giai đoạn của bệnh sốt xuất huyết – BlogAnChoi

Dịch sốt xuất huyết bùng phát: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh.

2022-11-23T02:15:36Z

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm phổ biến, bùng phát thành dịch theo mùa. Khi nhiễm bệnh, nếu không có biện pháp y tế can thiệp kịp thời sẽ để lại hậu quả khó lường, nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Vậy nên mọi người cần nắm vững thông tin về nguyên nhân sốt xuất huyết và triệu chứng của bệnh để có biện pháp phòng và điều trị kịp thời.

Bệnh sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue có trong muỗi vằn (muỗi Aedes aegypti) gây ra. Bệnh được Spaniards mô tả lần đầu tiên vào năm 1764. Năm 1953, một vụ dịch sốt xuất huyết xảy ra ở Philippin. Năm 1958 một vụ dịch tương tự xảy ra ở Thái Lan. Do dịch ngày càng lan rộng ở các nước Đông Nam Á và khu vực Tây Thái Bình Dương, tổ chức y tế thế giới (WHO) đã thống nhất tên gọi của bệnh là sốt xuất huyết Dengue vào năm 1964.

Sốt xuất huyết có khả năng lây truyền từ người này sang người khác thông qua vật trung gian là muỗi vằn, thời gian phát bệnh chỉ từ 4-5 ngày sau khi nhiễm mầm bệnh.

Hình ảnh muỗi vằn Aedes aegypti (Nguồn: Internet)

Theo thống kê của WHO, ước tính mỗi năm có khoảng 50 đến 100 triệu người mắc bệnh. Tại Việt Nam, theo tổng hợp báo cáo của các địa phương, từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận hơn 300.000 ca mắc sốt xuất huyết, 112 trường hợp tử vong. So với cùng kì năm 2021 số ca mắc tăng 4,9 lần, tử vong tăng 88 trường hợp.

Nguyên nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết nlà gì?

Người nhiễm virus Dengue do muỗi cái thuộc chi Aedes đốt. Muỗi Aedes aegypti hoạt động vào ban ngày và chỉ có muỗi cái mới đốt người và truyền bệnh. Khi muỗi cái hút máu bệnh nhân nhiễm virus Dengue, virus này sẽ ủ bệnh trong cơ thể muỗi khoảng 8 đến 11 ngày. Trong khoảng thời gian sống còn lại sau đó, muỗi có nguy cơ truyền bệnh cho người.

Vòng đời của muỗi vằn (Nguồn: Internet)

Bệnh sốt xuất huyết thường xảy ra vào thời điểm tháng 3, tháng 4 và khoảng đầu tháng 7 đến tháng 11 hằng năm. Đây là khoảng thời gian thuận lợi cho sự phát triển của muỗi vằn.

Tại Việt Nam, do nằm trong đới khí hậu nhiệt đới có gió mùa hoạt động quanh năm, là điều kiện lý tưởng để muỗi vằn sinh sản và phát triển.

Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết là gì?

Bệnh sốt xuất huyết có 4 giai đoạn phát triển:

Giai đoạn 1: Thời kì ủ bệnh

Thời kì ủ bệnh thường trong vòng 3-6 ngày, một số trường hợp có thể kéo dài đến 15 ngày. Tùy theo cơ địa và khả năng miễn dịch của mỗi người mà virus Dengue sẽ nhân lên, khi đủ số lượng sẽ dẫn đến biểu hiện cụ thể và bệnh sốt xuất huyết chuyển sang giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn 2: Sốt Dengue

Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột với sốt cao 39 đến 40°C, người mệt mỏi rũ rượi, nhức đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ (đau thắt lưng và đôi khi đau chân), thường kèm đau họng, buồn nôn, nôn mửa, đau vùng thượng vị và tiêu chảy.

