Vsmart: Từng là niềm hy vọng lớn nhất

Vsmart ra đời vào năm 2018 với tư cách là thương hiệu smartphone thuộc tập đoàn Vingroup, mang theo khát vọng đưa đất nước ta tiến vào “bản đồ” công nghệ di động toàn cầu. Ngay từ những bước đi đầu tiên, hãng đã gây ấn tượng mạnh khi tung ra thị trường một loạt model như Joy 1, Active 1 và Live – tất cả đều là những sản phẩm được đánh giá cao về hiệu năng lẫn giá thành.

Năm 2020 đánh dấu bước tiến vượt bậc của Vsmart khi ra mắt Aris Pro là một trong những chiếc smartphone tiên phong trên thế giới ứng dụng công nghệ camera ẩn dưới màn hình vô cùng tiên tiến. Thành công vang dội của thương hiệu còn được thể hiện qua việc nhanh chóng chiếm lĩnh 16,7% thị phần sau chỉ 15 tháng hoạt động, từ đó biến Vsmart trở thành một trong ba thương hiệu điện thoại hàng đầu tại Việt Nam.

Tuy nhiên, đến năm 2021, Vsmart bất ngờ thông báo ngừng sản xuất mảng điện thoại do định hướng chiến lược mới của Vingroup, khi tập đoàn nhận định rằng lĩnh vực smartphone không còn tạo ra đột phá như mong đợi và quyết định chuyển hướng đầu tư vào các công nghệ tiên tiến như ô tô điện hay trí tuệ nhân tạo. Sự rút lui của Vsmart đã để lại nhiều tiếc nuối trong lòng người dùng Việt, bởi đây là thương hiệu nội địa hiếm hoi đủ năng lực cạnh tranh với các “đại gia” công nghệ toàn cầu như Samsung, Apple và Xiaomi trên chính sân nhà Việt Nam, nơi mà người dùng từ xưa đến nay chỉ biết đến và thích sử dụng các thương hiệu đến từ Mĩ, Hàn Quốc hay Trung Quốc.

Mobiistar: “Ngôi sao” của phân khúc giá rẻ

Mobiistar sau khi được thành lập vào năm 2009 đã nhanh chóng ghi dấu ấn trên thị trường smartphone Việt Nam với chiến lược tập trung vào phân khúc giá rẻ. Thông qua các sản phẩm đặc trưng như LAI Yuna và Prime X Grand, thương hiệu này đã thành công lọt vào top 5 nhà sản xuất điện thoại được ưa chuộng nhất tại Việt Nam vào năm 2017. Thành công trong nước đã thôi thúc Mobiistar mở rộng tầm nhìn ra thị trường quốc tế, dẫn đến quyết định đầy tham vọng khi tấn công vào thị trường Ấn Độ vào năm 2018 – một thị trường rộng lớn với nhu cầu cao về smartphone có giá cả phải chăng.

Tuy nhiên, hành trình quốc tế hóa của Mobiistar đã gặp phải những khó khăn không thể nào lường trước. Sự sụp đổ của các đối tác tài chính tại Ấn Độ đã khiến hãng rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng về vốn. Khi buộc phải quay trở lại thị trường Việt Nam, Mobiistar đã không thể khôi phục vị thế ban đầu do thị phần đã bị các đối thủ chiếm lĩnh cũng như doanh số sụt giảm mạnh. Đến năm 2019, thương hiệu này chính thức kết thúc hành trình của mình trong ngành công nghiệp smartphone, để lại nhiều tiếc nuối cho những người dùng đã gắn bó lâu dài với thương hiệu trong thời gian vừa rồi.

Bphone: Tham vọng lớn nhưng thành công “khiêm tốn”

Bphone đánh dấu sự xuất hiện của mình trên thị trường smartphone Việt Nam vào năm 2015 với tư cách là thương hiệu điện thoại của BKAV. Buổi ra mắt của Bphone đã gây chú ý với những tuyên bố đầy tham vọng từ CEO Nguyễn Tử Quảng, khi sản phẩm được giới thiệu là “hơn cả iPhone” và “đẹp nhất thế giới”. Tuy nhiên, những tuyên bố này đã tạo ra kỳ vọng quá lớn mà sản phẩm thực tế chưa thể đáp ứng được như những gì mà vị CEO trên đã nêu lên.

