Đột quỵ là gì?

Đột quỵ (Stroke) hay tai biến mạch máu não là một tình trạng bệnh tật do lưu lượng máu truyền đến não đột ngột ngắt quãng hoặc suy giảm dẫn đến việc tổn thương thần kinh, chết tế bào não.

Người bị đột quỵ có khả năng cao bị hôn mê, liệt cơ thể, thậm chí tử vong. Tại Việt Nam, đột quỵ không chỉ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu mà còn tạo nên gánh nặng tài chính cho gia đình và quốc gia.

Phân loại đột quỵ

• Đột quỵ thiếu máu cục bộ
• Đột quỵ xuất huyết
• Cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua (transient ischemic attack – TIA): ít nguy hiểm đến tính mạng.

Dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ

Đối với những người được bác sĩ cấp cứu kịp thời, việc nhận biết sớm đột quỵ có thể đẩy nhanh các xét nghiệm chẩn đoán và điều trị, gia tăng cơ hội sống sót cho người bệnh.

Dấu hiệu F.A.S.T

• Liệt mặt (Face)
• Liệt tay (Arm)
• Rối loạn ngôn ngữ (Speech)
• Thời gian (Time): ghi nhận thời điểm bệnh nhân phát bệnh cho bác sĩ và gọi cấp cứu càng nhanh càng tốt.

Dấu hiệu đột quỵ thần kinh trung ương

• Liệt nửa người
• Yếu liệt các cơ mặt
• Cảm giác tê
• Giảm cảm giác
• Run và không tự chủ hành động

Đột quỵ thân não

• Suy giảm các giác quan
• Sụp mí mắt
• Giảm phản xạ với ánh sáng, khó nuốt
• Mất thăng bằng
• Rối loạn nhịp tim, nhịp thở
• Không thể lè lưỡi, xoay đầu

Đột quỵ vỏ não

• Không thể nghe, nói, đọc, viết
• Rối loạn ngôn ngữ
• Giảm trí nhớ
• Lú lẫn, hành vi bất thường

Đột quỵ tiểu não

• Mất thăng bằng
• Rối loạn cử chỉ, hành động

Các triệu chứng khác

• Đau đầu dữ dội một cách đột ngột là biểu hiện của xuất huyết khoang dưới nhện
• Suy giảm ý thức hoặc hôn mê, thường kèm theo đau đầu, buồn nôn và nôn là dấu hiệu tăng áp lực nội sọ, thường bị nhầm lẫn với các dấu hiệu trên, xảy ra 48 đến 72 giờ sau đột quỵ thiếu máu não diện rộng và sớm hơn trong đột quỵ chảy máu não, có thể khiến bác sĩ bỏ qua cơ hội cứu bệnh nhân dẫn đến thoát vị não và tử vong.

Nguyên nhân gây đột quỵ

Đột quỵ do bệnh nền

• Huyết áp cao
• Xơ vữa động mạch
• Bệnh trầm cảm
• Bệnh tim
• Rối loạn mỡ máu
• Đái tháo đường
• Kháng insulin
• Tăng cholesterol máu
• Thông liên nhĩ
• Hẹp động mạch cảnh
• Đáy não bị nghẽn

Đột quỵ do lối sống

• Béo phì
• Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia
• Ít tập thể dục
• Chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thịt đỏ (bò, heo)
• Sử dụng liên tục chất gây nghiện: cocaine (cà phê), amphetamines (thuốc lắc)

Các yếu tố nguy cơ khác

• Từng đột quỵ nhiều lần
• Tuổi già
• Tiền sử gia đình có người bị đột quỵ nhiều lần.

  

Sơ cứu người bị đột quỵ

Bệnh nhân bị đột quỵ cần được bác sĩ chẩn đoán và điều trị thích hợp. Đối với người bị tai biến, thời gian “vàng” (khoảng thời gian tối ưu để xử trí sau khi bệnh khởi phát) là 4,5 giờ, “kim cương” là 30 phút để xử lý thật nhanh mạch máu bị tắc hoặc vỡ, tránh được biến chứng liệt toàn thân, bại não,…

• Giữ bệnh nhân tỉnh táo bằng cách hỏi han và liên tục quan sát.
• Nếu bệnh nhân tỉnh táo: đỡ bệnh nhân nằm thẳng, không gian thoáng, gọi cấp cứu.
• Nếu bệnh nhân bất tỉnh: kiểm tra hơi thở, nếu ngừng thở hãy áp dụng hồi sức tim phổi (CPR) trong 3 phút.
• Kiểm tra nhịp tim và huyết áp.
• Tuyệt đối không xê dịch bệnh nhân, không cho uống thuốc, không cho ăn uống.
• Gọi cấp cứu ngay lập tức.