Ở trẻ em, đau họng và đau bụng thường là những triệu chứng nổi trội. Hạ sốt xuất hiện vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 8 thường kèm theo biểu hiện xuất huyết nhẹ (chấm xuất huyết dưới da, nốt xuất huyết và chảy máu mũi).

Dấu hiệu tiêu biểu của sốt xuất huyết là phát ban đỏ (Nguồn: Internet)

Giai đoạn 3: Sốt xuất huyết Dengue

Các biểu hiện xuất huyết thường gặp trong sốt xuất huyết Dengue gồm xuất huyết dưới da tự phát hoặc sau tiêm chích, chảy máu chân răng, chảy máu mũi và xuất huyết tiêu hóa (đi ngoài ra máu, phân màu đen hoặc đi ngoài ra máu tươi). Lách thường không lớn, nếu gan lớn và đau thì đây là những dấu hiệu bệnh nặng. Các biểu hiện khác có thể gồm tràn dịch màng phổi, giảm protein máu…

Giai đoạn 4: Phục hồi

Sau khi vượt qua giai đoạn 3, cơ thể người bệnh sẽ phục hồi dần dần, nhịp tim và huyết động ổn định, đi tiểu nhiều, cảm giác khát nước và thèm ăn.

Phương pháp điều trị bệnh sốt xuất huyết

Theo các chuyên gia y tế, việc xác định mức độ nặng nhẹ của bệnh sốt xuất huyết là cần thiết để đưa ra biện pháp điều trị phù hợp vì sốt xuất huyết có mức độ nguy hiểm cao, ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh.

Đối với những bệnh nhân ở mức độ nhẹ có thể điều trị tại nhà:

Cho người bệnh nghỉ ngơi, thư giãn tại giường
Tăng cường uống sữa, nước trái cây, nước cơm và các dung dịch điện giải đẳng trương (Oresol)
Uống paracetamol để hạ sốt, chườm ấm

Chú ý: người bệnh không được sử dụng các loại thuốc steroid, các chất chống viêm không steroid, acid acetylsalicylic (aspirin), mefenamic acid (ponstan), ibuprofen… Nếu chẳng may đã uống các loại thuốc này cần đến gặp bác sĩ ngay.

Phương pháp điều trị, chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết (Nguồn: Internet)

Ngoài ra chế độ ăn uống cũng rất quan trọng đối với người bệnh:

Tăng lượng protein, nhất là những protein có giá trị sinh học cao từ thịt, cá, trứng, sữa…
Không ăn quá nhiều trong một bữa mà hãy chia nhỏ các bữa ăn trong ngày. Điều này tránh gây cảm giác khó chịu khi ăn, tốt cho tiêu hóa của người bệnh. Theo đó, người lớn có thể ăn 4-6 bữa/ngày, còn trẻ em thì chia nhiều hơn khoảng 6-8 bữa/ngày
Ưu tiên thức ăn lỏng, mềm như mì, cháo, súp….

Chế độ dinh dưỡng dành cho người bị sốt xuất huyết (Nguồn: Internet)

Với bệnh nhân bị sốt xuất huyết nặng:

Khi có biểu hiện chân tay lạnh, sốt li bì, mạch yếu, viêm họng, khó thở,… người bệnh sốt xuất huyết cần được đưa vào viện điều trị ngay.

Hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị sốt xuất huyết, điều trị triệu chứng là phương pháp chủ yểu được áp dụng. Khi điều trị, người bệnh cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, tự theo dõi tại nhà và đến bệnh viện thực hiện các xét nghiệm cần thiết khác theo yêu cầu.

