chứng chân không yên (Restless Leg Syndrome – RLS) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách quản lý

2025-07-13T02:53:59Z

Bạn đã bao giờ nằm trên giường, sẵn sàng chìm vào giấc ngủ nhưng đôi chân lại “gào thét” với cảm giác ngứa ran, khó chịu, khiến bạn chỉ muốn đứng dậy đi lại? Nếu câu trả lời là có, bạn có thể đang trải qua hội chứng chân không yên (Restless Leg Syndrome – RLS), một rối loạn thần kinh khá phổ biến nhưng ít được chú ý. Hội chứng này không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Theo các nghiên cứu, khoảng 5-10% dân số thế giới có thể gặp phải RLS ở một mức độ nào đó, từ nhẹ đến nặng. Điều đáng nói là nhiều người thậm chí không biết mình mắc phải, chỉ nghĩ đó là do mệt mỏi hay căng thẳng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu hội chứng chân không yên là gì, nguyên nhân, triệu chứng và quan trọng nhất là cách quản lý để sống khỏe mạnh hơn. Nếu bạn hoặc người thân đang nghi ngờ mình mắc RLS, hãy đọc tiếp để hiểu rõ hơn và tìm giải pháp phù hợp nhé!

Hội chứng chân không yên là gì?

Hội chứng chân không yên (Restless Leg Syndrome – RLS) là một rối loạn thần kinh khiến bạn cảm thấy khó chịu ở chân, thường kèm theo cảm giác ngứa ran hoặc đau âm ỉ. Điều đặc biệt là bạn sẽ cảm thấy một thúc đẩy mạnh mẽ muốn cử động chân để làm dịu cảm giác này. Triệu chứng thường xuất hiện khi bạn nghỉ ngơi, đặc biệt vào buổi tối hoặc đêm, khiến việc thư giãn hay đi ngủ trở thành một “cuộc chiến” thực sự.

Phân loại RLS

Hội chứng chân không yên được chia thành hai loại chính:

RLS nguyên phát: Thường có yếu tố di truyền, xuất hiện mà không rõ nguyên nhân cụ thể. Loại này thường bắt đầu ở tuổi trẻ hoặc trung niên và có thể kéo dài suốt đời.
RLS thứ phát: Xuất hiện do các yếu tố hoặc bệnh lý khác, như thiếu sắt, mang thai, suy thận, hoặc sử dụng một số loại thuốc (ví dụ: thuốc chống trầm cảm). Loại này có thể được cải thiện nếu điều trị đúng nguyên nhân.

Tại sao cần quan tâm đến hội chứng chân không yên?

Dù không nguy hiểm đến tính mạng, hội chứng chân không yên có thể khiến bạn mất ngủ, mệt mỏi, và căng thẳng. Nếu không được quản lý, nó có thể làm giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến công việc và các mối quan hệ. Hiểu rõ về RLS là bước đầu tiên để kiểm soát nó và tìm lại những giấc ngủ trọn vẹn.

Hội chứng chân không yên (RLS) là một rối loạn thần kinh khiến bạn cảm thấy khó chịu ở chân, thường kèm theo cảm giác ngứa ran hoặc đau âm ỉ (Nguồn: Internet)

Triệu chứng của hội chứng chân không yên

Các triệu chứng chính

Cảm giác khó chịu ở chân: Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất của RLS. Bạn có thể cảm thấy ngứa ran, nóng rát hoặc đau âm ỉ ở bắp chân, đùi hoặc thậm chí ở tay. Cảm giác này thường rất khó mô tả nhưng nó khiến bạn cảm thấy vô cùng bồn chồn.
Thúc đẩy di chuyển chân: Khi cảm giác khó chịu xuất hiện, bạn sẽ có một nhu cầu không kiểm soát được muốn cử động chân. Đi bộ, giãn cơ hoặc lắc chân có thể tạm thời làm dịu triệu chứng.
Triệu chứng nặng hơn vào ban đêm: RLS thường “tấn công” khi bạn nghỉ ngơi, đặc biệt vào buổi tối hoặc đêm. Điều này khiến việc thư giãn hoặc đi ngủ trở nên khó khăn.

Ảnh hưởng đến giấc ngủ

Hội chứng chân không yên là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng. Nhiều người mắc RLS gặp khó khăn trong việc đi vào giấc ngủ hoặc bị tỉnh giấc nhiều lần vì cảm giác bồn chồn. Hơn nữa, RLS thường liên quan đến Rối loạn chuyển động chân tay định kỳ (Periodic Limb Movement Disorder – PLMD), một tình trạng khiến chân hoặc tay co giật không tự chủ trong khi ngủ, làm gián đoạn giấc ngủ sâu.