  

Phòng tránh đột quỵ như thế nào?

Đối với bệnh lý nguy hiểm và cấp cứu như đột quỵ, việc phòng tránh ngay từ đầu là cực kỳ quan trọng chứ không phải chờ đến lúc xảy ra mới xử trí. Tuy không thể ngăn ngừa hoàn toàn khả năng mắc bệnh nhưng một số thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn giảm nguy cơ gặp phải căn bệnh đáng sợ này.

• Sống tích cực
• Thường xuyên tập thể dục
• Chế độ ăn nhiều rau xanh, thịt gà và cá
• Giảm ăn thịt đỏ (heo, bò) hoặc thức ăn có nhiều dầu mỡ
• Bỏ hút thuốc và rượu bia

Đột quỵ là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm đối với tất cả mọi người, diễn tiến rất nhanh và có thể gây tử vong nếu không được cấp cứu đúng cách kịp thời. Bài viết này hy vọng đã mang đến cho bạn những thông tin cần thiết để phòng ngừa và xử trí đột quỵ, chúc bạn luôn mạnh khỏe và tràn đầy niềm vui!

Mời bạn đọc tiếp những bài viết bổ ích về sức khỏe của BlogAnChoi:

Động kinh: bệnh lí nguy hiểm cần phải biết!

Đột quỵ: Dấu hiệu nhận biết và sơ cứu ban đầu

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật những thông tin hữu ích nhé!

Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền”: Cứ thoải mái mà sống, sao phải xoắn?

Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” là cuốn tự truyện gây xôn xao cộng đồng mạng năm 2018, cuốn sánh viết về cuộc đời của một bác sĩ từ lúc còn là sinh viên trên ghế nhà trường cho đến lúc vật vờ khi học bác sĩ nội trú, đến khi đi làm, gặp bao nhiêu chuyện buồn vui trên đời. Là cuốn sách mang đến cái nhìn khác hẳn về ngành y mà các “kều báo” đã đề cập. Là ngành y vì bệnh nhân hay một cái nhìn thiển cận đều do cách nhìn của bạn.

• Tác giả: Bác sĩ Ngô Đức Hùng
• Ngôn ngữ: Tiếng Việt
• Thể loại: Tản văn, hồi ký
• Ngày xuất bản: ngày 14 tháng 3 năm 2018
• Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Thế Giới
• Công ty xuất bản: Nhã Nam
• Gía bìa: 75.000VNĐ
• Số trang: 244 trang
• Kích thước: 14 x 20,5 cm
• Loại bìa: bìa mềm
• Tổng số tập: 1 tập
• Đánh giá trên Tiki: 4,5 /5 sao (221 nhận xét)

Giới thiệu về tác giả Ngô Đức Hùng:

Có lẽ với dân ngành Y, hay các cư dân mạng cũng không còn xa lạ gì với bác sĩ Ngô Đức Hùng. Bác sĩ được dân mạng “ưu ái” gọi là Hùng ngoa, bác sĩ đanh đá, thẳng thắng và chua ngoa nhất Vịnh Bắc Bộ.

Bác sĩ Ngô Đức Hùng là một trong những gương mặt quen thuộc của cộng đồng mạng qua những bài viết phản ánh thẳng thắn các vấn đề nóng của xã hội, những vấn đề của ngành Y. Bác sĩ sinh năm 1981 này từng tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Hà Nội, sau đó bác sĩ Ngô Đức Hùng tiếp tục theo học chương trình nội trú, dù được tu nghiệp ở nhiều nơi trên thế giới nhưng vẫn quyết định về Việt Nam làm việc, và hiện tại bác sĩ đang làm việc tại Chuyên khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).

Nội dung của cuốn tự truyện Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền”

Cuốn sách không chỉ là chuyện đời sinh viên cho đến khi đi làm, không chỉ là những mẫu chuyện vụn vặt trong cuộc sống mà nhiều hơn thế nữa là những tâm tư, tình cảm của một người bác sĩ; được thể hiện qua bốn chương của cuốn tự truyện: Chuyện Nghiệp, Chuyện Nghề, Chuyện Đời và Chuyện Tôi của bác sĩ.

