1. Guernica được ủy thác bởi chính phủ Tây Ban Nha

Khi Hội chợ Thế giới năm 1937 đến gần, các thành viên của chính phủ dân chủ Tây Ban Nha muốn nhà trưng bày Tây Ban Nha tại Triển lãm Quốc tế về Nghệ thuật và Công nghệ trong Cuộc sống Hiện đại ở Paris trưng bày một bức tranh vạch trần sự tàn bạo của Generalissimo Francisco Franco và đồng bọn.

Họ để mắt đến một trong những họa sĩ nổi tiếng nhất Tây Ban Nha, Pablo Picasso, người đã được công nhận vào những năm 1910 với các tác phẩm theo trường phái Lập thể và đã tiếp cận ông. Picasso đã được nhà thơ Juan Larrea thuyết phục nhận công việc này, nhưng trong nhiều tháng sau đó, ông chỉ tạo ra được một số bản phác thảo mà thôi.

2. Picasso không đến Tây Ban Nha trong hơn ba năm sau khi Guernica được trưng bày

Picasso đã sống ở Pháp từ năm 1904. Để lên tiếng phản đối chế độ quân phiệt chuyên chế ở quê nhà Tây Ban Nha, Picasso đã tạo ra tác phẩm để lên án chiến tranh và tưởng nhớ những thành phố bị bom đạn tàn phá. Kể từ năm 1934, ông chưa bao giờ quay trở lại Tây Ban Nha.

3. Lực lượng của Franco đổ lỗi vụ đánh bom được mô tả trong bức tranh cho đối thủ

Bức tranh của Picasso mô tả vụ đánh bom thị trấn Guernica ở xứ Basque vào ngày 26 tháng 4 năm 1937. Các đồng minh Đức và Ý của Franco trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha đã ném bom rải thảm Guernica, thành trì của phe Cộng hòa đối lập với những người theo chủ nghĩa Quốc gia của Franco trong nhiều giờ.

Ước tính số lượng người tử vong bởi vụ tấn công này dao động trong khoảng từ 200 đến hơn 1000. Franco và các đồng minh của mình đã đổ lỗi vụ tấn công kinh hoàng cho lực lượng Cộng hòa đối địch.

4. Picasso lấy cảm hứng từ một bài báo trên tờ The Times

Theo họa sĩ José Maria Ucelay, Picasso biết về vụ đánh bom từ Larrea – người đã đề nghị ông biến nó thành chủ đề cho bức tranh của mình. Lúc đầu Picasso do dự, nhưng ông vô cùng xúc động trước bài tường thuật về sự kiện do nhà báo người Anh gốc Nam Phi George Steer viết cho The Times.

Bài báo có tựa đề “Bi kịch của Guernica: Một thị trấn bị phá hủy trong cuộc không kích: Lời kể của nhân chứng”.

5. Picasso bắt đầu vẽ tranh khi “deadline” đã cận kề

Picasso bị ảnh hưởng bởi câu chuyện Guernica của Steer đến nỗi ông đã hủy bỏ kế hoạch vẽ tranh trước đó và bắt đầu thực hiện tác phẩm có khuynh hướng chính trị này – một trong những bức tranh thể hiện sớm nhất – của ông vào ngày 1 tháng 5 năm 1937, chỉ ba tuần trước khi triển lãm diễn ra.

Mãi đến đầu tháng 6 thì Guernica mới được hoàn thành, khoảng hai tuần sau khi gian triển lãm mở cửa.

6. Picasso và Franco

Việc Picasso tạo ra một trong những bức tranh nổi tiếng nhất thế kỷ 20 chỉ trong hơn một tháng đã đủ ấn tượng, nhưng Guernica lại không phải là tâm điểm chú ý duy nhất của họa sĩ trong thời gian này.

Vào tháng 1 năm 1937, Picasso đã xuất bản một bộ tranh khắc và bản in màu nước, có tựa đề chung là Giấc mơ và sự dối trá của Franco. Vào ngày 7 tháng 6 cùng năm, cùng thời điểm giao Guernica cho gian triển lãm Tây Ban Nha, Picasso đã thêm loạt hình ảnh thứ hai vào Giấc mơ và Lời nói dối của Franco.

7. Phiên bản đầu tiên của Guernica gay gắt hơn

Một trong những bản thảo đầu tiên của Picasso về bức tranh có hình một nắm tay giơ lên, một biểu tượng chung của tinh thần đoàn kết chống lại áp bức. Những người phản đối triều đại của Franco đã sử dụng biểu tượng này trong Nội chiến Tây Ban Nha. Lúc đầu Picasso vẽ bàn tay này là tay không, sau đó nắm một bó lúa, cuối cùng thì ông đã xóa hoàn toàn hình ảnh này đi.

8. Guernica từng có màu

Guernica là một trong những bức tranh đen trắng nổi tiếng nhất trong lịch sử, nhưng Picasso đã từng muốn có thêm màu sắc cho tác phẩm này.

Anh đã thêm một giọt nước mắt màu đỏ chảy ra từ mắt một người phụ nữ đang khóc, cũng như những mẫu giấy dán tường màu khác. Nhưng trong thành phẩm cuối cùng, không có bất cứ yếu tố nào trong số những thay đổi này được giữ lại.

Bạn có thể đọc thêm:

• Góc tò mò: 13 từ khác nhau trong phương ngữ giữa Hàn Quốc và Triều Tiên
• 11 sự thật về Hanukkah – một trong những ngày lễ quan trọng nhất của người Do Thái
• 5 căn bệnh đáng sợ mà hoàng tộc Tudor phải đối mặt vào thế kỉ 16

Ý tưởng vẽ tranh độc đáo này xuất phát từ một nghệ sĩ người Mỹ tên Craig Alan. Khi nhìn vào những bức tranh, bạn cứ ngỡ đây là những bức tranh khổng lồ do hàng trăm người sắp xếp và được chụp bằng flycam từ trên xuống.

Thực chất không phải vậy. Craig Alan đã tự tay vẽ những bức ảnh này. Điểm độc đáo ở những bức tranh là họa sĩ đã tỉ mỉ vẽ ra hình ảnh những con người nhỏ bé dưới góc độ nhìn từ trên cao xuống.

Cứ như vậy, nhiều con người nhỏ bé tạo thành những đường nét cho một bức tranh tổng quát, tương tự như một đám đông đang được sắp xếp cho ra hình thù nhất định. Craig Alan đã đặt tên cho bộ sưu tập này là “Populous”.

Bộ sưu tập được lấy ý tưởng khi người họa sĩ 40 tuổi này bắt được những khoảnh khắc của đường phố đông đúc từ độ cao của tầng thứ sáu ở một tòa nhà cao tầng. Người họa sĩ cho biết, khi nhìn vào những đám đông bên dưới, anh chợt hình dung ra được những hình thù thú vị khác nhau. Có khi anh thấy đám đông sắp xếp tạo thành hình một đôi mắt.

Những tác phẩm của Craig Alan sử dụng chủ yếu hai tông màu đen và trắng, giản dị nhưng rõ nét và ấn tượng. Với những chi tiết như môi thì anh mới sử dụng thêm màu đỏ của son để điểm vào. Các bức tranh chủ yếu vẽ về các nghệ sĩ hoặc những bức tượng nổi tiếng trên thế giới.

Với tác phẩm độc đáo này, Alan đã thu về hơn 50 nghìn USD từ việc bán bộ sưu tập. Cùng chiêm ngưỡng thêm những tác phẩm đầy công sức cả Alan.