Hội chứng chân không yên (RLS) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng (Nguồn: Internet)

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính

Rối loạn dopamine trong não: Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh giúp kiểm soát vận động. Khi hệ thống dopamine hoạt động không hiệu quả, nó có thể gây ra các triệu chứng bồn chồn của RLS.
Thiếu sắt hoặc ferritin thấp: Thiếu sắt, ngay cả khi bạn không bị thiếu máu, là một nguyên nhân phổ biến của RLS. Sắt đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất dopamine, nên mức sắt thấp có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng.
Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình bạn có người từng mắc RLS, khả năng bạn bị ảnh hưởng sẽ cao hơn. RLS nguyên phát thường liên quan đến gen và có thể xuất hiện từ khi còn trẻ.

Yếu tố nguy cơ

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc RLS hoặc khiến triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn:

Mang thai: RLS khá phổ biến ở phụ nữ mang thai, có thể do thay đổi nội tiết tố hoặc thiếu sắt.
Các bệnh lý mãn tính: Một số bệnh như suy thận, tiểu đường hoặc bệnh Parkinson có thể làm tăng nguy cơ RLS thứ phát.
Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc, như thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, hoặc thuốc trị buồn nôn, có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm triệu chứng RLS.
Lối sống không lành mạnh: Uống quá nhiều caffeine, rượu hoặc hút thuốc lá có thể làm trầm trọng thêm RLS. Thiếu ngủ và căng thẳng cũng là những yếu tố góp phần.

Đối tượng dễ mắc

Phụ nữ: Phụ nữ có nguy cơ mắc RLS cao hơn nam giới, có thể do yếu tố nội tiết hoặc mang thai.
Người trung niên và cao tuổi: RLS thường xuất hiện hoặc trở nên rõ rệt hơn ở độ tuổi trung niên, nhưng trẻ em và thanh thiếu niên cũng có thể mắc phải.
Người có tiền sử gia đình: Nếu bố mẹ hoặc anh chị em của bạn có RLS, bạn nên chú ý đến các triệu chứng của mình.

Hội chứng chân không yên (RLS) có thể xuất phát từ rối loạn dopamine trong não, di truyền, thiếu sắt hoặc ferritin thấp,… (Nguồn: Internet)

Chẩn đoán hội chứng chân không yên

Quy trình chẩn đoán

Chẩn đoán RLS chủ yếu dựa trên mô tả triệu chứng của bạn vì hiện tại không có xét nghiệm cụ thể nào để xác định hội chứng này. Bác sĩ sẽ hỏi bạn về các cảm giác ở chân, thời điểm xuất hiện, và cách bạn giảm triệu chứng. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị làm thêm xét nghiệm để loại trừ các nguyên nhân khác hoặc xác định yếu tố liên quan, như:

Xét nghiệm máu: Kiểm tra mức sắt, ferritin hoặc các chỉ số liên quan đến chức năng thận, tuyến giáp, hoặc tiểu đường.
Nghiên cứu giấc ngủ: Nếu nghi ngờ bạn mắc Rối loạn chuyển động chân tay định kỳ (PLMD), bác sĩ có thể đề nghị theo dõi giấc ngủ để ghi nhận các cử động bất thường.

Tiêu chuẩn chẩn đoán RLS

RLS được chẩn đoán dựa trên bốn tiêu chuẩn chính:

Cảm giác muốn di chuyển chân kèm khó chịu: Bạn cảm thấy ngứa ran hoặc đau âm ỉ, thường ở bắp chân hoặc đùi.
Triệu chứng bắt đầu hoặc nặng hơn khi nghỉ ngơi: Cảm giác bồn chồn thường xuất hiện khi bạn ngồi lâu hoặc nằm xuống.
Triệu chứng giảm khi vận động: Đi bộ, giãn cơ hoặc lắc chân giúp giảm cảm giác khó chịu tạm thời.
Triệu chứng nặng hơn vào buổi tối hoặc đêm: RLS thường “tấn công” mạnh nhất khi bạn cố gắng thư giãn hoặc đi ngủ.

Nếu bạn trả lời “có” cho cả bốn tiêu chuẩn trên, khả năng cao bạn đang mắc RLS.

Sống chung với hội chứng chân không yên

Sống với hội chứng chân không yên (RLS) có thể là một thử thách, nhưng không phải là không thể vượt qua. Với sự hiểu biết và các chiến lược phù hợp, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát triệu chứng và sống một cuộc sống trọn vẹn.

Tác động đến cuộc sống

RLS không chỉ là cảm giác bồn chồn ở chân – nó có thể ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều khía cạnh của cuộc sống:

Giấc ngủ: Mất ngủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng do RLS có thể khiến bạn mệt mỏi, uể oải vào ban ngày.
Sức khỏe tinh thần: Thiếu ngủ kéo dài có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu hoặc thậm chí trầm cảm.
Công việc và các mối quan hệ: Sự mệt mỏi và khó chịu có thể làm giảm hiệu suất làm việc, gây khó khăn trong giao tiếp hoặc duy trì các mối quan hệ cá nhân.

