17. Không chỉ các nhà sinh vật học quan tâm đến cá mập

Lập trình viên phần mềm Jason Holmberg đã hợp tác với một nhà vật lý thiên văn và một nhà sinh học biển để có thể điều chỉnh thuật toán – vốn được tạo cho chương trình Kính viễn vọng Không gian Hubble – để sử dụng nó xác định vị trí của cá mập.

Họ đã tạo ra một cơ sở dữ liệu với 32.000 bức ảnh về cá mập voi – thứ đã giúp họ theo dõi vị trí của các cá thể trong loài, điều đó có nghĩa là họ có thể tìm hiểu thêm rất nhiều về cuộc sống của loài vật này.

18. Hình dạng đầu của cá mập đầu búa giúp chúng săn mồi

Cá mập có thể cảm nhận được điện trường trong nước, điều này cho phép chúng xác định xem chúng có ở gần con mồi hay không. Một giả thuyết cho rằng cá mập đầu búa có nhiều cơ quan cảm giác hơn trong đầu, vì vậy chúng có thể tìm thấy con mồi tốt hơn. Mắt của chúng cách xa nhau cũng giúp ích rất nhiều vì chúng sẽ có tầm nhìn tốt hơn.

19. Phôi cá mập có thể cảm nhận được kẻ săn mồi

Trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2013, một nhóm nghiên cứu phôi cá mập tre dải nâu đã phát hiện ra rằng khi phôi ở trong điện trường của động vật ăn thịt, mang của chúng sẽ ngừng chuyển động.

20. Đôi khi cá mập thích nghỉ ngơi theo đàn

Người ta đã quan sát thấy cá mập y tá và cá mập vây trắng tụ tập thành nhóm từ 2 đến 40 con ở những nơi an toàn như kẽ đá để chợp mắt.

21. Cá mập trông rất kỳ dị khi phân hủy

Không có gì lạ khi những người phát hiện ra một con cá mập đang phân hủy trên bờ tin rằng họ đã tìm thấy một con quái vật biển vì nó sẽ mất đi một phần hàm và đuôi rất nhanh. Điều này từng xảy ra vào năm 1970 tại Massachusetts, Hoa Kỳ.

22. Một con cá mập hổ từng nôn ra bằng chứng của một vụ giết người

Trong những năm 1930, một con cá mập hổ tại Thủy cung Coogee ở Úc đã nôn ra một cánh tay người, thứ mà sau đó đã trở thành bằng chứng của một vụ giết người.

Nhờ một hình xăm trên cánh tay, người ta xác định nó thuộc về James Smith – người đang nằm trong diện mất tích. Có điều con cá mập không cắn đứt cánh tay của anh ta, nó đã bị cắt đứt bằng dao! Kẻ tình nghi của vụ việc là Patrick Brady, có cả nhân chứng đã nhìn thấy việc hắn giết người nhưng nhân chứng đó đã bị bắn trước phiên tòa. Luật sư của Brady tuyên bố rằng đối với một vụ giết người, cần phải có một thi thể và tất cả những gì phía cảnh sát có chỉ là một cánh tay, vậy nên Brady đã được trả tự do.

23. Cá mập yêu tinh có bộ hàm “lò xo”

Cá mập yêu tinh sống dưới biển sâu có bộ hàm có thể nhô hẳn ra ngoài để ngoạm con mồi, được cấu tạo gồm toàn sụn và dây chằng chứ không gắn liền vào hộp sọ như những loài cá mập khac. Cá mập yêu tinh có thể mở hàm của nó với tốc độ khoảng 3m/s – gần gấp đôi tốc độ mà người dân đi bộ ở thành phố New York.

24. Cá mập yêu tinh được đặt theo tên của một con quỷ Nhật Bản

Ngư dân Nhật Bản đặt tên cho loài cá mập này là tengu-zame. Tengu là một con quỷ có chiếc mũi dài thỉnh thoảng lại bắt trộm trẻ em và zame có nghĩa là “cá mập”. Đó là cách chúng được gọi là cá mập yêu tinh.

25. Không phải tất cả cá mập đều là loài ăn thịt hung dữ

Cá mập đầu nắp ca-pô từ lâu đã được xác định là có ăn tảo biển – thứ có thể chiếm tới 62.1% khối lượng ruột của nó. Vào năm 2018, thông qua phân tích đồng vị ổn định, các nhà khoa học chính thức xác nhận chúng là loài cá mập ăn tạp đầu tiên được biết đến trong lịch sử.

26. Có nhiều loài cá mập lồng đèn – có loài chỉ lớn khoảng 20cm

Những con cá mập này có phần bụng và vây phát sáng, vì vậy người ta cho rằng khi có kẻ săn mồi bơi bên dưới chúng, kẻ săn mồi không thể nhận biết đượ sự khác biệt giữa chúng và ánh sáng mặt trời chiếu xuống đại dương.