Chuyện đời bác sĩ:

Cuốn tự truyện vẽ ra cả quá trình tự một cậu học trò theo khối A, yêu thích mỹ thuật lại rẽ hướng sang con đường cứu người. Kể cũng là chuyện trùng hợp, gia đình cậu xem bói, thầy bói bảo cậu học trò ấy chỉ có thể làm bác sĩ hay giáo viên. Thế là hiện tại cậu lại đảm nhận cả hai vai trò, vừa là một thầy thuốc lại là một thầy giáo ươm mầm thế hệ trẻ. Những tháng ngày học như điên như dại, những chuyện đời cứ ập đến một cách bất ngờ, từ những năm tháng đi học cho đến khi đi làm, đi dạy.

Không có những câu nói giáo điều, không có sự tô vẽ và khoa trương, tất cả nhưng bài học, những câu chuyện đều được kể một cách chân thật và chất phát qua lối văn đời thường. Từ những mộng mơ, những hoài bão ngày đầu vào trường của Y “muỗi” đã bị vã mặt không trượt phát nào. Tỉnh mộng với lời nói “học y dễ kiếm tiền”, “học y mai sau sẽ sung sướng, giáu có”, giàu có và sung sướng đâu chưa thấy, chỉ thấy mỗi tuần phải đi trực ban bù đầu, có những ngày chỉ được ngủ 3, 4 tiếng thôi đã là mừng lắm rồi; từ một thanh niên tươi trẻ nhiệt huyết sau bao năm học y lại hóa thành “đười ươi chân nhân”. Có những chua xót, đau đớn chỉ người trong nghề mới tỏ, và có những niềm vui rất đỗi đơn giản, nhỏ bé cũng khiến hạnh phúc, lân lân cả ngày.

Cuốn sách không chỉ nói về chuyện nghề mà còn nói về bản thân và gia đình bác sĩ, những ảnh hưởng của nghề đối với cuộc đời. Và bác sĩ cũng là người, cũng có gia đình, cũng có những niềm vui riêng, nhưng trên tất cả, họ phải tạm gác mọi thứ lại để ưu tiên trên hết là bệnh nhân. Bác sĩ cũng có nỗi sợ nhưng sợ hơn cả là sức khỏe, tính mạng bệnh nhân; do đó, mà bác sĩ nói riêng, những nhân viên y tế nói chung có thể lao ra đường ngay đêm khuya, luôn chuẩn bị tâm thế sẵn sàng chiến đấu hết mình.

Sự gồng gánh của ngành Y:

Cái mà bấy lâu ngành Y luôn phải chống trả, luôn phải gồng mình là dư luận, là chữ “kiện”, là những câu chuyện sai sự thật được các “lều báo” rêu rao, câu view và dắt mũi dư luận.

Hôm nay, mọi người ca ngợi bác sĩ đã làm tốt, đã hết mình chống dịch, không ngừng gọi là những thiên thần và anh hùng; nhưng ngày mai thì sao, chỉ cần có một sự việc gì đó được các thánh bàn phím, các báo chí câu view kéo câu chuyện đi sang một hướng khác, thì thử hỏi, ai còn nhớ đến những sự hy sinh thầm lặng của bác sĩ.

Bác sĩ có sướng gì, làm hàng trăm hằng ngàn chuyện tốt, cứu trăm ngàn người cũng chỉ xem là điều hiển nhiên, chỉ cần làm sai một lần thì mọi cố gắng, nỗ lực, điều tốt đã làm đều bị phủi sạch.

Do đó, cái mà cuốn sách truyền tải không chỉ là những câu chuyện đời bác sĩ, chuyện bệnh viện mà còn phản ánh một cách chân thật xã hội đang đánh mất sự lắng nghe và thấu hiểu. Tuy rằng cuộc sống có những người này người kia, không phải ai cũng là người xấu, cũng không phải ai cũng là người tốt, và bác sĩ, nhân viên y tế cũng vậy; nên đừng vì một chuyện mà đánh đồng tất cả. Ngành Y không phải là osin chủ nhân dân mà phải được trân quý hơn bao giờ hết.

