10 sự thật thú vị về James VI và I – BlogAnChoi

10 sự thật thú vị về James VI và I – vị vua săn phù thủy (Phần 2)

cinis — Thu, 31 Aug 2023 20:50:44 +0000

Vua James VI và I thường bị lu mờ trong lịch sử bởi những người phụ nữ hoàng gia khác. Ông là con duy nhất của Mary, Nữ hoàng Scotland và trở thành Vua James VI của Scotland khi bà buộc phải thoái vị vào năm 1567. Sau đó vào năm 1603, khi Elizabeth I qua đời khi không có con, ông kế vị ngai vàng Anh và trở thành James I của Anh. Hai vị nữ hoàng nổi tiếng này thu hút nhiều sự chú ý nhưng James cũng là một người cai trị rất thú vị. Hãy cùng BlogAnChoi tìm hiểu 10 sự thật thú vị về James VI và I – vị vua đầu tiên cai trị cả Scotland và Anh nhé.

6. Ông tài trợ cho cuốn sách bán chạy nhất thế giới – Kinh thánh King James

Kinh thánh King James (Ảnh: Internet)

Cho đến ngày nay, Kinh thánh Kitô giáo vẫn là cuốn sách bán chạy nhất trên thế giới và phiên bản phổ biến nhất của cuốn sách này là Kinh thánh King James được lấy theo tên nhà tài trợ và vua James VI và I.

James đã cai trị đất nước tại một thời điểm gian nan về tôn giáo sau khi vua Henry VIII từ chối quyền lực của Giáo hoàng. Với việc Cơ đốc giáo ngày càng bị chia rẽ, James háo hức củng cố quyền lực của mình với tư cách là một vị vua theo đạo Tin lành và cho phép xuất bản một ấn bản Kinh thánh tiếng Anh mới để giúp ích cho sự cai trị của mình.

Kinh thánh King James được xuất bản năm 1611. Mặc dù nó không ổn định được tình hình chính trị tôn giáo, nhưng lại là một trong những cuốn sách có ảnh hưởng nhất trên thế giới.

7. James là mục tiêu của Âm mưu thuốc súng (và các âm mưu khác)

Âm mưu thuốc súng năm 1605 đã tìm cách giết nhà vua và cho nổ tung quốc hội này do Robert Catesby cầm đầu, nhưng chính Guy Fawkes mới được tìm thấy bên dưới tòa nhà quốc hội cùng với chất nổ sau khi một trong những kẻ chủ mưu gửi một lá thư cảnh báo nặc danh. Do đó, hình nộm của Fawkes được đốt trên đống lửa trên khắp Vương quốc Anh vào ngày 5 tháng 11 hàng năm để tưởng nhớ sự kiện này.

Mặc dù Âm mưu thuốc súng là âm mưu nổi tiếng nhất chống lại James, nhưng nó không phải là âm mưu duy nhất. Âm mưu Gowrie năm 1600 là một âm mưu ám sát khiến James vô cùng tức giận, ông đã cấm họ của thủ phạm – Ruthven (cùng một gia đình đã thực hiện Cuộc đột kích Ruthven) – và tịch thu đất đai của họ.

James cũng phải đối mặt với Âm mưu chính và Âm mưu tạm biệt được kết nối vào năm 1603, năm đầu tiên sau khi ông trở thành vua của nước Anh. Âm mưu trước nhằm mục đích thay thế ông trên ngai vàng bằng Arabella Stuart – một tín đồ Công giáo, trong khi âm mưu sau muốn buộc ông thu hồi lại luật chống Công giáo. Lord Cobham và Ngài Walter Raleigh đều bị giam trong Tháp Luân Đôn vì được cho là có liên quan đến những vụ việc này.

8. Jamestown – thuộc địa thành công đầu tiên của Anh ở Bắc Mỹ – lấy tên từ James VI và I

Jamestown (Ảnh: Internet)

Mặc dù James không phải là vị vua người Anh đầu tiên cố gắng xâm chiếm Bắc Mỹ, nhưng ông là người đầu tiên thành công trong cuộc phiêu lưu này.

Dưới triều đại của James, thuộc địa vĩnh viễn đầu tiên của Anh được thành lập: Jamestown, được đặt theo tên của nhà vua, được thành lập bởi Công ty Virginia vào năm 1607. Cuộc sống của những người dân thuộc địa rất khó khăn, thậm chí còn xảy ra việc ăn thịt người vào mùa đông năm 1609, nhưng mọi thứ bắt đầu trở nên ổn định hơn nhờ hạt thuốc lá do John Rolfe mang đến. Mặc dù James ghét thuốc lá nhưng nó là một mặt hàng sinh lãi rất cao và ông đã trao độc quyền buôn bán mặt hàng này cho Công ty Virginia.