27. Không phải tất cả cá mập đều là cá nước mặn

Cá mập bò khác thường ở chỗ chúng có thể sống được trong môi trường nước ngọt. Hầu hết các loài cá mập phải ở trong nước mặn vì nếu sống trong nước ngọt, chúng sẽ mất quá nhiều muối. Nhưng cá mập bò có khả năng giữ muối trong cơ thể tốt hơn nên chúng có thể sống ở vùng nước ngọt và nước lợ.

Trên thực tế, vào năm 1937, một con cá mập đã bị bắt ở Alton, Illinois, cách Vịnh Mexico tới hơn 1.600km trên sông Mississippi.

28. Cá mập Megalodon có thể dài tới hơn 15m

Trước đây người ta tin rằng Megalodon đã tuyệt chủng khoảng 2,,6 triệu năm trước, nhưng các nhà cổ sinh vật học và nhà địa chất học đã xem xét lại các hóa thạch và dữ liệu và xác định được rằng thời điểm chính xác phải là 3.6 triệu năm trước.

29. Răng cá mập Megalodon có thể dài tới gần 18cm

Vào năm 2018, một cặp vợ chồng đã tìm thấy một chiếc răng hóa thạch của Megalodon trên một bãi biển ở Bắc Carolina. Năm 2023, một bé gái 9 tuổi cũng đào được chiếc răng Megalodon to hơn bàn tay trên bờ vịnh Chesapeake ở Maryland.

30. Tổng thống Mỹ có một chiếc răng Megalodon

Thomas Jefferson yêu thích hóa thạch và thậm chí còn trưng bày một số hóa thạch ở lối vào của Monticello. Ngày nay, chiếc răng Megalodon của ông thuộc về Học viện Khoa học Tự nhiên ở Philadelphia.

31. Bài hát Baby Shark từng được trẻ em hát ở các buổi cắm trại

Trước khi phiên bản Baby Shark của Pinkfong trở thành một trong những video được xem nhiều nhất mọi thời đại trên YouTube, đây đã là một bài hát phổ biến cho trẻ em hát tại các buổi cắm trại. Nhưng lời bài hát đã được thay đổi cho phù hợp hơn khi trong lời bài hát gốc, những con cá mập sẽ tấn công con người và giết chết.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 sự thật thú vị về chữ nổi mà ít ai biết tới
• 12 siêu sao đã tạo ra những xu hướng thời trang vượt thời gian siêu hot
• 15 minh tinh hạng A là hậu duệ của những nhân vật lịch sử nổi danh

1. Có hơn 500 loài cá mập

Chúng có kích thước từ hơn 20cm đến hơn 12m.

2. Cá mập xì gà dài khoảng 56cm

Cá mập xì gà sử dụng phần miệng giống như chiếc cốc hút của mình để bám vào con mồi. Khi đã bám chắc, nó xoay cơ thể và dùng hàng răng cưa dưới cùng để lấy ra một miếng thịt hình nón. Thông thường cá mập xì gà ăn các sinh vật biển lớn hơn chúng rất nhiều, nhưng chúng cũng tấn công cả con người và thậm chí là tàu ngầm nữa.

3. Cuốn tiểu thuyết Hàm Cá Mập

Cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1974 của Peter Benchley được lấy cảm hứng từ câu chuyệnmột ngư dân đã bắt được một con quái vật nặng tới hơn Montauk vào năm 1964. Lúc đầu tác giả của cuốn sách đã phân vân giữa những cái tên như Sự Tĩnh Lặng Trong Nước, Sự Im Lặng Của Vực Sâu, Leviathan Trỗi Dậy và Hàm Chết.

4. Peter Benchley trở thành nhà bảo tồn cá mập

Anh ấy đã sử dụng cây bút của mình để giải quyết những quan niệm sai lầm về cá mập. Năm 2006, anh khẳng định rằng cá mập không phải loài vật độc ác căm ghét và chuyên săn mồi là loài người. Sự thật thú vị là Benchley đã đóng vai khách mời trong bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết của ông vào năm 1975 của Steven Spielberg trong vai một phóng viên tin tức.

5. Cá mập rất hiếm tấn công người

Năm 2018, chỉ có 66 cuộc tấn công con người của cá mập mà không có lí do được xác nhận. Vào năm 2022, có 57 vụ việc như vậy, 5 trong số đó gây tử vong (giảm sâu từ 9 vụ vào năm 2021 và 10 vụ vào năm 2020).

Ở Mỹ, nguy cơ tử vong do bị cá mập tấn công là 1 trên 3.748.067. Nguy cơ tử vong vì pháo hoa, tai nạn tàu hỏa hoặc vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh còn cao hơn khả năng bị cá mập giết chết. Tỉ lệ tử vong trên toàn thế giới thậm chí còn thấp hơn nữa.

6. Cá mập đã xuất hiện từ rất lâu

Nhờ những chiếc răng hóa thạch của chúng mà chúng ta xác định được rằng chúng đã có mặt trên các đại dương từ ít nhất 400 triệu năm trước.

