Nghén

Các mẹ thường bị nghén trong 3 tháng đầu thai kỳ, chủ yếu là do sự thay đổi nội tiết tố và tăng cường hoạt động miễn dịch ở thai phụ. Hiện tại chưa có biện pháp nào để điều trị tình trạng thai nghén, các phương pháp điều trị chỉ có thể làm giảm triệu chứng và khắc phục bớt hậu quả của nghén như mất nước, suy kiệt, rối loạn điện giải,…

Các mẹ nên chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa thay vì 3 bữa lớn. Thường thì các loại thực phẩm lạnh, ngọt và có mùi vị nhẹ nhàng các mẹ sẽ thích hơn. Ngoài ra, tình trạng nghén cũng thường giảm dần về đêm. Chính vì vậy, các mẹ nên ăn nhiều hơn vào buổi sáng thật sớm hay ăn khuya.

Phù, tê chân

Phù, tê chân thường là hậu quả của sự chèn ép lên hệ thống tĩnh mạch và sự gia tăng tích lũy muối do thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ. Các mẹ có thể uống 1-2 ly nước mát có tính lợi tiểu nhẹ như: Nước rễ tranh, mía lau, râu bắp, atiso,… mỗi ngày.

Vọp bẻ (chuột rút)

Vọp bẻ là dấu hiệu sớm của tình trạng thiếu vitamin D và canxi. Lúc này, các mẹ nên tăng cường uống sữa và ăn các thực phẩm giàu canxi trong khẩu phần mỗi ngày. Bên cạnh đó, phơi nắng vào buổi sáng sớm cũng là điều không nên bỏ qua để tổng hợp vitamin D. Nếu các mẹ thiếu vitamin D và canxi nhiều thì cần phải bổ sung thêm dưới dạng thuốc.

Việc bổ sung thêm vitamin D và canxi dưới dạng thuốc chỉ chiếm khoảng 50% so với nhu cầu của mẹ. Phần còn lại thì các mẹ vẫn phải cung cấp qua sữa và các thực phẩm giàu canxi. Các mẹ có thể mua viên uống bổ sung canxi ở đây

Táo bón

Các mẹ thường bị táo bón nhiều nhất là trong những tháng cuối của thai kỳ. Lý do là vì khi đó tử cung của mẹ đã lớn, chèn ép lên đại tràng, trực tràng. Ngoài ra, táo bón cũng có thể là do chế độ ăn thiếu chất xơ. Các mẹ tuyệt đối không được dùng bất kỳ loại thuốc xổ nào trong thai kỳ. Tốt nhất là các mẹ nên ăn thêm nhiều thực phẩm giàu chất xơ, nên thay đổi tư thế khi nằm để giảm chèn ép ruột và tăng cường vận động đi lại để kích thích nhu động ruột.

Ợ nóng, ợ chua, trào ngược dịch dạ dày

Do tăng kích thích nhu động dạ dày và tăng tiết dịch vị nên các mẹ cần ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày, uống nhiều sữa, canh rau. Tránh ăn uống các chất kích thích như hành, tỏi, tiêu, ớt; cà phê.

Pica

Các thai phụ mắc chứng Pica sẽ thèm ăn những thứ không phải là thực phẩm như: Đất, than, vôi tường, nhựa,… Các vấn đề cần lưu ý nhất là nguy cơ về vấn đề vệ sinh và an toàn.

Phenylketouria (tăng phenylketo niệu ở mẹ)

Phenylketouria là rối loạn chuyển hóa trong thai kỳ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng nếu người mẹ có nồng độ phenylalanin trong huyết thanh cao thì chỉ số IQ của con sẽ giảm. Các bác sỹ sản khoa chỉ có thể can thiệp chủ yếu thông qua theo dõi nồng độ phenylalanin trong huyết thanh và bác sỹ dinh dưỡng sẽ áp dụng chế độ ăn hạn chế phenylalanin nghiêm ngặt.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Những lưu ý về dinh dưỡng và mức tăng cân trong thai kỳ theo khuyến nghị
• Bổ sung sắt, kẽm và iod trong thai kỳ giúp mẹ và bé khỏe mạnh tối ưu
• Nhu cầu acid folic và vitamin C trong thai kỳ giúp mẹ và bé khỏe mạnh tối ưu

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha!

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế – Viện Dinh dưỡng (2016) – Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam.
2. Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn Thực phẩm Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM (2019) – Dinh dưỡng học – Nhà xuất bản Y học.

Phụ nữ mang thai rất dễ bị thiếu sắt do cần lượng sắt gấp đôi bình thường để tạo thêm máu nuôi em bé. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, ngoài việc dùng thuốc thì bà bầu nên thêm các thực phẩm giàu sắt vào chế độ dinh dưỡng của mình. Tham khảo những thực phẩm giàu sắt và được xem là an toàn đối với bà bầu dưới đây:

1. Thịt

Thịt đỏ được xem là siêu thực phẩm giàu sắt dành cho bà bầu. Đặt biệt là thịt bò chứa đến 2,5- 3mg sắt trong mỗi phần…thịt càng có màu đỏ đậm thì càng chứa hàm lượng sắt cao. Bên cạnh đó, chất sắt trong thịt bò cũng dễ hấp thu hơn nhiều so với sắt trong thực vật.