Nhưng đừng lo, bạn không hề đơn độc! Nhiều người đã học cách sống chung với RLS và vẫn tận hưởng cuộc sống bình thường.

Cách đối phó

Ghi nhật ký triệu chứng: Hãy ghi lại thời điểm, tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng RLS. Điều này giúp bạn và bác sĩ theo dõi tình trạng, xác định các yếu tố kích thích, và điều chỉnh phương pháp điều trị.
Tìm sự hỗ trợ: Chia sẻ với gia đình, bạn bè hoặc tham gia các nhóm hỗ trợ RLS (trực tuyến hoặc ngoại tuyến) để học hỏi kinh nghiệm từ những người cùng hoàn cảnh. Các tổ chức như Restless Legs Syndrome Foundation cung cấp nhiều tài liệu và cộng đồng hữu ích.
Duy trì lối sống lành mạnh: Tiếp tục áp dụng các thói quen như tránh caffeine, tập thể dục nhẹ nhàng, và thư giãn trước khi ngủ để giảm thiểu triệu chứng.
Tâm lý tích cực: Hãy nhớ rằng RLS là một tình trạng có thể quản lý được. Tập trung vào những điều bạn có thể kiểm soát, như chế độ ăn uống, giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

RLS có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy việc theo dõi thường xuyên với bác sĩ là rất quan trọng. Nếu bạn đang mang thai, mắc các bệnh mãn tính (như suy thận, tiểu đường), hoặc dùng thuốc có thể gây RLS, hãy kiểm tra định kỳ để đảm bảo tình trạng được kiểm soát tốt. Ngoài ra, nếu triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn, đừng ngần ngại thảo luận với bác sĩ để điều chỉnh phương pháp điều trị.

Kết luận

Hội chứng chân không yên (RLS) có thể là một “vị khách không mời” trong cuộc sống của bạn, nhưng nó không phải là điều không thể vượt qua. Từ việc nhận biết các triệu chứng như cảm giác bồn chồn, ngứa ran ở chân đến việc hiểu rõ nguyên nhân như thiếu sắt hay rối loạn dopamine, bạn đã có nền tảng để đối phó với tình trạng này. Quan trọng hơn, các phương pháp quản lý – từ thay đổi lối sống, bổ sung dinh dưỡng, đến điều trị y khoa, có thể giúp bạn lấy lại những giấc ngủ ngon và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nếu bạn nghi ngờ mình hoặc người thân mắc RLS, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc chuyên gia rối loạn giấc ngủ để được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Đừng ngần ngại ghi lại triệu chứng và chia sẻ với bác sĩ để có kế hoạch phù hợp nhất.

Hãy hành động ngay hôm nay! Chia sẻ bài viết này để nâng cao nhận thức về RLS và giúp những người khác nhận ra tình trạng của họ. Nếu bạn đang vật lộn với RLS, hãy nhớ rằng bạn không đơn độc – có rất nhiều cách để kiểm soát và sống tốt hơn.

Bạn có thể quan tâm:

5 lợi ích nổi bật của dầu magie: Có thật sự hiệu quả?

2025-07-09T14:14:19Z

Dầu magie – một dạng magie clorua dạng lỏng có thể thoa/xịt lên da – đang trở thành sản phẩm được nhiều người tin dùng nhờ những lời truyền tai về khả năng giảm đau, cải thiện giấc ngủ, hỗ trợ thư giãn và chăm sóc da. Tuy nhiên, liệu những công dụng đó đã được khoa học xác minh? Dưới đây là 5 lợi ích phổ biến của dầu magie kèm theo những điều bạn cần biết trước khi sử dụng.

1. Giúp giảm đau nhức cơ

Nhiều vận động viên và người thường xuyên luyện tập thể thao sử dụng dầu magie để giảm đau và thư giãn cơ bắp sau khi tập luyện. Lý do là magie có thể làm dịu các thụ thể đau NMDA – một loại thụ thể đóng vai trò truyền tín hiệu đau trong cơ thể. Theo bác sĩ Joaquin Villegas, chuyên gia về y học toàn diện tại Trường Y McGovern (Mỹ), magie có khả năng làm giảm cảm giác đau nhờ cơ chế này.

Một nghiên cứu nhỏ từng cho thấy việc bôi magie clorua lên tay và chân giúp cải thiện triệu chứng ở những người bị xơ cơ (một tình trạng gây đau lan rộng trong cơ thể). Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ có 24 người tham gia và không có nhóm đối chứng, vì vậy kết luận vẫn chưa chắc chắn. Nói cách khác, dầu magie có thể hỗ trợ giảm đau nhưng vẫn cần thêm nghiên cứu để chứng minh hiệu quả thực sự.