Biện pháp phòng tránh sốt xuất huyết

Hiện tại, việc kiểm soát vật trung gian truyền bệnh (muỗi vằn) được xem là biện pháp duy nhất phòng bệnh có hiệu quả. Để kiểm soát sự sinh sản và phát triển của muỗi vằn, ta cần thực hiện một số biện pháp sau:

Thu gom tiêu hủy những vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà có thể là nơi sinh sản của muỗi
Phát quang bụi rậm quanh nhà, quanh vườn
Đậy kín các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng
Xử lý nguồn nước, khơi thông cống rãnh quanh nhà, vệ sinh sạch sẽ, thoáng mát môi trường sống
Ngủ màn để tránh bị muỗi đốt
Đốt nhang muỗi, dùng vợt muỗi, phun thuốc diệt muỗi để tiêu diệt muỗi vằn
Sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da, mặc quần áo dài tay để tránh bị muỗi đốt
Sử dụng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi ở các vị trí ô thoáng, cửa sổ, cửa ra vào.

Mỗi người cần chủ động tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị, phòng ngừa sốt xuất huyết để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cả gia đình.

Biện pháp phòng tránh bệnh sốt xuất huyết (Nguồn: Internet)

Tư liệu tham khảo:

Hồng Ngọc Hospital – Trang thông tin của Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc
Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về những bệnh thường gặp nhé!

Các bạn có thể đọc thêm những bài viết khác để có thêm thông tin về bệnh sốt xuất huyết:

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết tại nhà đúng cách

2019-08-12T23:01:32Z

Sốt xuất huyết là dịch bệnh hiện nay vẫn còn diễn ra tại Việt Nam. Có những trường hợp bệnh nặng cần điều trị tại bệnh viện, cũng có những trường hợp có thể về nhà theo dõi. Dù trong bất cứ trường hợp nào, thì việc người nhà nắm được cách chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết cũng vô cùng quan trọng để giúp người bệnh mau bình phục.

Mùa mưa là thời điểm thuận lợi để phát triển của muỗi vằn, cụ thể là vào khoảng đầu tháng 7 đến tháng 9 hàng năm. Muỗi vằn (muỗi Aedes aegypti) là loài côn trùng gây lan truyền dịch sốt xuất huyết, vì vậy mà trong những khoảng thời gian này thường có dịch sốt xuất huyết hoành hành. Tìm mua kem bôi chống muỗi hương thơm dịu nhẹ tại đây.

Muỗi Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết (Nguồn: Internet).

Và đây là lý do mà mỗi chúng ta đều cần trang bị kiến thức cho bản thân để tự chăm sóc mình hoặc người bệnh tại nhà, tránh sự quá tải tại các bệnh viện khi dịch bệnh bùng phát.

Các giai đoạn của bệnh sốt xuất huyết

Đầu tiên, chúng ta cần trang bị cho mình các kiến thức cơ bản về bệnh sốt xuất huyết. Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây nên. Diễn biến của bệnh sốt xuất huyết được chia thành 4 giai đoạn chính:

Giai đoạn 1: Giai đoạn ủ bệnh, thường kéo dài từ 4 – 7 ngày.
Giai đoạn 2: Giai đoạn sốt Dengue. Người bệnh có dấu hiệu như cảm cúm và thường kéo dài từ 2 – 7 ngày. Các triệu chứng có thể gặp như đau họng, đau đầu, buồn nôn…đặc biệt là sốt cao (39 – 40 độ C). Tìm mua nhiệt kế điện tử tại đây.
Giai đoạn 3: Giai đoạn nguy hiểm. Ở giai đoạn này thường bệnh nhân không còn sốt, nhưng virus Dengue làm hệ miễn dịch suy yếu đi rất nhiều nên lượng bạch cầu và tiểu cầu giảm đáng kể, gây ảnh hưởng đến khả năng đề kháng của bệnh nhân.
Giai đoạn 4: Giai đoạn phục hồi. Khi vượt qua được giai đoạn nguy hiểm, cơ thể người bệnh sẽ từ từ hồi phục. Lúc đó, huyết động và nhịp tim ổn định, bệnh nhân tiểu nhiều, có cảm giác khát nước và thèm ăn.

