1. Mệt mỏi thay vì tỉnh táo

Nghe có vẻ trái ngược nhưng nếu bạn thường xuyên cảm thấy uể oải dù uống nhiều cà phê, có thể bạn đang lạm dụng caffeine.

Nguyên nhân là caffeine hoạt động bằng cách ức chế adenosine, một chất hóa học trong não giúp cơ thể thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ. Dù bạn có thể thấy tỉnh táo chỉ sau 15 phút, nhưng caffeine tồn tại trong máu lâu hơn thế. Với thời gian bán hủy khoảng 5 giờ, một nửa lượng caffeine vẫn còn trong cơ thể sau nhiều giờ kể từ khi uống.

Khi dùng thường xuyên, cơ thể có xu hướng sản xuất nhiều adenosine hơn để cân bằng, khiến bạn cần nhiều caffeine hơn để đạt hiệu quả tương tự. Hệ quả là bạn dễ rơi vào chu kỳ mệt mỏi – uống thêm caffeine – rồi lại mệt mỏi.

2. Đánh trống ngực hoặc tim đập nhanh

Một số người nhạy cảm với caffeine có thể cảm thấy tim đập thình thịch, rung mạnh hoặc loạn nhịp sau khi uống cà phê.

Caffeine, với tính chất kích thích, tác động đến tim bằng cách ức chế enzyme phosphodiesterase, làm tăng co bóp cơ tim. Dù hiện tượng này thường không nguy hiểm và sẽ giảm dần, theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, nhưng nó có thể gây lo lắng hoặc khó chịu cho người trải qua.

3. Huyết áp tăng cao

Caffeine có thể làm tăng huyết áp tạm thời do ngăn chặn tác dụng giãn mạch của adenosine. Với những người uống ở mức vừa phải (dưới 400 mg mỗi ngày), tác động thường nhỏ và không đáng lo.

Tuy nhiên, nếu bạn tiêu thụ quá nhiều, nguy cơ sẽ tăng lên. Một nghiên cứu năm 2024 chỉ ra rằng những người uống từ 400 mg caffeine mỗi ngày trở lên có xu hướng huyết áp cao hơn theo thời gian, đặc biệt rõ ở nhóm vượt ngưỡng 600 mg. Điều này đồng nghĩa với việc những thói quen như uống nhiều cà phê đặc hoặc thường xuyên dùng nước tăng lực có thể làm tim mạch chịu gánh nặng không nhỏ.

4. Các vấn đề về tiêu hóa

Nếu bạn hay bị ợ nóng, đầy hơi hay đau dạ dày sau khi uống cà phê, rất có thể caffeine chính là thủ phạm.

Nó có thể làm giãn cơ LES (cơ thắt thực quản dưới), vốn có nhiệm vụ ngăn axit dạ dày trào ngược. Khi cơ này giãn quá mức, axit dễ dàng đi ngược lên thực quản, gây ra triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản như nóng rát ở ngực hoặc cổ họng. Ngoài ra, caffeine còn kích thích dạ dày tiết thêm axit, khiến tình trạng khó chịu càng nghiêm trọng hơn.

5. Đau đầu

Một trong những dấu hiệu phổ biến khi nạp quá nhiều caffeine là đau đầu, từ nhẹ cho đến đau nửa đầu.

Một nghiên cứu cho thấy việc uống từ ba cốc cà phê trở lên mỗi ngày làm tăng nguy cơ đau nửa đầu trong cùng ngày hoặc ngày hôm sau. Dù cơ chế chính xác chưa được giải thích rõ, các nhà khoa học cho rằng caffeine ảnh hưởng đến sự co giãn mạch máu trong não, từ đó gây ra cơn đau.

Điều thú vị là caffeine liều thấp đôi khi lại được dùng để giảm đau đầu, ví dụ như trong một số loại thuốc trị đau nửa đầu. Nhưng khi vượt quá ngưỡng, tác dụng lại đảo ngược.

6. Bồn chồn và lo lắng

Nếu bạn dễ bứt rứt, tim đập nhanh và thấy lo âu hơn sau khi uống cà phê, đó có thể là dấu hiệu bạn đã dùng quá liều.

Caffeine không chỉ chặn adenosine mà còn thúc đẩy sản xuất dopamine, khiến hệ thần kinh trung ương bị kích thích quá mức. Một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ lo lắng có thể xuất hiện ngay cả ở lượng thấp, nhưng rõ rệt hơn khi vượt ngưỡng 400 mg mỗi ngày.