Trong những năm tiếp theo, BKAV liên tục cho ra mắt các thế hệ sản phẩm mới như Bphone 2 (2017), Bphone 3 (2018) và Bphone B86 (2020). Mặc dù có những cải tiến nhất định, các model này vẫn gặp nhiều thách thức trong việc cạnh tranh trên thị trường do những hạn chế về phần mềm, tốc độ cập nhật chậm cùng mức giá chưa thực sự cạnh tranh so với các đối thủ cùng phân khúc.

Sau 8 năm hoạt động, Bphone vẫn chưa thể tạo được vị thế vững chắc trong thị trường smartphone Việt Nam. Dù thương hiệu ở thời điểm hiện tại vẫn duy trì việc phát triển và ra mắt sản phẩm mới nhưng sự hiện diện của Bphone trong các cuộc đua smartphone đang ngày càng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết, cho thấy những thách thức lớn trong việc cạnh tranh với các ông lớn quốc tế ở nước ta.

Asanzo: Từ thành công cho đến khủng hoảng

Một doanh nghiệp đã gây dựng được tiếng tăm trong lĩnh vực sản xuất tivi giá rẻ là Asanzo đã quyết định mở rộng sang thị trường smartphone vào năm 2017. Bắt đầu từ thời điểm đó, công ty đã ra mắt các model điện thoại như Z5 và S5 nhằm nhắm vào phân khúc giá rẻ. Chiến lược ban đầu của Asanzo khá hiệu quả khi tận dụng được mạng lưới phân phối rộng khắp cùng mức giá cạnh tranh để thu hút thêm nhiều người tiêu dùng Việt.

Tuy nhiên, bước ngoặt đáng tiếc đã xảy ra vào năm 2019 khi Asanzo vướng vào scandal về nguồn gốc sản phẩm. Cụ thể, công ty bị phát hiện nhập linh kiện từ Trung Quốc nhưng lại gắn nhãn “Made in Vietnam” từ đó tạo nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Hậu quả của scandal này đã làm cho uy tín của thương hiệu bị tổn hại nặng nề cũng như doanh số bị sụt giảm mạnh, và sau đó là sự biến mất gần như hoàn toàn của Asanzo khỏi thị trường smartphone Việt Nam.

Masstel: Vẫn tồn tại nhưng không quá nổi bật

Thay vì là những lần phá sản hay thất bại, Masstel sẽ kể cho chúng ta nghe một câu chuyện khác biệt hoàn toàn so với các thương hiệu điện thoại Việt đã từng nổi tiếng. Được thành lập vào năm 2010 bởi Công ty CP Masscom Việt Nam, Masstel đã chọn một con đường phát triển thận trọng và bền vững hơn khi thay vì đặt mục tiêu cạnh tranh trực tiếp trong thị trường smartphone cao cấp, thương hiệu này đã và đang tập trung vào phân khúc điện thoại phổ thông giá rẻ – đặc biệt là các model điện thoại “cục gạch” truyền thống.

Đến nay, Masstel vẫn duy trì hoạt động kinh doanh ổn định với danh mục sản phẩm đa dạng bao gồm điện thoại di động, máy tính bảng cùng các phụ kiện công nghệ đi kèm. Mặc dù chưa thể trở thành một thương hiệu smartphone nổi bật như những kỳ vọng ban đầu nhưng với chiến lược kinh doanh đầy thực tế và phù hợp với thị trường ngách đã giúp Masstel tồn tại bền vững trong ngành công nghiệp điện thoại di động Việt Nam hiện nay.

Liệu Việt Nam có còn cơ hội xuất hiện thêm một thương hiệu Smartphone “làm mưa làm gió” khác nữa hay không?