Dầu magie được cho là có khả năng giúp giảm đau nhức cơ (Ảnh: Internet)

2. Giảm triệu chứng hội chứng chân không yên

Hội chứng chân không yên là tình trạng khiến người bệnh cảm thấy thôi thúc phải cử động chân liên tục khi nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm. Magie được cho là giúp làm dịu cảm giác khó chịu và hỗ trợ thư giãn cơ bắp nhờ khả năng ngăn chặn canxi đi vào tế bào cơ – giúp cơ không co thắt quá mức.

Một vài nghiên cứu nhỏ về việc dùng magie đường uống cho thấy có thể giúp giảm cử động chân và cải thiện giấc ngủ ở người mắc hội chứng chân không yên. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào trực tiếp đánh giá tác dụng của dầu magie đối với tình trạng này.

Dầu magie cũng được nhiều người tin là có khả năng giúp giảm triệu chứng hội chứng chân không yên (Ảnh: Internet)

3. Cải thiện chất lượng giấc ngủ

Trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, nhiều người chia sẻ rằng thoa/xịt dầu magie có thể giúp họ dễ ngủ hơn. Một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ nổi tiếng với 2,4 triệu người theo dõi đã chia sẻ video về việc dùng dầu magie để ngủ ngon – thu hút hàng triệu lượt xem. Một số TikToker khác cũng ghi nhận hiệu quả tương tự.

Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học vẫn còn khá hạn chế. Một vài nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ giữa mức magie cao trong cơ thể và giấc ngủ chất lượng hơn nhưng kết quả chưa nhất quán. Hiện tại, vẫn chưa có dữ liệu khoa học khẳng định rằng dầu magie giúp bạn ngủ ngon hơn dù kinh nghiệm cá nhân có thể khác nhau.

Nhiều người chia sẻ rằng thoa/xịt dầu magie có thể giúp họ dễ ngủ hơn (Ảnh: internet)

4. Hỗ trợ giảm đau đầu và đau nửa đầu

Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn của chứng đau đầu và đau nửa đầu là thiếu hụt magie. Magie giúp điều hòa các thụ thể NMDA và duy trì độ giãn nở mạch máu trong não – hai yếu tố ảnh hưởng đến mức độ đau.

Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng bổ sung magie dạng uống có thể giúp ngăn ngừa hoặc giảm tần suất đau nửa đầu. Tuy nhiên, với dầu magie, vẫn chưa có nghiên cứu nào cho thấy nó có hiệu quả trong việc giảm đau đầu. Dù có cơ sở sinh lý học hợp lý, việc sử dụng dầu magie để giảm đau nửa đầu vẫn cần nghiên cứu thêm.

Khả năng hỗ trợ giảm đau đầu và đau nửa đầu vẫn cần nghiên cứu thêm (Ảnh: Internet)

5. Cải thiện làn da

Một số thương hiệu mỹ phẩm quảng cáo rằng dầu magie có thể làm dịu da kích ứng hoặc giúp ngăn ngừa lão hóa sớm. Tuy nhiên, theo bác sĩ Villegas, tác dụng này có thể không đến trực tiếp từ magie mà từ chính nền kem dưỡng hoặc tinh dầu đi kèm trong sản phẩm.

Da có thể hấp thụ magie ở một mức độ nhất định, đặc biệt là ở các vùng có nhiều nang lông như nách. Tuy nhiên, lợi ích rõ ràng từ việc này vẫn chưa được chứng minh. Nếu bạn muốn thử dùng dầu magie cho da, hãy kiểm tra phản ứng bằng cách xịt lên một vùng nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi.

Dầu magie được quảng cáo là có thể cải thiện làn da (Ảnh: Internet)

Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy dầu magie có thể làm tăng đáng kể mức magie trong máu hoặc cải thiện tình trạng thiếu hụt magie. Ngược lại, magie đường uống (qua thực phẩm hoặc viên uống bổ sung) vẫn là lựa chọn hiệu quả hơn.

Nếu bạn lo ngại mình bị thiếu magie, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ dạng bổ sung nào vì magie có thể tương tác với một số loại thuốc hoặc gây rối loạn tiêu hóa nếu dùng quá liều.

Dầu magie được nhiều người yêu thích nhờ tính tiện dụng và những lời khen ngợi từ cộng đồng mạng. Một số người thấy nó giúp giảm đau cơ, ngủ ngon hơn hoặc cải thiện tình trạng chân không yên. Tuy nhiên, phần lớn những lợi ích này vẫn chưa được khoa học chứng minh rõ ràng. Bạn có thể thử sử dụng như một phần của thói quen chăm sóc cá nhân nhưng đừng kỳ vọng vào những công dụng “thần kỳ”. Và nếu đang gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, hãy ưu tiên tham khảo ý kiến từ chuyên gia y tế trước khi dùng.

