Thực phẩm hữu cơ ngày càng phổ biến và được nhiều người lựa chọn

Mọi người sẵn sàng mua các loại thực phẩm hữu cơ như trái cây và rau vì một số lý do được “quảng cáo” rất hấp dẫn như giá trị dinh dưỡng cao hơn, hương vị ngon hơn, hạn chế thuốc trừ sâu và giảm ô nhiễm môi trường so với các sản phẩm thông thường.

Tuy nhiên các nghiên cứu thực tế cho thấy chỉ có một trong số những điều trên là đúng: giảm bớt thuốc trừ sâu. Để đạt được Chứng nhận hữu cơ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thực phẩm phải dáp ứng rất nhiều yêu cầu nghiêm ngặt về điều kiện trồng trọt và thuốc trừ sâu, như vậy bất kỳ sản phẩm nào trên thị trường có mang logo chứng nhận thì đều đáp ứng các tiêu chí đó.

Có bằng chứng cho thấy ăn nhiều thực phẩm hữu cơ có liên quan với giảm nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và ung thư, đặc biệt là ung thư vú sau mãn kinh và ung thư hạch. Tuy nhiên chưa thể khẳng định chắc chắn thực phẩm hữu cơ là nguyên nhân dẫn đến kết quả đó. Tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn có thể là do các yếu tố khác, ví dụ như những người có điều kiện dùng thực phẩm hữu cơ thường xuyên cũng là những người có lối sống lành mạnh hơn.

Vậy tác dụng thực sự của thực phẩm hữu cơ đối với sức khỏe của chúng ta là như thế nào? Có gì đặc biệt hơn so với các thực phẩm bình thường cùng loại?

Chứng nhận hữu cơ của Bộ Nông nghiệp Mỹ

Các sản phẩm trái cây và rau được dán nhãn “USDA Organic” phải đáp ứng được rất nhiều tiêu chuẩn do Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đặt ra, trong đó một số quy tắc chính bao gồm:

• Thường không được dùng phân bón tổng hợp và thuốc trừ sâu tổng hợp. Người nông dân có thể sử dụng các loại côn trùng hoặc lớp phủ để ngăn sâu bệnh và cỏ dại, cũng có thể sử dụng thuốc diệt sâu bọ có nguồn gốc từ thực vật, hoặc trong trường hợp bất khả kháng thì có thể dùng một số chất tổng hợp được cho phép.
• Người trồng phải sử dụng các phương pháp canh tác như trồng cây che phủ, lớp phủ, phân hữu cơ và các chất tự nhiên khác, và không sử dụng hóa chất để duy trì chất lượng đất tốt.
• Người trồng phải sử dụng hạt giống hữu cơ (nếu điều kiện cho phép) không bị biến đổi gene và không trải qua xử lý bằng các hóa chất bị cấm theo quy định của USDA.
• Hoạt động canh tác không được gây hại cho tài nguyên đất, nước, côn trùng, động vật.
• Trang trại không được có các chất bị cấm (như phân bón hóa học, thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ hóa học) trong vòng 3 năm thì mới có thể được chứng nhận hữu cơ, và USDA sẽ tiến hành kiểm tra định kỳ.

Do các tiêu chuẩn nghiêm ngặt này nên các loại rau quả được chứng nhận hữu cơ có hàm lượng thuốc trừ sâu thấp hơn sản phẩm bình thường.

Thực phẩm hữu cơ có dinh dưỡng tốt hơn không?

Các nghiên cứu trước đây khẳng định rằng hàm lượng một số vitamin và khoáng chất trong thực phẩm hữu cơ cao hơn, nhưng các nghiên cứu gần đây lại cho thấy kết quả khác. Một phân tích của Đại học Stanford được đăng trên tạp chí Annals of Internal Medicine năm 2012, trong đó tổng hợp kết quả của hơn 300 nghiên cứu, đã kết luận rằng rau hữu cơ và rau được trồng theo cách thông thường có mức độ dinh dưỡng tương đương nhau.

Ngoài ra hàm lượng dinh dưỡng cũng có thể khác biệt do điều kiện thời tiết và đất khác nhau. Ngay cả những quả ớt trồng trên các cánh đồng cạnh nhau cũng có thể khác nhau đôi chút về mức độ dinh dưỡng.

Tuy nhiên thực phẩm hữu cơ có thể chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao hơn, theo một phân tích được đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Anh vào năm 2014.