Mặc dù hiện tại thị trường smartphone Việt Nam đang vắng bóng các thương hiệu nội địa mạnh nhưng cơ hội phát triển vẫn còn đó nếu các doanh nghiệp có chiến lược phù hợp hơn. Dù con đường phía trước còn nhiều thách thức, nhưng với những kế hoạch đúng đắn cùng việc được đầu tư một cách nghiêm túc, smartphone Việt vẫn có cơ hội trở lại mạnh mẽ trong tương lai. Khả năng xuất hiện một thương hiệu Việt có đủ tiềm lực cạnh tranh với các hãng quốc tế vẫn là một kỳ vọng đáng để chúng ta theo dõi và chờ đợi.

• Món ngon Bồ Đào Nha: 10 món tráng miệng Bồ Đào Nha hấp dẫn mà bạn nên thử
• Galaxy S25 Ultra: Ai không nên sắm mẫu flagship mới của Samsung?

Tâm lý tiêu dùng và niềm tin vào các sản phẩm đến từ Trung Quốc

“Hành trình” của các hãng smartphone Trung Quốc tại Việt Nam bắt đầu từ phân khúc giá rẻ, nơi OPPO hay Xiaomi đã tạo được tiếng vang lớn nhờ chiến lược bán ra các sản phẩm có giá tiền “khiêm tốn” với cấu hình bên trong vô cùng mạnh mẽ. Những thành công này một mặt giúp họ chiếm lĩnh thị trường, nhưng mặt khác lại vô tình tạo ra một “định kiến ngầm” trong suy nghĩ người dùng rằng “công nghệ Trung Quốc đồng nghĩa với giá rẻ”.

Khi các thương hiệu này chuyển hướng sang phân khúc cao cấp với những mẫu flagship có thiết kế đột phá và sáng tạo, họ phải đối mặt với rất nhiều thách thức lớn từ chính thành công trước đó của mình. Nhiều người dùng Việt vẫn mang tâm lý smartphone Trung Quốc chỉ đơn thuần là một “phiên bản nhái” của Apple hay Samsung, từ đó dẫn đến việc họ cho rằng mức giá flagship Trung Quốc là “quá cao” so với giá trị thực tế của chúng.

Ác cảm từ các sản phẩm nhái, hàng giả

Nhìn lại chặng đường phát triển của thị trường smartphone tại Việt Nam, không thể phủ nhận một giai đoạn đen tối khi hàng nhái, hàng giả Trung Quốc tràn ngập và len lỏi khắp các ngóc ngách. Những trải nghiệm không mấy tích cực này đã in sâu vào tiềm thức của nhiều người tiêu dùng, từ đó tạo nên một rào cản tâm lý vô cùng khó vượt qua. Nhiều người vẫn giữ quan điểm rằng điện thoại Trung Quốc chỉ phù hợp cho nhu cầu tạm thời, không thể đặt ngang hàng với các “ông lớn” công nghệ đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản hay Mỹ.

Điều này tạo ra một thách thức không nhỏ cho các thương hiệu Trung Quốc trong hành trình chinh phục phân khúc cao cấp ở Việt Nam. Dù họ đã có những bước tiến vượt bậc về công nghệ và thiết kế, nhưng việc thuyết phục người dùng Việt chi nhiều tiền cho một chiếc flagship Trung Quốc vẫn là một bài toán vô cùng khó khăn. Những định kiến từ quá khứ có lẽ đang là rào cản lớn nhất, ngăn cản người dùng đánh giá khách quan về giá trị thực của những sản phẩm này ở thời điểm hiện tại.

Đặc điểm sử dụng tách biệt của thị trường Trung Quốc

Sau khoảng thời gian “chìm đắm” trong giới công nghệ, mình nhận thấy rằng có một đặc điểm tương đối thú vị về chiến lược phát triển sản phẩm của các hãng điện thoại Trung Quốc, đó chính là việc họ vẫn đang mang đậm dấu ấn “phục vụ thị trường nội địa”. Lấy ví dụ điển hình về các hãng như Xiaomi hay OnePlus, họ luôn có xu hướng ưu tiên phát triển các tính năng dành riêng cho người dùng Trung Quốc – nơi có một hệ sinh thái số hoàn toàn khác biệt so với thế giới. Ngoài ra, trong khi người dùng toàn cầu đang “say mê” với Netflix ở chuẩn HDR hay Dolby Vision thì nhiều flagship Trung Quốc vẫn chỉ hỗ trợ chuẩn SDR, cơ bản vì họ chủ yếu chỉ xem video trên các nền tảng nội địa như Bilibili hay Weibo.

