Cơ quan giám sát truyền thông nhà nước Nga Roskomnadzor đưa ra cáo buộc hôm 8/9 rằng Google và Facebook đã cho phép xuất hiện quảng cáo chính trị liên quan đến cuộc bầu cử khu vực bất chấp lệnh cấm trước đó.

Cụ thể, cơ quan này cho biết cả Facebook lẫn Google đều đã cho phép chạy quảng cáo trong các cuộc bầu cử hôm 8/9 trên công cụ tìm kiếm Google, mạng xã hội Facebook và mạng chia sẻ video YouTube.

“Những hành động như vậy có thể được coi như là sự can thiệp vào các vấn đề có chủ quyền của Nga và cản trở việc tiến hành bầu cử dân chủ ở Liên bang Nga”, Roskomnadzor viết trên trang web.

Hiện cả Facebook và Google đều chưa đưa ra phản hồi về vụ việc này.

Facebook và Google thao túng chính trĩ ở Nga ?

Trước đây kỳ bầu cử, các quan chức Nga đã từng yêu cầu các công ty tránh công khai quảng cáo chính trị vào “Ngày yên lặng” (thời điểm 1 ngày trước khi cuộc bầu cử ở Nga diễn ra). Lệnh này được cho là phù hợp với pháp luật của Nga.

Theo Engadget, Google đã đồng ý sẽ gỡ bỏ quảng cáo và cho biết họ sẽ tôn trọng luật pháp Nga.

Trong khi đó, Facebook đã dành vài năm qua để loại bỏ các tuyên truyền được phía Nga hậu thuẫn và những “hành vi không trung thực” khác trên nền tảng của mình sau khi mạng xã hội được dùng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Kể từ đó, Facebook đã phát hiện ra một số mạng lưới tài khoản khác từ Nga và một số nơi đã cố gắng thao túng người dùng phương tiện truyền thông xã hội.

Cuộc bầu cử ở Mỹ năm 2016 đã khiến Facebook phải hứng chịu scandal lớn nhất lịch sử công ty. Cụ thể, vào tháng 6/2014, một nhà nghiên cứu tên là Aleksandr Kogan đã cung cấp cơ sở dữ liệu chứa thông tin của 50 triệu người dùng Facebook cho công ty xác lập hồ sơ cử tri Cambridge Analytica.

Vụ bê bối chỉ được phát hiện khi một cựu nhân viên của Cambridge Analytica là Christopher Wylie tự thú với tờ The Guardian. Bài báo được xuất bản sau đó của The Guardian đã tạo nên một cơn địa chấn thật sự về bảo mật dữ liệu người dùng.

Ngay sau bê bối lộ dữ liệu bị phanh phui, Facebook và cả CEO kiêm nhà sáng lập Mark Zuckerberg đều đã dính vào “vòng xoáy không lối thoát” về mặt pháp luật. Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) sau đó đã chính thức phạt Facebook khoản tiền kỷ lục 5 tỷ USD.

Ngoài FTC, Ủy ban chứng khoán Mỹ (SEC), cơ quan điều tra tội phạm liên bang và giới làm luật châu Âu cũng liên tục đặt Facebook trong “tầm ngắm” để có thể ra lệnh trừng phạt bất kỳ lúc nào.

Căng thẳng bầu cử ở Nga

Nga hiện đang tổ chức các cuộc bầu cử khu vực từ ngày 8/9, bao gồm cả ở thủ đô Moscow. Đã có nhiều ứng cử viên phe đối lập gây ra các cuộc biểu tình lớn ở Moscow trong nhiều tuần qua bị loại khỏi danh sách.

Vòng bầu cử khu vực gần đây của Nga đã là chủ đề của sự xem xét và tranh cãi dữ dội. Hàng ngàn người biểu tình đã xuống đường vào tháng 7 để phản đối các ứng cử viên phe đối lập bị giữ kín trong các cuộc bầu cử địa phương ở Moscow.

Lãnh đạo phe đối lập và người thường xuyên phê bình Tổng thống Nga Putin, Alexei Navalny, đã bị bỏ tù vì thúc giục các cuộc biểu tình này. Khi đang thực thi bản án 30 ngày, Navalny đã phải chịu một cơn dị ứng bí ẩn gây ra sưng và phát ban nghiêm trọng. Navalny vẫn còn sống nhưng các âm mưu xung quanh sự kiện này vẫn còn rất nhiều.

Bác sĩ của Navalny nhấn mạnh rằng ông đã dính phải một tác nhân độc hại vì không có tiền sử dị ứng với bất cứ thứ gì.