Bạn có thể quan tâm:

12 dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn có thể bị thiếu sắt

2024-12-29T13:10:28Z

Thiếu sắt là vấn đề sức khỏe khá phổ biến. Vì khoáng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo máu, do đó, thiếu sắt có thể gây thiếu máu và nhiều vấn đề khác cho cơ thể. Trên thực tế, có nhiều dấu hiệu để bạn nhận biết cơ thể đang thiếu sắt để có thể thăm khám và bổ sung kịp thời. Dưới đây là 12 dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn có thể bị thiếu sắt!

1. Mệt mỏi dai dẳng

Mệt mỏi là một trong những triệu chứng phổ biến của việc thiếu sắt trong cơ thể. Nguyên nhân là do nồng độ sắt thấp khiến cơ thể không sản xuất đủ hemoglobin, dẫn đến lượng oxy đến các cơ và mô của bạn cũng ít hơn bình thường, từ đó gây ra tình trạng mệt mỏi và suy nhược. Nếu bạn liên tục cảm thấy mệt mỏi ngay cả sau khi nghỉ ngơi đầy đủ, đừng quên kiểm tra nồng độ sắt của bạn.

Mệt mỏi là một trong những triệu chứng phổ biến của việc thiếu sắt (Ảnh: Internet)

2. Khó thở

Một dấu hiệu phổ biến khác của tình trạng thiếu sắt chính là khó thở. Như đã nói trước đó, khi cơ thể thiếu sắt, hemoglobin sẽ bị suy giảm, lượng oxy vì thế cũng sẽ bị thiếu hụt. Lúc này, cơ thể sẽ bù đắp bằng cách tăng nhịp thở để cung cấp oxy, gây ra cảm giác khó thở.

Một dấu hiệu phổ biến khác của tình trạng thiếu sắt chính là khó thở (Ảnh: Internet)

3. Da nhợt nhạt, xanh xao

Da xanh xao, nhợt nhạt là dấu hiệu thiếu sắt vô cùng phổ biến. Điều này là do lượng huyết sắc tố hemoglobin – nguyên nhân khiến máu có màu đỏ – không được sản xuất đủ do cơ thể thiếu sắt, từ đó khiến da mất màu hồng tự nhiên. Tình trạng da xanh xao, nhợt nhạt có thể xuất hiện bất kỳ đâu trên cơ thể, từ mặt, tay, chân, nướu răng hay móng tay,…

Da xanh xao, nhợt nhạt là dấu hiệu thiếu sắt vô cùng phổ biến (Ảnh: Internet)

4. Đau đầu thường xuyên

Thiếu sắt có thể dẫn đến đau đầu tái phát và thậm chí là đau nửa đầu. Nguyên nhân là do thiếu sắt dẫn đến nồng độ hemoglobin trong các tế bào hồng cầu thấp, khiến chúng không cung cấp đủ oxy đến não. Điều này sẽ khiến các mạch máu trong não sưng lên, gây ra cơn đau đầu.

Thiếu sắt có thể dẫn đến thiếu máu, khiến não không được cung cấp đủ oxy, từ đó gây đau đầu (Ảnh: Internet)

5. Chóng mặt và choáng váng

Thường xuyên hoa mắt, chóng mặt, choáng váng (đặc biệt là khi thay đổi tư thế một cách đột ngột) cũng là những biểu hiện thường thấy do thiếu sắt. Như đã trình bày trước đó, thiếu sắt có thể gây ra tình trạng thiếu máu lên não, khiến nồng độ oxy trong não thấp, từ đó gây ra các hiện tượng trên.

Thường xuyên hoa mắt, chóng mặt, choáng váng cũng là những biểu hiện thường thấy do thiếu sắt (Ảnh: Internet)

6. Đánh trống ngực (Tim đập nhanh)

Thiếu sắt khiến tim phải làm việc nhiều hơn bình thường để cung cấp đủ oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Điều này có khả năng gây ra nhịp tim không đều hoặc đánh trống ngực. Theo thời gian, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ suy tim.

Thiếu sắt có khả năng gây ra nhịp tim không đều hoặc đánh trống ngực (Ảnh: Internet)

7. Tay chân lạnh

Lưu thông máu kém do lượng sắt thấp có thể khiến các chi của bạn luôn cảm thấy lạnh, ngay cả trong môi trường ấm áp.

Tay chân lạnh cũng có thể là do cơ thể thiếu sắt (Ảnh: Internet)

8. Thèm ăn bất thường (Pica)

Cảm giác thèm ăn những thứ không phải thực phẩm như đá, phấn hoặc đất là một triệu chứng không quá phổ biến của tình trạng thiếu sắt. Các nhà khoa học tin rằng nó có thể liên quan đến cách cơ thể bạn báo hiệu tình trạng thiếu khoáng chất.

