Cốm: Đặc sản mùa thu Hà Nội

Cốm Hà Nội là một thức quà mà thiên nhiên ban tặng cho mảnh đất Thủ đô. Cốm cũng là thức quà tao nhã mang hương vị mộc mạc, thanh khiết như chính những người dân nơi đây. Thưởng cốm cần có thời gian để thong thả, hưởng thụ, cảm nhận hương vị ngọt bùi từ sâu bên trong từng hạt cốm. Đây cũng là cơ hội giúp bạn tĩnh tâm lại nhớ về những thân yêu, những kỷ niệm đẹp hay ngắm nhìn phố phường nhộn nhịp của mảnh đất xinh đẹp Hà Nội.

Cốm là món ăn từ lúa nếp non. Qua nhiều công đoạn chế biến tỉ mỉ, cẩn thận của những người nông dân thì mới có thể cho ra những hạt cốm ngọt, bùi mà chúng ta vẫn thường thức. Những hạt cốm xanh tươi được bọc trong một lớp lá sen càng tô đậm thêm hương vị thơm ngon của thức quà trời ban này.

Mùa cốm Hà Nội bắt đầu vào thu khoảng tháng 8 vào kéo dài từ 4 – 5 tháng đủ để cho mọi người dân có thể thưởng thức mọi món ngon được làm từ cốm như: xôi cốm, cốm dẻo, bánh cốm,…

Khi nhắc đến cốm, người ta sẽ nhớ ngay đến ngôi làng nhỏ ở Cầu Giấy với truyền thống làm cốm từ bao đời nay, cốm làng Vòng, thứ quà quê giản dị mà lại đi vào tuổi thơ và cả khi trưởng thành của bao người. Cốm làng Vòng thơm ngọt, thanh mát, được bọc trong 2 lớp lá: lớp trong là lá ráy giúp cốm luôn mềm dẻo và được bao bởi lớp lá sen bên ngoài giúp tạo hương thơm đặc trưng và buộc bên ngoài bởi sợi rơm chứa đầy hình ảnh đồng quê Việt Nam.

Hình ảnh những gánh cốm nhịp nhàng trên vai các bà, các mẹ trên từng con hẻm là hình ảnh không thể thiếu của mùa thu Hà Nội. Và nói đến cốm, người ta sẽ nghĩ đến ngay cốm làng Vòng với những hạt cốm xanh ngọc mỏng manh nhưng dẻo thơm, như lắng đọng những tinh túy của đất trời, của nắng gió, để rồi khi thực khách thưởng thức đều sẽ phải nhớ về.

Giá trị dinh dưỡng của xôi cốm hạt sen

Trong 100g cốm khô chứa 365 calo. Trong cốm có chứa rất nhiều protein thực vật, tinh bột, nước, lipit, gluxit, canxi và phốt pho,… giúp phòng ngừa các bệnh cao huyết áp, bệnh tim mạch, đường ruột và hỗ trợ tăng chiều cao.

Trong 100 đậu xanh có chứa 31 calo. Cacbohydrat: 6.97 g; Chất đạm: 1.83 g; cung cấp các dưỡng chất thiết yếu đến cơ thể, ví dụ: chất xơ và các khoáng chất khác như: sắt, mangan, magie, vitamin A, C, K, …

Cách nấu xôi cốm hạt sen bất bại 1

Nguyên liệu làm xôi cốm hạt sen cho 4 người

• Cốm dẹp xanh 500 gr
• Đậu xanh 100 gr
• Hạt sen 100 gr
• Dừa sợi 200 gr
• Nước cốt dừa 200 ml
• Lá dứa 5 lá (1 bó)
• Đường 70 gr
• Muối 1 ít
• Bộ nồi xửng hấp, bếp, chén, muỗng, rổ,…

Cách chế biến Xôi cốm hạt sen

Bước 1: Hấp đậu xanh, hạt sen

• Đậu xanh đãi sạch rôi ngâm 3 tiếng.
• Tiếp đó bạn bắc bộ nồi xửng hấp lên bếp nấu sôi trên lửa vừa, khi nước sôi bạn cho hạt sen vào hấp 10 phút rồi cho ra tô, tiếp đó bạn cho đậu xanh vào hấp trong khoảng 20 phút.
• Khi hấp đậu xanh xong, bạn để nguội bớt rồi giã nhuyễn.

Bước 2: Xào dừa

Bắc chảo lên bếp mở lửa vừa, đợi chảo nóng bạn cho 200gr dừa sợi, 30gr đường vào xào khoảng 10 phút.

Bước 3: Nấu nước cốt dừa

Bắc nồi lên bếp mở lửa vừa, đợi nồi nóng bạn cho 200ml nước cốt dừa, 1 bó lá dứa, 1/4 muỗng cà phê muối vào nấu sôi khoảng 5 phút.

Bước 4: Trộn xôi cốm

Bạn cho cốm dẹp vào tô, thêm phần nước cốt dừa vừa nấu, 40gr đường và trộn đều, tiếp đó bạn đậy kín và ủ 1 tiếng.