Cách chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết tại nhà

Nhiều trường hợp bệnh được phát hiện sớm, ở giai đoạn đầu và tình trạng nhẹ, người bệnh có thể được chăm sóc tại nhà theo sự chỉ dẫn của bác sĩ mà không cần phải nằm viện. Vì vậy, người chăm sóc bệnh nhân có đầy đủ kiến thức và thực hành đúng sẽ giúp bệnh nhân bình phục nhanh chóng.

Để chữa khỏi bệnh sốt xuất huyết, thực chất hai vẫn đề quan trọng nhất là ta cần giúp bệnh nhân hạ sốt và bù dịch.

Giai đoạn bệnh nhân sốt cao mà chưa xuất hiện biến chứng nên để bệnh nhân nghỉ ngơi ở không gian thoáng mát, uống nước có pha thêm oresol theo chỉ dẫn, bổ sung các loại vitamin C, B1, uống nước hoa quả hoặc sinh tố, ăn các thức ăn dễ tiêu, giàu protein và năng lượng như súp, cháo thịt nạc…
Đồng thời, khi bệnh nhân sốt cao, bạn phải tìm mọi cách để hạ sốt bằng cách tỏa nhiệt ra ngoài cho người bệnh như lau ấm toàn bộ cơ thể, chườm mát tại các vị trí bẹn, nách và các nếp gấp kết hợp với uống paracetamol.
Ngoài ra, bạn nên cho bệnh nhân mặc quần áo thoáng, tránh mặc quá nhiều quần áo gây bí và hạn chế quá trình tỏa nhiệt của cơ thể. Nhiều người không biết, khi thấy bệnh nhân sốt cao và ớn lạnh lại cho bệnh nhân mặc thêm quần áo, đắp chăn cho bệnh nhân làm bệnh càng lâu khỏi.

Hạ sốt và bù dịch là mục tiêu chính trong việc điều trị sốt xuất huyết (Nguồn: Internet).

Những lưu ý khi chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết

Khi sử dụng oresol và paracetamol cần chú ý dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ, tránh đem lại kết quả không mong muốn (sử dụng paracetamol liều cao làm ngộ độc gan và giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, hay dùng quá nhiều oresol sẽ dẫn đến rối loạn điện giải).
Hạn chế cho bệnh nhân ăn những thức ăn nhiều mỡ và gia vị.
Người bị bệnh sốt xuất huyết cần vệ sinh cơ thể bằng cách lau người hoặc tắm bằng nước ấm, tránh tắm nước lạnh sẽ làm co các mạch ngoài da, giãn các mạch nội tạng có nguy cơ dẫn đến tử vong.
Thường xuyên kiểm tra thân nhiệt của bệnh nhân để kịp thời xử lí.
Mặc quần áo thoáng mát và mỏng giúp quá trình tỏa nhiệt diễn ra dễ dàng.
Tuyệt đối không dùng Aspirin và ibuprofen để hạ sốt vì nó có thể làm xuất huyết tiêu hóa, gây nguy hiểm cho bệnh nhân.
Bệnh nhân sốt cao quá 38,5 độ C mới nên cho sử dụng thuốc hạ sốt, mỗi lần cách nhau 4 – 6 tiếng.
Khi bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt lả, vã mồ hôi, đau bụng, nôn, chân tay lạnh,…cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để xử trí kịp thời.

Người bệnh sẽ hồi phục nhanh chóng khi có cả sự chăm sóc của gia đình và bác sĩ (Nguồn: Internet).

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục bạn đọc có thể tham khảo:

Tóm lại, trên đây là những kiến thức hữu ích về việc chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết tại nhà mà bạn cần nắm được để có thể chăm sóc người bệnh một cách tốt nhất và giúp họ mau chóng khỏi bệnh. Mỗi khi đau ốm, gia đình, người thân luôn là chỗ dựa vững chắc nhất, hãy thường xuyên theo dõi BlogAnChoi để cùng cập nhật thêm kiến thức hữu ích và chăm sóc sức khỏe cho cả nhà bạn nhé!