2. Gan động vật

Gan động vật cũng là một loại thực phẩm cực kì bổ dưỡng cho bà bầu. Ngoài ra, một số loại nội tạng khác như: tim, não,… cũng là những thực phẩm bổ sung sắt tốt nhất cho bà bầu vì ngoài sắt, chúng còn rất giàu protein, vitamin, choline, tốt cho sự phát triển trí não của em bé.

3. Lòng đỏ trứng rất tốt cho mẹ bầu

Lòng đỏ trứng rất giàu sắt, protein, canxi và chất khoáng tốt rất tốt cho mẹ bầu và thai nhi. Trứng cũng là thực phẩm an toàn và dễ ăn cho mẹ bầu, nên dùng 2-3 lần/ tuần để cung cấp thêm các chất dinh dưỡng tốt nhất cho cả mẹ và bé.

4. Bí đỏ

Bí đỏ được xem là thực phẩm an toàn và bổ dưỡng cho bà bàu. Ngoài sắt, bí đỏ còn cung cấp thêm nhiều các chất dinh dưỡng tốt cho thai kì như: đạm, vitamin và chất xơ. Bí đỏ già rất giàu sắt, ngược lại bí đỏ non thường giàu vitamin hơn.

5. Cải bó xôi và bông cải xanh

Cải bó xôi là thực phẩm đứng top đầu trong những thực phẩm cung cấp sắt. Ngoài ra thì rau xanh cũng sẽ không làm mẹ lo lắng về vấn đề chất béo hay tăng cân. Đây sẽ là lựa chọn tuyệt vời cho mẹ.

Vitamin C trong cải bó xôi còn giúp tăng sự hấp thu sắt của cơ thể. Bông cải xanh cũng được xem là thực phẩm bổ dưỡng với nhiều folate, chất xơ và vitamin k.

6. Các loại hạt

Hạt óc chó, hạt hạnh nhân, hạt dẻ, hạt bí,… là những thực phẩm chứa hàm lượng sắt dồi dào và lành mạnh cho bà bầu. Mẹ bầu có thể dùng như một món ăn nhẹ mỗi khi thèm ăn.

7. Chuối

Chuối là loại trái cây có lợi cho sức khỏe. Ngoài sắt, chuối còn cung cấp nhiều vitamin khoáng chất, giảm tình trạng táo bón và chuột rút hay gặp ở thời kì mang thai.

Tuy nhiên, các mẹ bầu chỉ nên ăn một quả chuối một ngày vì nếu ăn quá nhiều có thể gây buồn nôn do tăng kali máu.

8. Ngao, sò

Ngao, sò hay một số loại hải sản như tôm, cua, hàu,… là những thực phẩm bổ sung sắt tốt nhất cho bà bầu. 100g ngao có thể chứa tới 28mg sắt bằng với lượng sắt cần bổ sung mỗi ngày. Chúng còn chứa hàm lượng lớn omega 3 rất tốt cho sức khỏe.

9. Bột yến mạch

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng mẹ bầu nên thường xuyên ăn yến mạch để được cung cấp đầy đủ năng lượng cần thiết. Ngoài sắt, bột yến mạch chứa nhiều chất xơ, canxi, vitamin và nhiều chất dinh dưỡng có lợi khác đặc biệt tốt cho hệ tiêu hóa của phụ nữ mang thai.

10. So-co-la đen

Socola đen sẽ là một món ăn vặt bổ dưỡng cho các mẹ bầu, giảm thiểu các cơn buồn nôn. Socola đen chứa hàm lượng sắt khá cao, có tác dụng chống oxy hóa và giảm choresterol giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

11. Quả cherry

Không chỉ cung cấp sắt cho mẹ bầu, cherry còn chứa nhiều vitamin và các chất dinh dưỡng khác. Đặc biệt, hàm lượng melatonin trong loại quả này sẽ giúp tăng cường trí nhớ cho phụ nữ có thai và giúp mẹ bầu ngủ ngon giấc hơn.

Phụ nữ có thai cần bao nhiêu gram sắt mỗi ngày?

Theo khuyến cáo của bác sĩ, phụ nữ trước khi mang thai nên bổ sung cho cơ thể tối thiểu 15mg sắt mỗi ngày. Sau khi có thai, lượng sắt cần thiết lúc này sẽ tăng gấp đôi để nuôi em bé, tức là mẹ bầu phải cung cấp đủ ít nhất 30mg/ngày.

Tuy nhiên, tùy theo tình trạng sức khỏe của mỗi người mà hàm lượng sắt cần bổ sung sẽ có sự khác nhau. Mẹ bầu nên kiểm tra với bác sĩ thường xuyên để biết chính xác lượng sắt cần bổ sung mỗi ngày.

Một số lưu ý cho mẹ bầu:

• Chất sắt có nguồn gốc từ thực vật sẽ khó hấp thu hơn so với sắt nguồn gốc động vật.
• Một số thực phẩm giàu vitamin C, acid lactic, đường như: cam, sữa chua, bưởi, dâu,… sẽ giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn.
• Các loại đồ uống như cà phê, sữa hay một số loại quả có vị chát sẽ làm giảm sự hấp thu sắt của cơ thể.

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục bạn có thể tham khảo:

• 20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 1)
• 20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 2)
• Mẹ bầu thiếu máu nên ăn gì để mau chóng mạnh khỏe?

Hi vọng bài viết trên đây có thể đem lại nhiều thông tin bổ ích cho bạn đọc. Đừng quên tiếp tục theo dõi và ủng hộ BlogAnChoi bạn nhé!