9. James VI và I có ba người tình đồng tính trong suốt cuộc đời

James VI và I và người tình đồng tính – công tước Buckingham (Ảnh: Internet)

Ngoài vợ và một tình nhân nữ – được cho là cận thần người Scotland Anne Murray, James còn có ba người tình nam, mặc dù các chi tiết về những mối quan hệ này vẫn chưa rõ ràng.

Người đầu tiên là Esmé Stewart, một quý tộc người Pháp 37 tuổi đến triều đình Scotland năm 1579 và là xét theo vai vế là em họ của James. Ông nhanh chóng trở thành người được yêu thích nhất của vị vua 13 tuổi, được phong làm Công tước Lennox và được bổ nhiệm vào Hội đồng Cơ mật. Có thông tin cho rằng “trước sự chứng kiến của mọi người, đôi khi James sẽ vòng tay ôm lấy cổ Stewart và hôn anh ấy”. Stewart được đưa trở lại Pháp khi James bị bắt làm tù binh trong Cuộc đột kích Ruthven.

James sau đó đã để mắt đến cận thần Robert Carr – Bá tước Somerset. Vào năm 1607, Carr bị ngã ngựa và gãy chân khi đang cưỡi ngựa đấu thương trước mặt James, người sau đó đã chăm sóc cho ông khỏe lại. Mối quan hệ của họ bắt đầu rạn nứt vài năm sau đó khi Carr kết hôn với Frances Howard. Trong một bức thư năm 1615, James phàn nàn rằng Carr đang “rón rén và rút lui khỏi việc nằm trong phòng của tôi, mặc dù tôi đã hàng trăm lần tha thiết yêu cầu anh làm điều ngược lại”.

Khi mối quan hệ của James với Carr đang nguội lạnh, mối quan hệ của anh ấy với George Villiers, một thường dân được ông phong làm Công tước Buckingham lại nóng dần lên. Trong một bức thư năm 1623, James mô tả Villiers là “người vợ và đứa con ngọt ngào của tôi” và bản thân ông là “người cha và người chồng thân yêu của anh”. Ông cũng công khai tình yêu của mình khi tuyên bố trước Hội đồng Cơ mật: “Tôi yêu Bá tước Buckingham hơn bất kỳ ai khác”.

10. James VI và I chết vì bệnh kiết lỵ

Trong những năm cuối đời, sức khỏe của James không tốt. Cùng với những cơn đau do bệnh gút, viêm khớp và sỏi thận, ông còn bị rụng hết răng. Đầu năm 1625, ông bị đột quỵ, vào ngày 27 tháng 3 cùng năm – ở tuổi 58 – ông qua đời vì bệnh kiết lỵ. Ông được chôn cất tại Tu viện Westminster, trong một ngôi mộ bên dưới tượng đài mộ của Henry VII.

Bạn có thể đọc thêm:

10 sự thật thú vị về James VI và I – vị vua săn phù thủy (Phần 1)

cinis — Thu, 31 Aug 2023 20:50:22 +0000

1. James VI và I trở thành vua của Scotland mới 13 tháng tuổi

Nữ hoàng Mary – mẹ vua James VI và I (Ảnh: Internet)

James sinh ra ở lâu đài Edinburgh vào ngày 19 tháng 6 năm 1566 bởi nữ hoàng Scotland Mary và người chồng thứ hai của bà, huân tước Darnley Henry Stuart. Darnley bị sát hại 8 tháng sau đó, có thể là do người sắp trở thành chồng thứ ba của Mary, bá tước xứ Bothwell James Hepburn. Giới quý tộc Scotland tức giận đã nổi dậy và bỏ tù Mary ngay sau cuộc hôn nhân của họ.

Ngày 24 tháng 7 năm 1567, họ buộc bà phải thoái vị. Vương miện được trao cho cậu bé James mới 13 tháng tuổi – người mà Mary không bao giờ gặp lại trong 20 năm bị giam cầm trước khi bị hành quyết vào năm 1587.

Có khá nhiều thuyết âm mưu xung quanh vị vua trẻ. Có tin đồn thực ra ông là con hoang của David Rizzio, thư ký riêng của Mary, một tin đồn khác là James chết ngay sau khi sinh và được thay thế bởi một đứa bé khác không có huyết thống hoàng gia. Nhưng các nhà sử học không tin tưởng những lời đồn này.

2. Scotland được cai trị bởi các quan nhiếp chính cho đến năm 1579, nhưng James VI và I chỉ thực sự nắm quyền vào năm 1583

Vua James và vợ là công chúa Đan Mạch (Ảnh: Internet)

Trong khi vị vua trẻ được hướng dẫn cách cai trị đất nước thì Scotland nằm dưới sự kiểm soát của bốn quan chính : Bá tước Moray, Lennox, Mar và Morton.

