7. Các công cụ của Ötzi được làm theo công nghệ mới nhất

Tại địa điểm phát hiện Ötzi có chứa một số lượng công cụ đa dạng đến đáng ngạc nhiên.

Ötzi có một chiếc rìu lưỡi bằng đồng – cho thấy ông là người có địa vị cao; một con dao găm bằng đá lửa với phần bao làm bằng sợi vỏ cây; một cây cung làm từ gỗ cây thủy tùng. Bao tên của ông được làm từ da hươu với các giá đỡ bằng gỗ màu hạt dẻ, chứa hai mũi tên đã hoàn thành và một tá mũi tên khác còn chưa hoàn thiện. ông có một cái lưới để bắt thỏ và chim, cũng như một cái đĩa bằng đá cẩm thạch có lỗ ở giữa để treo hoặc mang những con gà chết theo. Ngoài ra còn nhiều chiếc thùng hình trụ làm bằng vỏ cây bạch dương, thứ giữ cho than hồng nóng trong nhiều giờ để ông có thể nhanh chóng nhóm lửa. Răng của ông bị mòn rất rõ ở bên trái, có nghĩa là Ötzi có thể đã dùng miệng để giúp làm đồ da. Tóc của “Người Băng” chứa hàm lượng thạch tín cao cho thấy ông thường xuyên luyện quặng để tạo ra đồng.

8. Ötzi là một võ sĩ

Ötzi thấp và chắc nịch, cao khoảng 1m57 và nặng khoảng 61kg, chân khỏe. Những vết thương bên ngoài thân cho thấy ông đã tham gia chiến đấu: một số vết gãy trên xương sườn bên phải đã lành, vết thương cho thấy ông bị đánh vào đầu ngay trước khi chết.

Một phân tích protein trong não ông cho thấy các cục máu đông ở vết thương có thể gây ra đột quỵ hoặc tắc mạch. Ötzi cũng bị một vết đâm sâu và dài ở tay phải và dựa trên sự hồi phục trên mô vết thương, nó xảy ra từ ba đến tám ngày trước khi ông qua đời. Và tất nhiên, mũi tên găm vào vai trái của ông có thể là nguyên nhân cuối cùng dẫn đến cái chết. Tóm lại, Ötzi là một thợ săn và một chiến binh.

9. Bữa ăn cuối cùng của Ötzi

Những thứ còn sót lại trong dạ dày của “Người Băng” Ötzi đã tiết lộ cả bữa ăn cuối cùng của ông và cả bữa ăn trước đó nữa. Một nghiên cứu năm 2018 được công bố trên tạp chí Current Biology đã kiểm tra các thành phần có trong dạ dày của Ötzi và tìm thấy dấu vết của bữa ăn cuối cùng bao gồm thịt và mỡ dê khô, thịt hươu đỏ, lúa mì einkorn và tàn tích của một loại cây độc hại.

Vào đầu những năm 2000, các nhà khoa học đã tiến hành phân tích DNA của các mẫu thức ăn đã tiêu hóa được thu thập từ ruột kết của ông. Bữa ăn cuối cùng của Ötzi bao gồm thịt dê rừng cùng với nhiều loại ngũ cốc và cây hai lá mầm (một nhóm thực vật có hoa).

10. Ötzi có khe hở răng và những đặc điểm bất thường khác

Giữa hai chiếc răng cửa hàm trên của Ötzi là một khe hở tự nhiên, trong số những người trưởng thành hiện đại cũng có khoảng 10 – 20% có khoảng trống này. Các nhà nghiên cứu cũng nhìn thấy trong miệng của ông không có răng khôn, khoảng 35% người dân ngày nay cũng có tình trạng tương tự.

Ötzi cũng bị mất một số xương (xương sườn nhỏ nhất ở hai bên sườn). Tình trạng thiếu xương sườn này không phải là chưa từng xảy ra, nhưng nó chỉ ảnh hưởng đến khoảng 5% dân số hiện đại.

11. Bạn có thể có họ hàng với Ötzi (nhưng chỉ khi bạn là nam)

Bộ gen của “Người Băng” đã được giải mã vào năm 2012, cho thấy ông có đôi mắt nâu và nhóm máu O, mắc chứng không dung nạp đường sữa và có khả năng mắc bệnh Lyme. Các đột biến trong gen cha của Ötzi thường được tìm thấy nhiều nhất ở Sardinia và Corsica ngày nay, có nghĩa là những khu vực đó có thể có hậu duệ về mặt di truyền của ông.