Đối với người vốn dễ căng thẳng, caffeine có thể làm tình trạng này trở nên trầm trọng hơn.

7. Chóng mặt hoặc choáng váng

Cảm giác choáng, mất thăng bằng hay hoa mắt sau khi uống nhiều cà phê cũng không hiếm gặp.

Lý do là caffeine có thể làm tăng nhịp tim, huyết áp và tạm thời giảm lưu lượng máu lên não. Kết hợp lại, những thay đổi này có thể khiến bạn thấy chóng mặt, nhất là khi đứng lên đột ngột.

Caffeine mang lại nhiều lợi ích: tăng sự tỉnh táo, cải thiện tâm trạng và thậm chí hỗ trợ khả năng tập trung. Tuy nhiên, “quá liều” lại có thể khiến sức khỏe gặp rắc rối – từ mệt mỏi, đau đầu đến tim đập nhanh hay lo lắng.

Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh nên giới hạn lượng caffeine ở mức không quá 400 mg mỗi ngày (tương đương khoảng 4 cốc cà phê pha loãng). Nếu bạn thường xuyên gặp những dấu hiệu kể trên, có lẽ đã đến lúc điều chỉnh thói quen uống cà phê của mình.

Bạn có thể quan tâm:

• Vì sao cần bổ sung đầy đủ kẽm cho cơ thể? 10+ lợi ích của kẽm đối với sức khỏe mà bạn nên biết
• 8 loại thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp, thích hợp cho người tiểu đường

Nguyên nhân gây đánh trống ngực vào ban đêm

Có nhiều yếu tố có thể khiến tim bạn “hồi hộp” vào ban đêm, đặc biệt khi bạn đang thư giãn hoặc chuẩn bị đi ngủ. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

Sử dụng các chất kích thích

• Caffeine, nicotine, rượu: Những chất này kích thích hệ thần kinh, làm tăng nhịp tim và huyết áp, gây nên cảm giác đánh trống ngực, nhất là nếu bạn dùng vào buổi tối.
• Thuốc kích thích hoặc ma túy: Các chất như cocaine, methamphetamine có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch.

Mất nước

Khi cơ thể thiếu nước, sự cân bằng điện giải (natri, kali, canxi, magie) bị rối loạn, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tim, gây cảm giác tim đập mạnh bất thường.

Vấn đề tâm lý

Lo âu, căng thẳng, sợ hãi – đặc biệt khi tâm trí được “thư giãn” sau cả ngày – có thể kích hoạt phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”, làm tim đập nhanh và mạnh hơn, dù bạn đang nằm nghỉ.

Chứng ngưng thở khi ngủ (OSA)

Đây là tình trạng ngừng thở từng đợt trong khi ngủ, thường đi kèm ngáy lớn, mệt mỏi ban ngày. Khi bị OSA, cơ thể phản ứng bằng cách tăng nhịp tim, gây hồi hộp vào ban đêm.

Tác dụng phụ của thuốc

Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến nhịp tim. Ví dụ như:

• Thuốc điều trị Alzheimer: rivastigmine (Exelon), donepezil (Aricept), galantamine (Razadyne)
• Thuốc trị ung thư: cetuximab (Erbitux), sunitinib (Sutent)
• Thuốc chống loạn thần: clozapine (Versacloz), risperidone (Risperdal)
• Thuốc tim mạch: adenosine (Adenocard), dronedarone (Multaq), ivabradine (Corlanor)
• Thuốc giãn phế quản: albuterol (Ventolin HFA), aminophylline (Norphyl)
• Thuốc chẹn beta hoặc kênh calci: propranolol (Inderal XL), verapamil (Verelan), amlodipine (Norvasc)
• Thuốc chống trầm cảm: fluoxetine (Prozac), citalopram (Celexa)
• Thuốc thông mũi: phenylephrine (Suphedrine PE), pseudoephedrine (Sudafed)

Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào sau đây, hãy trao đổi với bác sĩ nếu gặp tình trạng hồi hộp.