Khi ủ xối cốm xong, bạn cho đậu xanh giã nhuyễn, hạt sen, dừa bào đã xào vào tô, bạn đeo bao tay ni lông vào trộn nhẹ nhàng là hoàn thành rồi nè!

Thành phẩm và trang trí

Xôi cốm hạt sen trông rất bắt mắt, khi thưởng thức bạn sẽ cảm nhận được hương vị thơm thơm, bùi bùi, dẻo của cốm, hạt sen và đậu xanh, xen chút vị béo từ nước cốt dừa ăn rất bắt miệng.

Video hướng dẫn làm xôi cốm hạt sen

Cách nấu xôi cốm hạt sen bằng nồi cơm điện

Nguyên liệu nấu xôi cốm hạt sen

Để chế biến món xôi cốm chúng ta cần chuẩn bị những nguyên liệu sau:

• Cốm khô: 300gr
• Đậu xanh không vỏ: 100g
• Đường trắng: 50gr
• Hạt sen khô: 30gr.
• Cùi dừa.
• Bột nở.
• Lá dứa
• Nước mỡ gà (nếu không có mỡ gà bạn có thể thay thế bằng mỡ lợn hoặc dầu ăn).
• Dụng cụ: Nồi cơm điện, bát, đĩa, thìa, ….

Mẹo chọn nguyên liệu:

• Buổi sáng là thời điểm thích hợp nhất để mua được cốm ngon
• Chọn cốm có màu xanh nhẹ và hơi ngả sang vàng một chút
• Tránh cốm có màu xanh đậm hoặc xanh quá tươi rất có thể là cốm đã bị nhuộm màu

Các bước nấu xôi cốm hạt sen

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

• Cốm khô cho vào bát ngâm qua nước lạnh, khoảng 2- 3 phút, sau đó rửa sạch bụi bẩn và vớt ra và để ráo nước
• Đậu xanh ngâm với nước ấm từ 3 đến 4 tiếng để đậu xanh nở mềm trước khi đồ, sau đó rửa sạch để ráo nước. Hoặc có thể ngâm đậu xanh qua đêm để tiết kiệm thời gian sơ chế đậu xanh.
• Hạt sen cho vào bát ngâm nước khoảng 1 tiếng. (Nếu như nấu với hạt sen tươi thì bạn bỏ phần tâm sen đắng bên trong để tránh làm mất hương vị xôi và đem ngâm với nước khoảng 15 phút).
• Cùi dừa rửa sạch rồi nạo thành những sợi nhỏ.
• Lá dứa rửa sạch, xay nhuyễn lọc lấy nước.

Bước 2: Nấu chín hạt sen, đậu xanh

• Cho đậu xanh đã ngâm vào nồi nước đặt lên bếp đun sôi. (Lưu ý lượng nước phải sâm sấp mặt đậu xanh). Khi nước sôi bạn vặn nhỏ lửa để ninh đậu xanh đến khi hạt đậu bở thì tắt bếp, sau đó đổ ra bát tô để cho nguội rồi dùng muôi tán nhuyễn.
• Cho hạt sen vào trong nồi, thêm nước và đặt lên bếp đun sôi khoảng 15 phút, thêm 1 thìa cà phê bột nở đun thêm 10-15 phút cho hạt sen thật nhừ, đổ hạt sen ra rây (rá) rửa lại qua nước lạnh và để ráo. Vậy là các bạn đã hoàn thành 1 phần nào của việc học cách nấu xôi cốm bằng nồi cơm điện.

Bước 3: Nấu xôi cốm

Trộn cốm chung với nước lá dứa, ủ khoảng 15 phút cho ngấm đều.

Bạn cho cốm vào nồi cơm điện sau đó cho nước vào ngập cốm tương tự như khi các bạn nấu cơm. Nấu cho đến khi nồi bật chế độ giữ ấm thì các bạn dùng đũa xới cốm lên cho xốp sau đó cho hạt sen vào đảo đều và bật nồi ở chế độ nấu một lần nữa là được.

Sau khi cốm và hạt sen chín, cho thêm đậu xanh, cùi dừa nạo và bày ra đĩa là được. Ta đã vừa hoàn thành món xôi cốm hạt sen dừa đậu xanh vô cùng thơm ngon và hấp dẫn với màu vàng đậm của hạt sen và đậu xanh, thêm màu xanh của lá dứa; mùi thơm nồng nàn từ lá dứa và hạt sen, khi ăn vào hạt sen bùi và béo, cốm mềm có chút giòn và không bị khô, một món ăn vô cùng tuyệt vời.