Thèm ăn bất thường có thể liên quan đến cách cơ thể bạn báo hiệu tình trạng thiếu khoáng chất (Ảnh: Internet)

9. Hội chứng chân không yên

Trong một số trường hợp, thiếu sắt có thể dẫn đến hội chứng chân không yên – muốn vận động chân không kiểm soát được, đặc biệt là vào ban đêm. Các nghiên cứu cho thấy tình trạng thiếu sắt làm gián đoạn quá trình sản xuất dopamine, khiến các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn.

Thiếu sắt có thể làm gián đoạn quá trình sản xuất dopamine, dẫn đến hội chứng chân không yên trở nên trầm trọng hơn (Ảnh: Internet)

10. Da và tóc khô, móng tay giòn

Thiếu oxy do thiếu sắt có thể dẫn đến tóc khô, da bong tróc và khiến móng tay dễ gãy. Trường hợp thiếu máu nặng do thiếu sắc còn khiến tóc rụng nhiều, khiến móng tay giòn hoặc có hình thìa.

Thiếu oxy do thiếu sắt có thể dẫn đến tóc khô, da bong tróc và khiến móng tay dễ gãy (Ảnh: Internet)

11. Viêm lưỡi (Lưỡi sưng)

Tình trạng viêm lưỡi hay lưỡi sưng khiến việc nói, ăn và nuốt trở nên khó khăn cũng có thể là dấu hiệu của việc thiếu sắt. Triệu chứng này thường đi kèm với các vết nứt ở khóe miệng. Nguyên nhân là do việc thiếu huyết sắc tố có thể làm giảm myoglobin – một protein trong các tế bào hồng cầu đóng vai trò quan trọng với cấu trúc mô cơ của lưỡi.

Tình trạng viêm lưỡi hay lưỡi sưng cũng có thể là dấu hiệu của việc thiếu sắt (Ảnh: Internet)

12. Nhiễm trùng thường xuyên

Sắt đóng vai trò không nhỏ trong hệ thống năng miễn dịch. Chính vì thế, khi thiếu sắt, cơ thể bạn sẽ không đủ khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng và nhiều tác nhân gây hại khác, dẫn đến dễ bệnh tật, đau ốm.

Thiếu sắt có thể khiến hệ miễn dịch bị suy yếu, dẫn đến dễ bệnh tật, đau ốm (Ảnh: Internet)

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

Giấc ngủ ngon có lợi cho người mắc bệnh tiểu đường như thế nào?

2021-07-20T11:49:18Z

Đối với người mắc bệnh tiểu đường, những yếu tố thường được quan tâm trong quá trình theo dõi và điều trị là chế độ ăn và tập luyện thể dục. Nhưng bạn có biết rằng giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng rất nhiều? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nhé!

Tổng quan về bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường luôn nằm trong top những bệnh phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới, trong đó chiếm tỷ lệ cao là tiểu đường tuýp 2 – tình trạng bệnh mãn tính do kháng insulin.

Đo đường huyết là phương pháp để chẩn đoán và theo dõi bệnh tiểu đường (Ảnh: Internet).

Insulin là một loại hormone giúp chuyển glucose từ máu vào cơ bắp, mô mỡ, gan và các tế bào khác để sử dụng làm năng lượng. Tình trạng kháng insulin xảy ra khi insulin không thể thực hiện chức năng đưa glucose vào bên trong các tế bào. Điều này dẫn đến làm tăng glucose trong máu, tức tăng đường huyết, là triệu chứng đặc trưng của bệnh tiểu đường.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tăng đường huyết có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với tim, thận và các cơ quan khác.

Tiểu đường tuýp 2 có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm (Ảnh: Internet).

Bệnh tiểu đường và giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với nhau, và trên thực tế nhiều người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 có chất lượng giấc ngủ kém hoặc mất ngủ. Nhưng tin tốt là nếu chú ý điều chỉnh chế độ ăn uống, tập thể dục và mức đường huyết hợp lý, người bệnh có thể cải thiện được chất lượng giấc ngủ và cả sức khỏe tổng thể.

Bệnh tiểu đường ảnh hưởng đến giấc ngủ như thế nào?

Theo ước tính, có khoảng một nửa số người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 gặp vấn đề về giấc ngủ do lượng đường trong máu không ổn định và các triệu chứng khác liên quan đến căn bệnh này. Hiện tượng tăng đường huyết và hạ đường huyết vào ban đêm có thể dẫn đến mất ngủ và mệt mỏi vào ngày hôm sau.

Cũng giống như nhiều bệnh mãn tính khác, cảm giác chán nản hoặc căng thẳng do suy nghĩ về bệnh tiểu đường của mình cũng có thể khiến người bệnh khó ngủ vào ban đêm.

Khó ngủ là biểu hiện thường gặp ở các bệnh mãn tính, trong đó có tiểu đường (Ảnh: Internet).