Một nghiên cứu khác vào năm 2013 đã kiểm tra hàng nghìn người đàn ông đang sống ở dãy Alps và phát hiện ra rằng 19 người đàn ông trong đó có cùng mẫu gen với “Người Băng”. Tuy nhiên, dòng DNA của mẹ ông dường như đã tuyệt chủng. Vì vậy, nếu bạn là một chàng trai và tổ tiên của bạn từng sống trên dải đất dài khoảng 620 gần 1000km giữa Sardinia và dãy Alps này thì có khả năng bạn có quan hệ họ hàng với Ötzi đấy.

12. Ötzi có thể bị nguyền rủa

Tất cả chúng ta đều biết rằng mọi xác ướp cổ đại đều mang theo một lời nguyền nên tất nhiên Ötzi cũng có câu chuyện của riêng mình.

Năm 2005, có tin đồn rằng cái chết của ít nhất 5 người có thể liên quan đến lời nguyền của xác ướp. Helmut Simon, một trong hai người đi bộ đường dài phát hiện ra “Người Băng” đã chết khi ngã xuống sườn núi. Một hướng dẫn viên Alpine, người đã vận chuyển xác ướp ra khỏi sông băng chết trong một trận tuyết lở. Một nhà báo quay cảnh phục hồi xác ướp chết vì u não. Một chuyên gia pháp y chạm tay không vào Ötzi chết trong một vụ tai nạn xe hơi trên đường đến một hội nghị để nói về chính Ötzi. Ngay cả cái chết của người đứng đầu nhóm nghiên cứu tại Đại học Innsbruck cũng được cho là do lời nguyền của Ötzi, mặc dù thực tế đó là do bệnh đa xơ cứng.

Tất nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy những cái chết này có liên quan đến Ötzi mà mọi chuyện chỉ do xui xẻo hoặc trùng hợp ngẫu nhiên.

13. Mọi cm trên cơ thể Ötzi đã được rà quét và in lại

Ötzi đã được quét CT kỹ lưỡng trong nhiều năm để phân tích. Vào năm 2016, các bản quét CT đã được in 3D và sơn màu để tạo ra ba bản sao Ötzi có kích thước thật.

Hai bản in 3D đầu tiên của “Người Băng” được trưng bày tại Trung tâm Nghiên cứu DNA tại Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor, ở Cold Spring Harbor, New York, cùng với xương in 3D từ cơ thể anh ta. Bản in kích thước thật thứ ba hiện đang được trưng bày ở Bảo tàng Khảo cổ học Nam Tyrol.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 nhân vật nổi tiếng trong lịch sử và những nỗi sợ kì quái của họ
• 11 điều bạn chưa biết về kiệt tác Đêm Đầy Sao của Vincent Van Gogh
• 12 sự thật thú vị về Claude Monet – họa sĩ thiên tài của làng hội họa thế giới

1. Hai quốc gia tranh giành quyền sở hữu Ötzi

Ötzi được phát hiện tại một phần của dãy núi Alps nằm tại biên giới giữa Áo và Ý. Điều khiến quyền sở hữu Ötzi trở nên phức tạp hơn là sông băng nơi ông bị vùi lấp trong hàng thiên niên kỷ đã bị thu hẹp kể từ khi biên giới quốc gia chính thức được thiết lập vào năm 1919. Điều này có nghĩa là, mặc dù địa điểm tìm thấy xác ướp thuộc lãng địa của Áo, nhưng nơi Ötzi thực sự yên nghỉ lại nằm sâu khoảng 100 mét trong lãnh thổ Ý. Ban đầu, Ötzi được nghiên cứu tại Đại học Innsbruck ở Áo, nhưng từ năm 1998, ông đã được trưng bày và nghiên cứu tại Bảo tàng Khảo cổ Nam Tyrol ở Bolzano, Ý.