Án phạt kỷ lục 5 tỷ USD từ FTC

Án phạt này được chính thức công bố vào ngày thứ Tư 24/7, là kết quả của vụ bê bối Cambridge Analytica. Cụ thể, Facebook bị phát hiện vi phạm một thỏa thuận vào năm 2012 với FTC rằng không được phép trao dữ liệu của người dùng cho bên thứ ba.

“Hình phạt 5 tỷ USD đối với Facebook là mức phạt lớn nhất từng được áp dụng đối với bất kỳ công ty nào vì vi phạm quyền riêng tư của người tiêu dùng và lớn hơn gần 20 lần so với hình phạt bảo mật dữ liệu hoặc quyền riêng tư lớn nhất từng được áp dụng trên toàn thế giới”, FTC cho biết trong một thông cáo báo chí.

Bên cạnh án phạt, FTC cũng áp đặt thêm các quy tắc với Facebook

Một phần của thỏa thuận với FTC có đề cập đến việc Facebook sẽ phải điều chỉnh lại ban giám đốc của mình trong đó bắt buộc phải có một ủy ban bảo mật độc lập.

FTC cho biết trong tuyên bố của mình rằng ý nghĩa đằng sau việc này là để giảm bớt sự kiểm soát “vô hạn” của CEO đồng thời là nhà sáng lập Mark Zuckerberg đối với quyền riêng tư của người dùng.

“Mức độ nghiêm trọng của hình phạt 5 tỷ USD là chưa từng có trong lịch sử của FTC. Việc áp đặt này không chỉ để trừng phạt các vi phạm trong tương lai mà quan trọng hơn là thay đổi toàn bộ văn hóa quyền riêng tư của Facebook để giảm khả năng việc vi phạm được tiếp diễn”, chủ tịch FTC Joe Simons cho biết.

FTC cũng đưa ra một danh sách 6 yêu cầu bảo mật mới áp đặt lên Facebook trong đó bao gồm việc tăng cường giám sát các ứng dụng của bên thứ 3 và mã hóa mật khẩu người dùng.

Đơn kiện từ Bộ Tư pháp Mỹ

Trước cuộc điều tra của FTC, cơ quan này đã tuyên bố DOJ đang đệ đơn kiện chính “gã khổng lồ” mạng xã hội này vì đã “liên tục tiết lộ và cài đặt các ứng dụng lừa đảo để phá hoại quyền riêng tư của người dùng”.

Những vấn đề bị cáo buộc bao gồm việc Facebook không sàng lọc đầy đủ các ứng dụng của bên thứ 3, “lén lút” đưa dữ liệu về số điện thoại của người dùng cho các nhà quảng cáo mặc dù ban đầu họ được cung cấp cho mục đích bảo mật và tự động chọn một số người dùng nhận dạng khuôn mặt.

Một cuộc điều tra toàn diện với các “Big Tech”

Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố một cuộc điều tra “bom tấn” vào ngày 23/7. Mặc dù không nêu tên cụ thể bất kỳ công ty nào, nhưng các đối tượng trong cuộc điều tra được gọi là “nền tảng trực tuyến hàng đầu thị trường” trong phương tiện truyền thông xã hội, tìm kiếm và thương mại điện tử. Có thể hiểu, các “đối tượng” được nhắc đến chính là nhóm “Big Tech” của giới công nghệ Mỹ gồm Apple, Google, Facebook và Amazon.

Trước đó, đã có những thông tin cho rằng Bộ Tư pháp và FTC đã phân chia công việc điều tra với 4 công ty công nghệ lớn này giữa các khu vực pháp lý của họ. Cụ thể, FTC sẽ “quản lý” Facebook và Amazon, trong khi DOJ sẽ điều tra Apple cùng Google.

Nhưng sau tất cả, Facebook vẫn có kết quả kinh doanh khả quan

Facebook đã công bố kết quả kinh doanh quý II/2019 tăng mạnh mẽ sau khi khoản tiền phạt 5 tỷ USD được công bố chính thức vào ngày 24/7, giúp cổ phiếu của hãng tăng vọt 5%. Ngoài ra, lượng người dùng và doanh thu cũng tăng liên tục từ tháng 4 đến tháng 6.

Các nhà phân tích Phố Wall đang khá lạc quan về tình hình quý II của Facebook bất chấp mạng xã hội này liên tục phải đối mặt với rắc rối pháp lý. Họ đã chỉ ra sự tích cực trong việc tăng trưởng liên tục và sự khéo léo của Facebock trong việc bù đắp sự suy giảm với các dịch vụ cùng định dạng mới.