Với nhiều người dùng Việt Nam ở thời điểm hiện tại thì đây có thể là một điểm trừ tương đối đáng kể. Thực tế cho thấy, việc “nội địa hóa” quá mức đang vô tình thu hẹp sức hấp dẫn của các sản phẩm flagship Trung Quốc tại thị trường Việt Nam.

Cạnh tranh khốc liệt từ các thương hiệu top đầu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, thị trường high-end của chúng ta đang bị “thống trị” bởi hai thế lực công nghệ có thể coi là lớn nhất thế giới ở thời điểm hiện tại – Apple và Samsung. Qua nhiều năm, hai “ông lớn” này đã xây dựng được vị thế vững chắc trong tâm trí người tiêu dùng Việt. iPhone đã trở thành biểu tượng của sự sang trọng và đẳng cấp, đặc biệt thu hút giới trẻ nhờ hệ sinh thái khép kín và trải nghiệm mượt mà. Trong khi đó, Samsung lại chiếm được cảm tình của người dùng trung niên nhờ độ bền và dịch vụ hậu mãi uy tín trải dài khắp đất nước.

Đứng trước “đế chế” này, các thương hiệu Trung Quốc đang phải đối mặt với bài toán hóc búa về câu chuyện định vị thương hiệu. Dù có nhiều nỗ lực đổi mới nhưng những flagship này vẫn thiếu đi một chút “cá tính” riêng biệt. Quả thật không dễ dàng nhận ra một chiếc OPPO hay Xiaomi trong đám đông như cách chúng ta có thể nhận diện ngay một chiếc iPhone hay Galaxy S Series. Đây có lẽ là điểm yếu lớn nhất của họ trong cuộc đua giành thị phần cao cấp tại Việt Nam.

Hàng xách tay cạnh tranh với hàng chính hãng

Vấn đề hàng xách tay cũng là một trong những nguyên nhân gây khó khăn cho các flagship Trung Quốc chính hãng tại thị trường Việt Nam. Điện thoại xách tay từ Trung Quốc thường được người dùng lựa chọn vì nó giúp tiết kiệm chi phí hơn đáng kể, cũng như có thể dễ dàng cài đặt lại ROM hoặc sửa lỗi hệ điều hành. Do đó, nhiều người tiêu dùng khi muốn sở hữu smartphone từ Trung Quốc lại chọn hàng xách tay để tiết kiệm thay vì mua sản phẩm chính hãng với mức giá cao hơn.

Kết luận

Việc các flagship Trung Quốc dần vắng bóng tại Việt Nam không phải chỉ do một nguyên nhân đơn lẻ, mà là tổng hòa của nhiều yếu tố từ tâm lý tiêu dùng, vấn đề chất lượng, khác biệt văn hóa sử dụng cho đến sự cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu lâu đời, tất cả đều góp phần khiến các flagship Trung Quốc khó có chỗ đứng vững chắc tại thị trường Việt Nam. Để thay đổi điều này, có lẽ các thương hiệu Trung Quốc sẽ cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào các cải tiến phần mềm quốc tế, tạo dựng sự tin tưởng, cũng như thấu hiểu tâm lý của người dùng Việt Nam hơn để từng bước xây dựng chỗ đứng vững chắc của mình trong phân khúc cao cấp.

• When the Phone Rings – Bộ phim ngôn tình chuyển thể của Hàn Quốc đang hot nhất lúc này.
• Tại sao iPhone 13 vẫn là “con át chủ bài” của Apple tại thị trường Trung Quốc?