Cảm nhận của đọc giả khi đọc cuốn sách Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền”

Có thể thấy rằng Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” chiếm rất nhiều tình cảm của đọc giả khi vừa ra mắt được vài tháng đã cháy hàng. Là ấn tượng bởi ngôi kể thứ nhất, là lối văn đầy chân thật và hài hước, tất cả đều chạm đến tim người đọc một cách chân tình nhất.

Không những được đánh giá 4.5 /5 sao trên Goodread, Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” còn nhận được hầu hết 4, 5 sao trên các trang bán sách và review khác nữa.

Những điều tâm đắc khi đọc Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền”

Sau những tháng ngày dài ở nhà vì dịch bệnh, ta nên xem để hiểu hơn về công việc chữa bệnh cứu người này. Ngày trời nắng đẹp, một tách trà, những câu chuyện và những bài học từ cuốn sách khiến ta học hỏi thêm nhiều thứ, biết thêm nhiều điều, hiểu thêm nhiều chuyện và nhiều người. Bác sĩ cũng là người, cũng cần tình yêu thương, cũng cần được trân trọng.

Cảm nhận đầu tiên khi có được “em nó” là quả ảnh bìa chất lừ, đôi dép tổ ong huyền thoại của ngành Y, nó khá mới lạ nhưng lại mang lại cảm giác nhẹ nhàng, thoải mái như khi ta ngồi phết chân và đắm chìm trong những trang sách vậy. Sách bìa mềm khá thoải mái, mở sách là thoang thoảng mùi sách mới- cái mùi gây nghiệm của các mọt. Và nội dung thì khỏi phải bàn cãi, chân thật, chua ngoa nhưng vẫn cảm nhận được sự ấm áp trong các trang sách.

Đọc sách để sống chậm lại một chút giữa thế gian bộn bề và tấp nập này, đọc để cảm nhận và thấu hiểu những nỗi vất vả mà bác sĩ, các nhân viên y tế phải gồng mình chịu đựng.

“Những bệnh nhân tử tế dạy cho mình bài học về tình yêu thương con người, những bệnh nhân củ chuối dạy cho mình bài học về chữ nhẫn. Cuộc sống có bạc bẽo, mình vẫn hạnh phúc thực hiện lý tưởng của riêng mình.” – Bác sĩ Hùng tâm sự.

Ảnh minh họa về nỗi khổ ngành Y (Ảnh: Internet)

Có những câu chuyện rất đời thường, chuyện không dám sử dụng nước ở kí túc trong một khoảng thời gian vì…ám ảnh, hay là sự bỏ lỡ, ham chơi những ngày đầu lên Hà Nội, nhưng chuyện cũng đã khiến bản thân ta phải suy nghĩ, phải chạnh lòng ở những khoảng lặng như những thanh trầm của một bản nhạc.

Cuốn sách cuốn hút, lôi cuốn đến từng câu chuyện, từng con chữ. Và với lối kể tự nhiên nhưng đầy cuốn hút, khiến đọc giả càng đọc lại càng muốn sang trang, càng muốn tận hưởng hết cuốn sách. Đọc sách để thấy đời còn đẹp lắm nhưng không phải là một màu hồng thơ mộng mà là đan xen nhiều màu sắc, cả những mảng màu u tối và những gam màu tươi vui.

Nếu đã chót yêu ngành Y hay chỉ là người qua đường thì bạn cũng nên thử xem, ngồi đọc Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” và nhâm nhi một tách trà, cảm nhận và suy nghĩ về những câu chuyện trong đời.

Mua sách Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” ở đâu? Bao nhiêu tiền?

Gía bìa của cuốn tự truyện Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” là 75.000 VNĐ, bạn cũng có thể mua trên Tiki, Fahasa,… Ngoài ra, các hiệu sách khác trên toàn quốc đều dễ dàng tìm thấy Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền”

• • Bạn có thể mua Để Yên Cho Bác Sĩ “Hiền” trên Tiki tại đây
  • Bạn có thể mua Để Yên Cho bác Sĩ “Hiền” trên Lazada tại đây

Ngoài ra bạn có thể tìm hiểu thêm các tựa sách hay hấp dẫn khác trên BlogAnChoi tại đây:

• Review tiểu thuyết Hy Vọng: Từ vụ án tàn nhẫn đến trang sách đầy nhân văn
• 4 tựa sách hay nên đọc làm nên tên tuổi của tác giả Đặng Hoàng Giang