Khi lượng đường trong máu tăng cao, người bệnh thường sẽ đi tiểu nhiều hơn. Những lần đi vệ sinh thường xuyên trong đêm làm cho giấc ngủ bị gián đoạn. Ngoài ra lượng đường trong máu tăng cao cũng có thể gây đau đầu, tăng cảm giác khát và mệt mỏi, có thể cản trở việc đi vào giấc ngủ.

Ngược lại, nhịn ăn quá lâu hoặc uống thuốc điều trị tiểu đường sai cách cũng có thể dẫn đến lượng đường trong máu hạ thấp vào ban đêm. Người bệnh có thể gặp ác mộng, đổ mồ hôi, cảm thấy khó chịu hoặc không tỉnh táo khi thức dậy.

Khi thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi là biểu hiện của giấc ngủ không tốt (Ảnh: Internet).

Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường và cảm thấy mệt mỏi, khó ngủ hoặc bất kỳ triệu chứng đáng lo ngại nào khác thì hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn, tìm nguyên nhân và lên kế hoạch điều trị để kiểm soát đường huyết của bạn ổn định hơn.

Giấc ngủ kém chất lượng ảnh hưởng đến mức đường huyết như thế nào?

Không chỉ bệnh tiểu đường có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, mà ở chiều ngược lại, các vấn đề về giấc ngủ dường như cũng đóng vai trò không nhỏ đối với bệnh này. Các nghiên cứu đã cho thấy giấc ngủ kém có liên quan đến lượng đường huyết tăng cao ở những người mắc tiểu đường và tiền tiểu đường.

Tuy nhiên một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến mối liên quan này. Các nhà khoa học cho rằng ngủ kém tác động đến mức đường huyết thông qua các hormone insulin, cortisol và tình trạng stress oxy hóa.

Khoảng 1/4 số người mắc bệnh tiểu đường cho biết họ ngủ ít hơn 6 tiếng hoặc nhiều hơn 8 tiếng mỗi đêm, điều này khiến họ có nguy cơ bị tăng đường huyết cao hơn. Ngoài việc làm tăng lượng đường trong máu ở những người đã mắc bệnh, thiếu ngủ cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện tình trạng kháng insulin ở những người bình thường, và mối liên quan này đã thể hiện rõ ràng ngay ở độ tuổi nhỏ.

Các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng thói quen ngủ muộn hoặc thất thường có liên quan với lượng đường huyết cao hơn, ngay cả ở những người không mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên có thể có các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến điều này, chẳng hạn như những người đi ngủ không điều độ cũng hay có chế độ ăn uống thất thường không tốt cho sức khỏe.

Thức khuya có thể dẫn đến làm tăng đường huyết theo nhiều cách khác nhau (Ảnh: Internet).

Thiếu ngủ làm tăng nồng độ ghrelin (hormone gây đói) và giảm mức leptin – hormone gây no. Để bù đắp cho tình trạng thiếu năng lượng, những người ngủ không ngon giấc thường tìm đến các loại đồ ăn vặt làm tăng lượng đường trong máu và khiến họ dễ bị béo phì, cũng là một yếu tố nguy cơ của bệnh tiểu đường.

Những người mắc tiểu đường tuýp 2 bị rối loạn giấc ngủ hoặc thường xuyên thức đêm cũng có thể ít tuân theo các hướng dẫn khác liên quan đến tình trạng bệnh của mình, chẳng hạn như tập thể dục đầy đủ và theo dõi chặt chẽ mức đường huyết.

Ngoài những ảnh hưởng tức thời đến lượng đường trong máu, giấc ngủ kém có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Những người phải dùng đến thuốc ngủ hoặc ngủ không ngon giấc thường có tâm lý lo lắng nghiêm trọng. Cũng có các bằng chứng sơ bộ cho thấy những người bị tiểu đường không ngủ đủ giấc có thể có nguy cơ cao mắc chứng suy giảm nhận thức khi về già.

Những rối loạn giấc ngủ nào thường gặp ở người bị tiểu đường?

Những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 có nguy cơ cao bị rối loạn giấc ngủ, phổ biến nhất là hội chứng chân không yên và chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Hội chứng chân không yên (Restless legs syndrome – RLS)

Khoảng 1/5 số người bệnh tiểu đường tuýp 2 mắc hội chứng này, biểu hiện là cảm giác ngứa ran hoặc khó chịu ở chân khiến họ khó đi vào giấc ngủ. Người bệnh tiểu đường cũng có thể mắc một tình trạng khác được gọi là bệnh thần kinh ngoại vi, tức là sự tổn thương các dây thần kinh với triệu chứng rất giống RLS, bao gồm tê bì, ngứa và đau ở tay chân.

Cảm giác bồn chồn khó chịu ở chân có thể là dấu hiệu của hội chứng chân không yên hoặc tổn thương thần kinh ngoại vi (Ảnh: Internet).