2. Cái chết của Ötzi có thể đã được ghi vào bia đá

Năm 1991, một tảng đá thẳng đứng, có chạm khắc được tìm thấy ở thị trấn Laces, gần Ötztal Alps, nơi “Người Băng” được phát hiện. Mặc dù tảng đá này đã được tái sử dụng trong thời hiện đại để làm bàn thờ của một nhà thờ, nhưng nó đã tồn tại từ thời đại đồ đồng – giống như Ötzi. Một trong những hình chạm khắc trên đó mô tả một cung thủ đang bắn một mũi tên vào lưng một người đàn ông không có vũ khí – điều này có những điểm tương đồng nổi bật với cách thức tử vong của Ötzi do các nhà khoa học tìm hiểu được. Tuy nhiên, bằng chứng gián tiếp này đã không thuyết phục được hầu hết các nhà nghiên cứu khác.

3. Ötzi có vấn đề về đường tiêu hóa

Ötzi đã tương đối già khi qua đời và ông không thực sự khỏe mạnh. Trứng ký sinh trùng roi được tìm thấy trong ruột của ông, điều có thể khiến ông buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy. Cơ thể của ông cũng chứa một bộ gen đầy đủ của H.pylori – một loại kí sinh trùng dạ dày phổ biến có thể gây loét và các vấn đề về dạ dày khác. Cũng có bằng chứng cho thấy ông đã ăn một loại thảo dược có tên là cây trăn trước khi chết, có thể để giúp ông chữa chứng khó tiêu. Và một móng tay của ông có đường Beau – có thể xuất hiện khi hệ thống miễn dịch bị tổn hại, và móng tay của Ötzi cho thấy ông đã bị ốm nhiều lần trong 4 tháng trước khi chết.

4. Ötzi mang theo hộp sơ cứu

Vì Ötzi qua đời khi đang sinh hoạt hàng ngày, nên những đồ tạo tác được tìm thấy cùng với ông sẽ cho chúng ta thấy được một vài hình ảnh từ thời đại của ông.

Hai vật thể đặc biệt gây tò mò là những quả cầu được chế tạo từ thực vật có kích thước bằng quả óc chó được xâu vào dây da. Phân tích khối lượng cho thấy chúng là một loại nấm có tên là Piptoporus betulinus. Đáng chú ý là nếu ăn phải loại nấm này thì người ăn vừa có thể bị tiêu chảy nhưng lại vừa có thể bảo vệ cơ thể chống lại một số vi khuẩn mycobacteria. Có khả năng là Ötzi đã ăn loại nấm này để cố gắng điều trị bệnh giun đũa vì tiêu chảy sẽ giúp ông loại bỏ trứng của ký sinh trùng, trong khi đặc tính kháng sinh của loại nấm này sẽ tiêu diệt các loại kí sinh trong đường ruột khác. Loại nấm như thế này vẫn được sử dụng vì mục đích y học cho đến tận thế kỷ 20.

5. Ötzi có những hình xăm cổ nhất thế giới

Xác ướp “Người Băng” có đến 61 hình xăm khác nhau và chúng là bằng chứng vật chất lâu đời nhất về việc xăm mình trên thế giới.

Những hình xăm của ông khá thú vị. Chúng được tạo ra bằng cách làm xước da và xát than vào vết thương mới, tạo thành các đường cắt tụ thành nhóm hoặc hình chữ thập. Người ta cũng cho rằng việc xăm những hình này lên các khớp có thể là một nỗ lực để giảm đau vào thời đại đó. Hiện Ötzi đang giữ kỷ lục Guinness thế giới là người có hình xăm lâu đời nhất từng được tìm thấy.

6. Ötzi mặc nhiều loại da và da sống

Một nghiên cứu vào năm 2016 đã tiết lộ sự đa dạng trong da lông các loài được sử dụng để làm trang phục của Ötzi. Ông mặc một chiếc khố bằng da cừu, mặc quần legging và áo khoác bằng da dê, đội một chiếc mũ làm bằng da gấu nâu. Ngay cả những phụ kiện của ông cũng rất đa dạng: dây giày của anh ấy làm từ da bò rừng và ống tên được làm từ da hươu sao.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 nhân vật nổi tiếng trong lịch sử và những nỗi sợ kì quái của họ
• Hiệu ứng sinh nhật: khi tỉ lệ con người chết vào ngày sinh nhật cao hơn hẳn những ngày khác trong năm
• 12 sự thật thú vị về Claude Monet – họa sĩ thiên tài của làng hội họa thế giới