1. Don

Món đầu tiên được nêu tên trong danh sách này chính là Don. Con don có hình dạng nhỏ xíu, hay được chế biến thành nhiều món, nhưng phổ biến vẫn là món nước. Don thường được nấu cùng hành tây. Khi ăn Don, người ta thường bẻ bánh tráng sống hoặc chín để bỏ vào tô, trộn đều rồi sau đó ăn ngon lành. Sự thanh mát, ngọt và dịu nhẹ của don cùng mùi thơm của hành tây, hành lá, vị cay nồng của ớt cùng bánh tráng dai dai làm nên một món ngon của người Quảng Ngãi. Trời lạnh mà làm một tô don nóng hổi thì còn gì bằng.

2. Bánh xèo

Bánh xèo là loại bánh quen thuộc với người dân Quảng Ngãi. Bánh xèo Quảng Ngãi có vỏ bánh mỏng, giòn, màu vàng đẹp mắt, nhân bánh rất đa dạng, nào là tôm, thịt heo, thịt vịt, giá, hành tây, nấm,…Bánh xèo mới làm nóng hổi, cuốn cùng bánh tráng và rau sống, chấm đẫm nước mắm chua ngọt rồi cắn một miếng thật to, nghe tiếng giòn rụm thì ngon phải biết.

3. Bánh bèo chén

Bánh bèo được làm từ bột gạo, nhân bánh được là từ tôm tươi, thịt nạc, dầu, hành, hẹ,…Nhân bánh bèo thường được nấu sền sệt, khi ăn bánh bèo, bên cạnh nhân bánh, ta có thể cho thêm đậu phộng giã nhuyễn kèm một ít tương ớt ngọt hoặc nước mắm để ăn cùng. Bánh bèo trắng, dẻo ăn cùng nhân bánh bèo thơm, ngọt, vừa béo vừa bùi tạo thành hương vị độc đáo của món ăn, làm du khách mê quên lối về.

4. Mì Quảng

Mì Quảng hay là mì của xứ Quảng, nổi danh nhất ở Quảng Nam, nhưng mì Quảng thưởng thức ở Quảng Ngãi cũng là một điểm đặc biệt. Mì được làm từ sợi mì vàng ươm, dai ngon, ăn kèm với tôm, thịt, trứng, rau thơm và nước dùng đậm đà. Người ta còn bỏ thêm đậu phụng rang khô và giã dập, hành lá thái nhỏ, rau thơm, ớt đỏ,…để thêm phần hấp dẫn. Mì Quảng có nhiều loại khác nhau, nhưng phổ biến nhất là mì Quảng gà, mì Quảng tôm, mì Quảng cá lóc.

5. Cá bống sông Trà

Được nhắc đến qua câu ca dao: “Anh đi anh nhớ quê nhà – Nhớ con cá bống sông Trà kho tiêu”. Cá bống sông Trà từ lâu đã được coi là món đặc sản của người Quảng Ngãi. Cá bống sông Trà được làm sạch, ướp với mắm, gia vị, đem đi kho riu riu cho đến khi mắm đặc sệt lại, ăn cùng cơm nóng thì tốn cơm vô cùng. Món này khi ăn sẽ cảm nhận được thịt cá chắc, ngọt cùng với vị thơm nồng của tiêu, vị đậm đà của mắm, tất cả làm nên hương vị đặc trưng khó quên.

6. Ram

Ram là món ăn quen thuộc đối với người Quảng Ngãi mỗi dịp lễ, Tết hay trong cuộc sống hằng ngày. Món ăn này được làm từ thịt lợn, tôm, hành tím, trứng, hành lá, gia vị và bánh tráng. Tất cả nguyên liệu được trộn đều với nhau, sau đó cho vào bánh tráng rồi cuốn nhỏ vừa ăn. Cuốn ram được chiên vàng giòn trên chảo dầu nóng. Món này khi ăn không thể thiếu một rổ rau sống cùng nước mắm tỏi ớt giã nhuyễn. Vị thơm ngon đậm đà của thịt lợn, vị ngọt của tôm, vị thơm của hành tím cùng vị chua ngọt của nước mắm sẽ làm bạn cứ muốn thưởng thức thêm. Ngoài ra, ram có thể được chế biến thành nhiều loại khác nhau như: ram bắp, ram tôm, ram thịt,…tùy theo sở thích của người ăn.