Năm 1582, một nhóm quý tộc bất mãn đã bắt cóc vị vua thiếu niên trong một cuộc tranh giành quyền lực mà ngày nay được gọi là Cuộc đột kích Ruthven. Khi James trốn thoát vào năm 1583 – lúc đó ông 17 tuổi – thì mới thực sự nắm giữa quyền lực tại Scotland chứ không còn là vua bù nhìn nữa.

3. James VI và I khởi đầu các phiên tòa xét xử phù thủy Scotland

Phù thủy coi là tội phạm ở Scotland từ năm 1563, nhưng phải đến thời kì cai trị của James VI thì nó mới thực sự trở thành nỗi kinh hoàng trên toàn quốc. Nhà vua tin rằng các phù thủy đã cố giết cả ông và vợ mình, công chúa Anne của Đan Mạch, bằng cách triệu hồi thời tiết xấu. Cặp đôi kết hôn vào tháng 8 năm 1589 và ngay sau đó, công chúa Đan Mạch lên đường đến Scotland. Một cơn bão dữ dội đã buộc hạm đội phải tìm nơi trú ẩn ở Na Uy và chính James đã vượt qua Biển Bắc Đại Tây Dương đầy bão tố để đón cô dâu của mình.

Agnes Sampson thú nhận – sau khi bị tra tấn – rằng cô là thành viên của một nhóm phù thủy chuyên yểm bùa để gây tai họa cho chuyến hành trình của cặp đôi hoàng gia. Các chi tiết của phiên tòa phù thùy đã được xuất bản trong một cuốn sách nhỏ, có tựa đề Tin tức từ Scotland (1591), như một phần trong cuộc tấn công của James vào thuật phù thủy. Ông cũng đã viết cuốn sách của riêng mình, Daemonologie (1597) để giải thích và phỉ báng ma thuật đen.

Nỗ lực truy tố cái gọi là phù thủy của James đạt hiệu quả cao: khoảng 2500 “phù thủy” đã bị hành quyết trong các phiên tòa xét xử phù thủy ở Scotland, gấp năm lần tỷ lệ hành quyết trung bình tại châu Âu. (Vào thời điểm này chỉ có khoảng 1 triệu người sống ở Scotland.)

4. Ông là một tác giả

Vua James VI và I (Ảnh: Internet)

Mặc dù bận rộn với các nhiệm vụ hoàng gia, James vẫn có thời gian để viết sachs. Ngoài chuyên luận về thuật phù thủy, nhà vua còn làm thơ – His Majesties Poetical Exercises at Vacant Houres (1591), viết một cuốn sách nhỏ về việc ông ghét hút thuốc – A Counterblaste to Tobacco (1604), các tác phẩm về triết học chính trị bao gồm The True Law of Free Monarchies (1598) và Basilikon Doron (1599).

Cuốn The True Law of Free Monarchies giải thích niềm tin của ông vào quyền thiêng liêng của các vị vua, trong khi cuốn Basilikon Doron là cẩm nang về vương quyền cho con trai cả của ông, Henry. Khi Henry qua đời vì bệnh thương hàn vào năm 1612 – lúc mới 18 tuổi, cuốn sách được chuyển cho con trai thứ hai của James, người sau này trở thành vua Charles I.

5. Sau khi trở thành vua nước Anh vào năm 1603, James VI và I đã cố gắng thống nhất Scotland và Anh

Cờ Vương quốc Anh (Ảnh: Internet)

Khi James thừa kế ngai vàng nước Anh, ông hứa sẽ đến thăm Scotland ba năm một lần. Nhưng ông chỉ quay lại một lần vào năm 1617. Mặc dù James giành được quyền kiểm soát nước Anh và mở rộng ra xứ Wales và Ireland nhưng các quốc gia này vẫn là những thể chế riêng biệt được điều hành bởi các nghị viện khác nhau.

James đã cố gắng thống nhất hoàn toàn Scotland và Anh khi tuyên bố trong một bài phát biểu trước quốc hội năm 1604 rằng Chúa đã “tạo ra tất cả chúng ta trên một hòn đảo, bao quanh một vùng biển và về bản chất là không thể chia cắt”. Trong suy nghĩ của ông, việc các quốc gia tách biệt khiến ông trở thành “người theo chủ nghĩa đa thê, một chồng của hai vợ”. Ông tự gọi mình là “vua của Great Brittaine” – một danh hiệu không có thẩm quyền pháp lý. Cả người Scotland và người Anh đều không muốn thống nhất và đề xuất của James đã bị từ chối .

Liên minh chính thức của Scotland và Anh với tư cách là Vương quốc Anh đã không được thực hiện mãi cho đến năm 1707 . Tuy nhiên, lá cờ quốc gia của Vương quốc Anh – Union Jack – có thể được bắt nguồn từ mong muốn của James về sự thống nhất.

Bạn có thể đọc thêm: