Cơm lam là loại cơm phổ biến của các dân tộc vùng núi ở Việt Nam như dân tộc Tây Bắc, Tây Nguyên hoặc một số dân tộc ở Lào, Thái Lan, Campuchia, Mianma, Trung Quốc. Nguồn gốc của món ăn này cũng vô cùng đặc biệt, tương truyền rằng đồng bào dân tộc miền núi thời xưa có cuộc sống vô cùng khó khăn, họ phải di cư từ núi này sang núi khác để có thể sinh sống vì thế mà xoong nồi cũng bị thiếu thốn thế là họ nghĩ ra cách nấu cơm và thức ăn trong ống tre, cơm lam ra đời từ đó.

Cách nấu cơm lam đơn giản không cầu kỳ nhưng hương vị lại vô cùng thơm ngon. Mùi thơm của gạo cộng với mùi của thiên nhiên tre nứa cùng nước suối đầu nguồn trong vắt, đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của món ăn này. Nếu đi du lịch ở những khu vực miền núi bạn sẽ được tận mắt chứng kiến quy trình làm cơm lam cũng như các món ăn được chế biến từ ống tre nứa để ăn với cơm.

Các ống nứa được đem về rửa sạch sau đó đổ gạo đã vo vào trong thêm một chút nước sao cho cơm chín không bị sống cũng như nhão. Nứa ở  đây cũng được chọn lựa hết sức tỉ mỉ, không được non quá hoặc già quá, vừa phải mới được. Sau đó người ta sẽ nhóm một đống lửa thật lớn rồi xếp tất cả các ống nứa lên một cái kiềng đặt trên đống lửa. Khoảng một tiếng sau thì các ống lam chín và có thể ăn được, trong lúc nướng người ta cũng phải thường xuyên xoay ống để cơm bên trong được chín đều.

Cách ăn cơm lam cũng đặc biệt không kém, các ống tre được tách ra để lộ phần cơm trắng trong cùng hương thơm đến ngất ngây trên nửa phần ống còn lại. Cơm lam sẽ được ăn kèm với những món ăn mang đậm chất núi rừng như thịt heo nướng hay gà nướng và những món này cũng đều được nướng bằng ống tre nứa. Vị thơm ngon của cơm cùng với vị ngọt của thịt chắc chắn sẽ đánh bại những vị giác khó tính ngay từ lần đầu tiên.