7. Bún riêu

Bún riêu cua là một món ăn dân dã, quen thuộc của người Việt Nam nói chung và người Quảng Ngãi nói riêng. Tùy theo từng vùng miền mà nguyên liệu có thể khác nhau, nhưng nguyên liệu chủ yếu của món bún này vẫn là cua đồng. Cua đồng được giã nhuyễn, lọc lấy nước cốt, sau đó nấu với các nguyên liệu và gia vị khác. Một bát bún riêu của người Quảng Ngãi phải có riêu cua, trứng cút, cà chua, chả cá, ăn kèm cùng rau sống, mắm ruốc hay tương ớt. Món ăn có vị thơm ngọt của nước dùng, béo ngậy của gạch cua cùng với vị chua chua hấp dẫn nên nó là món ăn yêu thích của nhiều người.

8. Bún cá ngừ um

Bún cá ngừ um là món ăn đặc sản của vùng biển Sa Huỳnh, Quảng Ngãi. Món ăn này được làm từ cá ngừ tươi, được um với dứa và các loại gia vị. Cá ngừ được um mềm, nóng hổi ăn kèm với bún, rau sống và nước mắm chua ngọt. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được vị thơm ngon, đậm đà, độ beo béo vừa phải của thịt cá ngừ, độ ngọt thanh của nước dùng, hòa quyện với vị chua chua, cay cay của nước mắm chua ngọt, tổng thể tạo thành món ngon khó cưỡng vào những ngày trời lạnh.

9. Kẹo gương

Kẹo gương được biết đến là đặc sản Quảng Ngãi, được làm từ đường cát, mạch nha và đậu phụng. Kẹo gương có hình tròn dẹt, màu vàng trong suốt, nhìn như tấm gương nên có tên như vậy. Khi ăn, ta sẽ cảm nhận được độ giòn tan và vị ngọt thanh của kẹo, vị béo bùi của mè và đậu phụng. Kẹo thường được dùng làm quà biếu, quà tặng trong các dịp lễ tết. Du khách tới Quảng Ngãi hầu hết đều mua kẹo gương để làm quà tặng người thân, bạn bè.

10. Mạch nha

Mạch nha là món ngon mà ai cũng nên thử một lần khi đến Quảng Ngãi. Nguyên liệu chính của mạch nha là từ mầm lúa nếp. Để làm được mạch nha, người ta phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, công phu. Mở hộp mạch nha, lấy cây đũa khuấy đều vít lên thành một cục, ăn cùng bánh tráng là món quà quê giản dị gắn liền với bao thế hệ người dân Quảng Ngãi. Vị ngọt thanh, thơm lừng của mạch nha cùng với vị giòn giòn, béo bùi của bánh tráng tạo nên hương vị không thể nào quên.

Xem thêm bài viết: 16 đặc sản ngon ở Quảng Ngãi nên mua về làm quà

1. Tổng quan về Don

Don là một cái tên khá lạ đối với những ai không phải người con của miền Trung, hay nói một cách cụ thể hơn là người Quảng Ngãi. Don thường xuất hiện ở khu vực gần cửa hai con sông chính của tỉnh là sông Trà và sông Vệ. Vì Don sống vùi vào cát nên để thu hoạch được chúng người dân sẽ dùng một loại dụng cụ để cào, mùa để thu hoạch được nhiều Don là khoảng vào tháng 4 – 5. Don nó mang cái gì đó rất đặc biệt, thể hiện được tính cách của người Quảng Ngãi, từ cái cách kiên nhẫn, chịu khó trong quá trình cào Don cho đến đãi Don cho đến sự giản đơn trong hương vị, không cầu kì nhưng vẫn mang lại dấu ấn gì rất riêng.