Thực phẩm hữu cơ có lợi ích nào khác cho sức khỏe không?

Có một số bằng chứng cho thấy lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm có thể liên quan với nguy cơ mắc một số bệnh mãn tính. Cụ thể, chế độ ăn có nhiều trái cây và rau hữu cơ có liên quan với:

• Giảm nguy cơ ung thư 25%, theo một báo cáo được đăng trên JAMA Internal Medicine vào tháng 12/2018
• Giảm 35% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, theo một báo cáo năm 2020
• Giảm 31% nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, theo một báo cáo được đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Châu Âu vào tháng 10/2018
• Giảm 20% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2, theo một nghiên cứu của Đại học Iowa được đăng trên tạp chí Nutrition tháng 12/2018

Một số nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân là do thực phẩm hữu cơ chứa nhiều chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ tế bào, nhưng chưa có bằng chứng khẳng định chắc chắn điều này. Ngoài ra các nghiên cứu chỉ cho thấy mối liên quan chứ không kết luận thực phẩm hữu cơ là nguyên nhân trực tiếp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Cần có thêm nghiên cứu sâu hơn để đánh giá toàn diện tác động lâu dài của thực phẩm hữu cơ đối với các bệnh mãn tính.

Tuy nhiên các chuyên gia khuyến cáo rằng mọi người vẫn nên ăn nhiều rau và trái cây nói chung cũng như duy trì chế độ ăn uống cân bằng, lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ mắc bệnh tật. Ăn đủ trái cây và rau quả là điều cần thiết để duy trì sức khỏe, bất kể là hữu cơ hay không.

Giảm thuốc trừ sâu trên rau củ quả bằng cách rửa sạch

Nếu bạn không tìm được thực phẩm hữu cơ thì vẫn có thể tránh thuốc trừ sâu bằng cách rửa sạch rau củ quả. Nhiều loại thuốc trừ sâu được sử dụng bên ngoài sản phẩm nên rửa sạch dưới vòi nước đang chảy có thể loại bỏ được chúng.

Thậm chí cả thực phẩm hữu cơ cũng nên được rửa sạch trước khi dùng, vì giống như bất kỳ loại thực phẩm nào được trồng trên đất, chúng có thể bị dính bụi đất, vi khuẩn và các sinh vật khác trên bề mặt.

Mặc dù rửa bằng nước không thể đảm bảo sạch 100% nhưng bạn có thể làm theo các bước sau đây để làm cho thực phẩm an toàn hơn:

Rửa tất cả các thực phẩm tươi sống

Dù là thực phẩm bạn tự trồng ở vườn nhà, từ trang trại ở địa phương hay mua trong siêu thị. Ngoại lệ duy nhất là các loại rau đóng hộp và đóng túi đã được rửa sẵn. Đặc biệt lưu ý là rửa các loại rau quả mà bạn không ăn vỏ, ví dụ như các loại dưa, bí. Đối với các thực phẩm này phải rửa trước khi cắt để tránh làm cho bụi bẩn, vi khuẩn và hóa chất bị dính vào phần bên trong.

Rửa dưới vòi nước đang chảy

Thay vì nhúng thực phẩm vào thau nước hoặc dội nước nhanh, bạn nên để chúng dưới vòi nước đang chảy và chà rửa bên ngoài. Chỉ cần dùng nước sinh hoạt là đủ, không cần xà phòng hay hóa chất đặc biệt nào. Đối với các loại trái cây nhỏ hoặc rau cắt nhỏ, hãy để vào rổ và xả nước nhẹ nhàng, chà nhẹ bên ngoài, sau đó để ráo nước và khô tự nhiên.

Ngâm các loại rau lá

Nên rửa kỹ các loại rau xanh ăn lá như rau cải và xà lách bằng cách ngâm vào thau nước to và chà nhẹ tay, rửa sạch nhiều lần cho đến khi không còn cặn dưới đáy thau.

Trên đây là những điều bạn cần biết về thực phẩm hữu cơ và lợi ích của chúng đối với sức khỏe con người. Bạn có thường xuyên dùng thực phẩm hữu cơ không? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Thịt chay và thịt giả có thực sự tốt cho sức khỏe hơn so với thịt thật?
• 10 lý do nên ăn cà chua hàng ngày – Giúp bạn luôn tươi trẻ từ trong ra ngoài

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!