Mẹo chọn nguyên liệu nấu xôi cốm hạt sen ngon

Cách chọn mua hạt sen ngon, chất lượng

• Đối với hạt sen tươi, bạn nên chọn hạt sen khi vừa mới hái. Hạt sen tươi sẽ có màu trắng ngà hoặc vàng đậm, bên ngoài căng tròn.
• Ngoài ra, hạt sen chưa được tách vỏ cũng có độ tươi ngon hơn, tâm sen còn trong hạt sen giúp tốt cho sức khỏe.
• Đối với hạt sen khô, bạn nên mua hạt sen khô có màu trắng đục, hạt nhỏ và đều nhau. Thường thì hạt sen khô sẽ không có tim sen.
• Hạn chế chọn hạt sen có mùi ẩm mốc hay có các đốm li ti trên bề mặt bởi đó đã để quá lâu ngày không sử dụng được nữa.

Cách chọn mua cốm tươi ngon đúng chuẩn

• Nếu không có cốm tươi bạn cũng có thể sử dụng cốm khô để chế biến món chè cốm nước cốt dừa này nhé!
• Bạn nên chọn mua những hạt cốm có màu xanh lá ánh vàng tươi sáng, hạt cốm mỏng dẹt, trông chắc chắn.
• Cốm ngon có mùi hương thoang thoảng tự nhiên, khi ăn thử sẽ cảm nhận được độ dai, vị ngọt bùi của lúa non.
• Bạn nên hạn chế mua cốm có màu quá đậm hoặc quá tươi bởi đó là cốm đã bị nhuộm phẩm màu.
• Không nên mua cốm có dấu hiệu ẩm mốc, chảy nước và có mùi bất thường vì đó là cốm cũ đã hư khi chế biến sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe và hương vị món ăn.

Cách chọn mua đậu xanh mẩy ngon

• Nên chọn những hạt đậu xanh mới, hạt có màu vàng, căng tròn và bóng, khi ngửi có mùi thơm tự nhiên của đậu
• Khi cầm lên tay cảm giác chắc và không có lớp bụi phấn để lại.
• Không nên chọn những hạt đậu có màu sắc khác lạ, có dấu hiệu ẩm mốc hoặc mối mọt, khi ngửi có mùi lạ.
• Nếu không tìm mua được đậu xanh đã tách vỏ, bạn có thể mua đậu xanh còn nguyên hạt, trước khi chế biến bạn ngâm đậu từ 2 – 3 tiếng rồi đãi sạch vỏ là được.

1. Chè cốm

Món ngon từ cốm đầu tiên không thể bỏ qua trong tháng 10 là chè cốm. Chè cốm có một hương vị đặc biệt hơn không lẫn vào đâu được. Những hạt cốm xanh trong chén chè sánh mượt quyện với hương hoa bưởi và nước cốt dừa thật nồng nàn, hấp dẫn.

2. Xôi cốm

Đã nhắc đến chè cốm thì không thể không nhắc đến xôi cốm. Xôi cốm được là sự hòa quyện giữa mùi thơm của nếp mới, cốm xanh và nước cốt dừa béo ngọt. Xôi cốm khi ăn bạn sẽ cảm nhận được vị bùi của đậu xanh, vị thơm của xôi vò và vị ngọt của dừa nạo. Tất cả dư vị như tan chảy nơi đầu lưỡi sẽ khiến bạn không sao cưỡng lại được.

3. Chuối trứng cuốc chấm cốm

Đây là món ăn từ cốm đặc biệt của người Hà Nội. Khi ăn món này, chuối thường được chẻ đôi hoặc cắt thành từng đoạn ngắn. Sau đó bạn lấy miếng chuối chấm vào cốm, từ từ cảm nhận cái hương vị ngọt của chuối, dẻo thơm của cốm và thoang thoảng mùi lá sen thật khó để chối từ. Đặc biệt đây cũng là món ăn tự nhiên mà bạn chẳng phải mất công để nấu nướng.

4. Tôm bọc cốm chiên xù.

Hãy thay đổi hương vị từ những món ăn của cốm khi kết hợp với hải sản. Những con tôm tươi sẽ được bọc một lớp cốm bên ngoài và chiên vàng giòn. Đừng quên ăn kèm món này với tương ớt để trộn lẫn những hương vị cay nồng, ấm nóng và ngọt thơm từ cốm và tôm nhé.

5. Chả cốm

Chả cốm là sự kết hợp của những hạt cốm xanh nhưng được trộn chung với thịt xay, mỡ phần và gia vị, sau đó được nén thành từng viên vừa ăn. Miếng chả cốm trước khi được chiên giòn phải đem đi hấp trước. Vào những ngày trời se lạnh, chả cốm ăn cùng với cơm hoặc bún đều rất ngon.

6. Kem cốm

Nhắc đến món tráng miệng từ cốm không thể không nhắc đến kem cốm. Kem cốm có đặc trưng rất dẻo, không có máy bạn vẫn có thể làm món kem này. Kem cốm được xem là ngon phải có màu xanh nhạt của cốm và lá nếp.Kem xốp dẻo lẫn vào đó là những hạt cốm li ti, vừa cảm nhận vị kem tan chảy trong miệng và nhai nhai các hạt cốm thật thú vị.