7. Một số loài cá mập có thể sống lâu đến khó tin

Các nhà nghiên cứu vào năm 2016 đã sử dụng phương pháp xác định niên đại bằng carbon phóng xạ trên mắt của 28 con cá mập Greenland và xác định rằng một con cá mập cái đã sống tới 400 năm.

8. Thịt cá mập Greenland là món ăn ở Iceland

Thịt cá mập rất độc khi còn tươi, vì vậy người dân Iceland đã lên men thịt chúng bằng cách chôn xác cá mập trong cát từ 6 đến 12 tuần, sau đó cắt nhỏ và treo khô. Thành phẩm có mùi amoniac nồng nặc và nhiều người mô tả loại thức ăn truyền thống này là “thứ có mùi vị tệ nhất, ghê tởm nhất và khủng khiếp nhất” mà họ từng ăn.

9. Cá mập trắng thích ăn hải cẩu và sư tử biển hơn con người

Theo nghiên cứu, những con cá mập trắng khổng lồ có tỷ lệ đi săn thành công từ 40% đến 55%.

10. Cá mập trắng có tốc độ rất nhanh

Loài động vật ăn thịt này có thể bơi với tốc độ lên tới hơn 56km/h (tuy chúng không thể bơi như vậy liên tục trong một thời gian dài).

11. Nhiều nhà nghiên cứu về cá mập cho rằng giả thuyết “cá mập trắng khổng lồ tấn công con người vì chúng tưởng chúng ta là hải cẩu” là chuyện hoang đường

Các cuộc tấn công của cá mập trắng lớn vào con người ít hung ác hơn nhiều so với cách cá mập tấn công hải cẩu và sư tử biển. Một nghiên cứu đã báo cáo rằng trong 76% các vụ tấn công người lướt sóng, lực tấn công của cá mập sẽ không khiến nạn nhân bị choáng. Trong hầu hết các trường hợp, có lẽ chúng chỉ tò mò với “sinh vật có chân” kì lạ này mà thôi, đương nhiên là với sức mạnh của chúng thì khả năng gây chết người vẫn sẽ xảy ra.

Một chuyên gia về cá mập đã nói với kênh Discovery rằng nếu nhìn thấy một con cá mập, điều tốt nhất bạn có thể làm là giữ bình tĩnh và cố gắng bơi trở lại nơi an toàn một cách thật chậm rãi.

12. Cá mập trắng khổng lồ không sống trong môi trường nuôi nhốt

Kể từ những năm 1970, các nhân viên làm việc tại thủy cung đã cố gắng nuôi nhốt cá mập trắng, nhưng chỉ khoảng một tuần sống trong môi trường nhân tạo là chúng sẽ bị ốm và chết ngay sau đó. Khi ở trong chuồng, cá mập không thể bơi với tốc độ cao hoặc khoảng cách dài mà chúng quen thuộc, vì vậy chúng thường va vào kính, bị thương hoặc ngừng bơi và chết.

Những con cá mập nhỏ hơn có khả năng sống sót tốt hơn cá mập đã trưởng thành, tuy nhiên kỉ lục về việc giữ được cá mập trắng khổng lồ trong bể nhân tạo chỉ kéo dài khoảng 198 ngày.

13. Cá mập hổ và cá mập hổ cát không giống nhau

Một loài cá mập khác mà bạn sẽ khó thấy được trong điều kiện nuôi nhốt ngày nay là cá mập hổ. Đừng nhầm chúng với cá mập hổ cát, đây là một loài hoàn toàn khác đã xuất hiện trong các bể nuôi cá trên khắp thế giới.

14. Cá mập hổ cái đẻ rất nhiều con

Sau 13 đến 16 tháng mang thai, một con cá mập hổ cái có thể sinh từ 10 đến 82 con cá mập con, số lượng trung bình là khoảng 30.

15. Không có gì lạ khi một con cá mập cái sinh con ở chính nơi nó được sinh ra.

Một nghiên cứu bắt đầu vào năm 1995 và kết thúc vào năm 2012 đã cho thấy đây là thói quen của loài cá mập chanh ở Bahamas.

16. Cá mập mako cái tránh xa cá mập mako đực

Trong nghiên cứu kéo dài 4 tháng, một nhóm các nhà sinh vật học đã theo dõi 264 con cá mập mako đực và 132 con cái ở khu vực Đảo Phục Sinh. Họ phát hiện ra rằng có sự phân chia rõ ràng giữa nơi cư trú của cá đực và cá cái.

Lí do của việc này có thể liên quan đến việc con đực thường cắn bạn tình của chúng nên con cái sẽ cố gắng tránh xa con đực. Sự thật thú vị là cắn cũng là một phần trong quá trình giao phối của cá mập vì những con đực phải bám vào một thứ gì đó mới có thể “làm việc” được.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 sự thật thú vị về chữ nổi mà ít ai biết tới
• 12 sự thật về quạ: loài chim thông minh đến mức đáng kinh ngạc
• 10 sự thật kinh hoàng trong hậu trường của các bom tấn Hollywood