Nếu gặp phải các triệu chứng này, người bệnh nên tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị, tránh tổn thương dây thần kinh về lâu dài.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive sleep apnea – OSA)

Đây là một chứng rối loạn giấc ngủ, trong đó cơ thể sẽ ngừng thở trong giây lát theo từng khoảng lặp đi lặp lại suốt đêm. Trong hầu hết các trường hợp, người mắc OSA không tự nhận thức được vấn đề của mình, mặc dù người nằm cùng giường có thể quan sát thấy họ ngáy và thở hổn hển.

Ngưng thở khi ngủ do đường thở bị tắc nghẽn (Ảnh: Internet).

Những nhịp thở bất thường này gây ra các cơn tỉnh giấc cực ngắn, cản trở sự diễn tiến tự nhiên qua các giai đoạn của giấc ngủ và làm giảm chất lượng giấc ngủ. OSA thường xảy ra ở người thừa cân béo phì vì họ thường có vòng cổ dày hơn, dễ gây tắc nghẽn đường thở.

Tình trạng này có thể được điều trị bằng thiết bị thở áp lực dương liên tục (CPAP) giữ cho đường thở luôn thông thoáng để khôi phục lại nhịp thở bình thường và không làm gián đoạn giấc ngủ.

Chứng ngưng thở khi ngủ có liên quan thế nào đến bệnh tiểu đường?

Mặc dù ngưng thở khi ngủ không trực tiếp gây ra bệnh, nhưng nó là một yếu tố nguy cơ của bệnh tiểu đường tuýp 2 và đã được chứng minh là làm tăng tình trạng kháng insulin ngay cả ở những người không bị tiểu đường và không thừa cân.

Hiệp hội Tiểu đường Mỹ ước tính có khoảng ¼ số người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 mắc chứng OSA, và ¼ nữa mắc các rối loạn về thở khác liên quan đến giấc ngủ. Cả OSA và bệnh tiểu đường tuýp 2 đều có tỷ lệ xuất hiện cao hơn ở những người thừa cân và béo phì. Tuy nhiên OSA dường như có ảnh hưởng đến tình trạng kháng insulin và kiểm soát đường huyết ngay cả khi đã kiểm soát béo phì.

Hội chứng này không chỉ gây gián đoạn giấc ngủ, cản trở giai đoạn ngủ sóng não chậm, mà còn làm tắc nghẽn nguồn cung cấp oxy của cơ thể theo từng đợt. Khi kết hợp với nhau, những tác động này dẫn đến kháng insulin và rối loạn chuyển hóa glucose.

Máy thở CPAP dùng để điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Ảnh: Internet).

Nhiều nghiên cứu cho thấy điều trị ngưng thở khi ngủ ngắn hạn dường như có tác dụng cải thiện mức đường huyết, trong khi điều trị CPAP dài hạn còn giúp cải thiện cả tình trạng kháng insulin. Tuy nhiên mối liên hệ này có thể còn phụ thuộc và các yếu tố khác, chẳng hạn như cân nặng của người bệnh.

Cần thêm nhiều nghiên cứu nữa để xác định rõ hơn bản chất của mối liên hệ này, nhưng rõ ràng sức khỏe thể chất đóng vai trò quan trọng đối với chứng ngưng thở khi ngủ và bệnh tiểu đường. Sự kết hợp giữa giảm cân và CPAP có thể là cách hiệu quả nhất để điều trị chứng ngưng thở khi ngủ ở những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Người bị tiểu đường có thể làm gì để cải thiện các vấn đề về giấc ngủ?

Giấc ngủ ngon mỗi ngày là liều thuốc tự nhiên cực kỳ hiệu quả (Ảnh: Internet).

Kiểm soát mức đường huyết một cách cẩn thận có thể giúp cải thiện giấc ngủ cho những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Ngoài ra do mối quan hệ chặt chẽ giữa bệnh tiểu đường và giấc ngủ nên thói quen đi ngủ hợp lý là yếu tố đặc biệt quan trọng, bao gồm cả thói quen ban ngày và ban đêm, chẳng hạn như:

Tuân thủ chế độ ăn uống phù hợp với mỗi cá nhân giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả
Tập thể dục thường xuyên
Duy trì thói quen đi ngủ đều đặn
Tránh các chất kích thích như caffeine hoặc nicotine trước khi đi ngủ
Giữ cho phòng ngủ mát mẻ, tối và yên tĩnh

Tùy theo tình trạng cá nhân của mỗi người, bác sĩ có thể đề xuất các biện pháp hỗ trợ giấc ngủ cho bệnh nhân tiểu đường để có giấc ngủ ngon hơn. Họ có thể thực hiện một số phương pháp kiểm tra để xem liệu người bệnh có đang mắc phải rối loạn giấc ngủ hay không, và nếu có thì sẽ được điều trị bằng các liệu pháp thích hợp như máy CPAP.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!