2. Đặc điểm của Don

Don là một loại nhuyễn thể nước lợ, kích thước chỉ khoảng 1cm, bên trong là phần thịt màu trắng đục. Có khá nhiều người vẫn hay nhầm lẫn giữa Don và Hến, vỏ Hến thường to tròn và cứng, trong khi đó vỏ Don mỏng, dài nhọn. Don cũng có những nét rất riêng về vị, món ăn dân dã này thường được chế biến thành một món có nước màu hơi đục, ăn kèm với nó là bánh tráng và một ít hành tây. Don có tính Hàn, không độc nên rất có lợi ích cho việc thanh nhiệt, giải độc, nhuận tràng.

3. Quy trình chế biến

Cách chế biến món canh Don truyền thống

Don sau khi cào về sẽ được rửa sạch, sau đó đun sôi để Don há miệng và nhả hết cát. Tiếp đến là một công đoạn gọi là “đãi”, tương tự như cách đãi Hến để phần thịt tách riêng khỏi phần vỏ. Phần thịt sau khi đã tách vỏ sẽ được đem đi nấu chín cùng nước nước và nêm nếm khẩu vị tùy theo sở thích. Don sau khi chế biến xong phần thịt sẽ lắng xuống phía dưới, bên trên là phần nước có màu hơi đục. Sau đó cho ra tô, thêm hành tây thái sợi và hành lá và bánh tráng bẻ nhỏ là có thể thưởng thức.

Cách chế biến món Don xào

Cũng như món Don truyền thống, nguyên liệu làm Don xào cũng khá đơn giản, bao gồm: don, hành tây, hành lá, ớt, gia vị. Don sau khi sơ chế, rửa sạch, luộc để Don há miệng, sau đó tách thịt như cách trên. Tiếp đó, cho chảo lên bếp bật lửa cho đến khi chảo nóng, thêm dầu và hành vào phi để tăng độ thơm. Cho Don vào xào, thêm mắm và một ít nước luộc Don lúc nãy còn giữ lại, tiếp tục xào cho đến khi thịt Don săn lại và cho thêm ít tiêu, nêm nếm theo khẩu vị. Cho ra dĩa là bạn đã có ngay một đĩa Don xào thơm ngon.

Cách chế biến món cháo Don

Don sau khi mang về, rửa sạch, luộc để Don nhả hết cát, tách thịt. Lấy phần nước trong đã luộc Don (đã loại bỏ cặn cát) cho thêm gạo vào đun sôi. Nêm nếm gia vị vừa ăn, cho một ít thịt Don lên trên và thêm rau thơm là bạn đã hoàn thành cho mình món cháo Don.

4. Cách sử dụng món ăn

Khi ăn Don một món đi kèm tuyệt đối không thể thiếu đó là bánh tráng, bánh tráng được bẻ nhỏ, cho thẳng vào tô Don đang nói hổi, đợi bánh tráng hơi mềm và ngậm nước một chút là ta có thể thưởng thức được ngay, hoặc đối với Don xào ta có thể thể ăn kèm với bánh tráng khô, ngoài ra tùy khẩu vị có thể ăn kèm với ớt trái, bột ớt, hành chua đều được. Với đặc điểm là nhiều hành nên có lẽ những tín đồ “ghét hành” có lẽ sẽ không thích món này, để có thể thưởng thức được bạn có thể nói chủ quán cho ít hành lại nè.

Sau đây là video chế biến Don, bạn có thể tham khảo để có thể tự làm nhé!

Trên đây là một số nét giới thiệu về Don – Món ăn đặc sản của Quảng Ngãi. Nếu bạn có dịp một lần ghé thăm vùng đất này thì đừng quên thử qua món ăn này nha!