Các nguyên nhân khác

Dù bạn có thể chỉ nhận thấy cảm giác hồi hộp vào ban đêm, nhưng thực tế, nhịp tim có thể đã thay đổi trong cả ngày mà bạn không để ý. Những nguyên nhân khác bao gồm:

• Thay đổi nồng độ kali trong máu
• Tập thể dục quá sức hoặc sốt
• Rối loạn nhịp tim như rung nhĩ, block nhĩ thất, nhịp tim chậm
• Bệnh van tim như sa van hai lá
• Cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức)
• Căng thẳng, stress kéo dài

Triệu chứng đánh trống ngực vào ban đêm

Dưới đây là một số biểu hiện bạn có thể cảm nhận khi hồi hộp:

• Tim đập mạnh, nhanh, có thể nghe rõ
• Cảm giác tim đập không đều, nhảy cóc hoặc ngừng vài giây
• Áp lực ở ngực, họng hoặc cổ
• Cảm giác lo lắng kèm theo
• Đôi khi đi kèm chóng mặt, khó thở, ra mồ hôi

Không phải lúc nào đánh trống ngực cũng là dấu hiệu của loạn nhịp tim. Đôi khi, bạn đơn giản chỉ cảm nhận nhịp tim rõ hơn khi nằm yên. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng khác (chóng mặt, ngất xỉu, đau ngực,…), bạn nên đi khám để kiểm tra khả năng mắc các rối loạn nhịp tim.

Làm gì khi bị đánh trống ngực lúc nằm ngủ

Khi cảm thấy tim đập nhanh hoặc hồi hộp, bạn có thể thử một số cách sau để giảm triệu chứng:

• Điều chỉnh tư thế ngủ: Nằm nghiêng bên phải hoặc nằm sấp có thể giảm cảm giác hồi hộp. Tránh nằm nghiêng trái hoặc nằm ngửa – những tư thế này có thể khiến bạn cảm nhận nhịp tim rõ hơn.
• Hít thở sâu và thư giãn: Thử các bài tập thở sâu, thiền định hoặc nghe nhạc nhẹ để làm dịu hệ thần kinh.
• Uống một cốc nước: Mất nước nhẹ cũng có thể gây hồi hộp. Nên bổ sung nước nếu bạn chưa uống đủ trong ngày.
• Ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng: Thay đổi tư thế có thể giúp tim ổn định lại nhịp nhanh chóng.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu tình trạng đánh trống ngực kéo dài, lặp lại thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như ngất, đau ngực, khó thở,…bạn nên nhanh chóng tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và chẩn đoán sớm.

Một số xét nghiệm cần thiết bao gồm:

• Khám lâm sàng: bác sĩ nghe tim, hỏi tiền sử bệnh, thuốc đang dùng
• Xét nghiệm máu: kiểm tra điện giải, hormone tuyến giáp, thiếu máu
• Điện tâm đồ (ECG): ghi lại hoạt động điện của tim
• Holter monitor: đeo thiết bị theo dõi tim 24-48 giờ để phát hiện bất thường

Điều trị đánh trống ngực

Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc: như thuốc chẹn beta (propranolol, metoprolol) hoặc thuốc chẹn kênh calci (verapamil) để làm chậm nhịp tim
• Liệu pháp điện: trong trường hợp loạn nhịp nghiêm trọng, có thể cần sốc điện hoặc cấy máy tạo nhịp tim
• Đốt điện tim: một kỹ thuật phá hủy các vùng tim gây loạn nhịp bằng sóng cao tần

Cách phòng ngừa và kiểm soát đánh trống ngực vào ban đêm

Một số thay đổi trong lối sống có thể giúp bạn hạn chế tình trạng đánh trống ngực khi ngủ:

• Tránh ăn tối quá no, đặc biệt là đồ chứa nhiều đường, muối, chất béo hoặc carbohydrate
• Hạn chế caffeine, rượu và nicotine vào buổi tối
• Tạo không gian ngủ yên tĩnh, mát mẻ và tối
• Tập thể dục đều đặn, tránh tập gần giờ đi ngủ
• Ngủ đúng giờ, duy trì giờ ngủ – thức cố định
• Tránh sử dụng thiết bị điện tử trên giường
• Giảm căng thẳng bằng thiền, yoga, thở sâu
• Uống đủ nước mỗi ngày
• Duy trì cân nặng hợp lý

Kết luận

Cảm giác đánh trống ngực vào ban đêm có thể khiến bạn lo lắng, nhưng phần lớn các trường hợp lành tính và có thể kiểm soát được bằng thay đổi lối sống. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để kiểm tra sức khỏe tim mạch. Nhận biết và điều trị sớm có thể giúp bạn bảo vệ trái tim và có được giấc ngủ ngon hơn mỗi đêm.

Bạn có thể quan tâm:

• Chế độ ăn giàu protein có thực sự gây hại cho sức khỏe không?
• 9 thực phẩm giúp đường ruột khoẻ mạnh
• Cách giảm đau cơ sau khi tập luyện: 10 mẹo hiệu quả giúp bạn phục hồi nhanh hơn