Tuy nhiên, gần một nửa số người trong nhóm tin vào việc tiêm vắc-xin thừa nhận rằng họ có thể bị dao động nếu có những thông tin về tính thiếu an toàn của vắc-xin cũng như phản ứng phụ nghiêm trọng của vắc-xin. Hãy hiểu đúng về vắc-xin và đưa ra quyết định đúng đắn nhé.

Bác sĩ Sandra Kesh, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và là phó giám đốc y tế của Westmed Medical Group ở Westchester, New York cho biết:

“Khi có nhiều người tiêm vắc-xin hơn, chúng tôi có thể làm được nhiều việc hơn. Việc tiêm vắc-xin mang lại cho bạn sự yên tâm, đó là một điều tuyệt vời sau một năm cố gắng ngăn chặn và kiểm soát đại dịch. Có được 95% khả năng miễn dịch từ vắc-xin mRNA là một điều tuyệt vời.”

Như vậy vắc-xin là một trong những phương pháp hiệu quả và an toàn nhất để chống lại đại dịch COVID-19 đang hoành hành khắp thế giới. Nhưng đâu đó chúng ta vẫn có thể bắt gặp những hiểu lầm và nghi ngại về việc tiêm vắc-xin, chẳng hạn như những quan niệm sai lầm được liệt kê dưới đây.

1. Vắc-xin ngừa COVID-19 sẽ đưa virus vào cơ thể bạn?

Sự thật: Vắc-xin không thể gây nhiễm trùng COVID-19.

Bác sĩ Prathit Kulkarni, phó giáo sư về các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Y Baylor ở Houston, Texas, giải thích: “Về mặt sinh học, không thể lấy virus gây bệnh COVID-19 đưa vào trong vắc-xin dựa trên cách chúng được phát triển.”

Các chuyên gia cho biết thêm, các phản ứng thông thường của vắc-xin như sốt, đau nhức và mệt mỏi thường xảy ra trong vài ngày đầu sau mỗi liều tiêm và tất cả đều là dấu hiệu cho thấy hệ thống miễn dịch của bạn đang hoạt động bình thường.

Ho, khó thở và mất khứu giác hoặc vị giác không phải là những phản ứng phổ biến của vắc-xin và có thể là dấu hiệu của việc nhiễm COVID-19 hoặc một bệnh nhiễm trùng khác. Hãy liên hệ với bác sĩ nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào nêu trên sau khi tiêm chủng.

2. Vắc-xin COVID-19 gây vô sinh?

Sự thật: Điều quan trọng đối với phụ nữ đang mang thai hoặc dự định mang thai là phải biết rõ về rủi ro và lợi ích của việc tiêm phòng từ bác sĩ và nhân viên y tế. Cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng nào cho thấy vắc xin gây vô sinh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết phụ nữ mang thai bị nhiễm virus có nguy cơ bị nhiễm trùng nặng hơn và ảnh hưởng xấu đến quá trình mang thai. Vì vậy các biện pháp an toàn cơ bản như giữ khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, tránh bị nhiễm bệnh cá nhân và rửa tay là rất quan trọng nếu không được chủng ngừa trong khi mang thai.

3. Vắc-xin ngừa COVID-19 không an toàn và chưa được thử nghiệm như các vắc-xin khác?

Sự thật: Mặc dù vắc-xin COVID-19 được phê duyệt đã được phát triển và thử nghiệm tương đối nhanh so với các vắc-xin khác trong lịch sử, nhưng các giai đoạn thử nghiệm giống nhau đã được sử dụng cho tất cả chúng trước khi được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép.

Chuyên gia khẳng định: “Tất cả các loại vắc xin được ủy quyền đã trải qua các thử nghiệm lâm sàng lớn với hàng chục nghìn bệnh nhân được theo dõi chặt chẽ về các tác dụng phụ hoặc các vấn đề với vắc-xin. Không có bất kỳ phản ứng phụ nghiêm trọng nào nguy hiểm đến tính mạng được quan sát thấy, do đó vắc xin đã được cấp phép”.

Mặc dù có vẻ như quá trình nghiên cứu, phát triển và đưa ra thị trường đang diễn ra nhanh chóng vì đây là dịch bệnh được Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố là đại dịch toàn cầu vào ngày 11 tháng 3 năm 2020, nhưng vắc-xin của các hãng Moderna và Pfizer thực sự là các vắc-xin an toàn.

Chuyên gia giải thích: “Công nghệ mRNA được sử dụng trong hai loại vắc-xin này đã được nghiên cứu trong hơn một thập kỷ. Tất cả dữ liệu chúng tôi có từ các thử nghiệm lâm sàng – bao gồm hơn 40.000 người trong thử nghiệm Pfizer và hơn 30.000 người trong thử nghiệm Moderna – chỉ ra rằng vắc-xin an toàn. Không thấy tác dụng phụ nghiêm trọng nào và các tác dụng phụ nhẹ hoặc trung bình gần như hết trong vòng vài ngày.”

“Chúng tôi cũng không thấy mối liên hệ rõ ràng giữa vắc xin mRNA và các tác dụng phụ nghiêm trọng, mặc dù đã có hàng triệu vắc-xin được tiêm cho đến nay.”

Các phản ứng dị ứng phản vệ liên quan đến vắc-xin COVID-19 vẫn rất hiếm, chỉ có khoảng hai hoặc ba trường hợp trên 1 triệu người được tiêm chủng. Những kết quả đó là khá tốt, khi chúng ta đang nói về một căn bệnh có khả năng lây nhiễm cao và gây chết người.

4. Ngay sau khi tiêm vắc-xin, khẩu trang và giãn cách không còn cần thiết nữa?

Sự thật: Sau khi chủng ngừa, bạn vẫn nên tiếp tục đeo khẩu trang và giữ khoảng cách an toàn.

Chuyên gia giải thích: “Vắc-xin có thể bảo vệ bạn khỏi bị nhiễm bệnh, nhưng những người được tiêm chủng vẫn có thể mang và lây lan virus. Vì vậy mặc dù bạn không có khả năng bị triệu chứng nghiêm trọng nguy hiểm tính mạng do COVID-19, nhưng bạn vẫn có thể mang vi rút và phát tán nó.”

Hiện có những nghiên cứu tiềm năng đang được thực hiện về hiệu quả của vắc-xin trong việc ngăn ngừa lây lan và chúng ta sẽ có câu trả lời trong vài tháng tới. Cho đến lúc đó, những người được tiêm chủng nên tiếp tục thực hiện các biện pháp giảm thiểu sự lây lan đã được khuyến cáo lâu nay.

5. Những người đã bị COVID-19 không cần phải tiêm phòng?

Sự thật: Nếu ai đó đã bị COVID-19, họ vẫn có thể được chủng ngừa. Hướng dẫn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho thấy họ có thể cân nhắc hoãn việc tiêm chủng trong 90 ngày, nhưng cuối cùng họ vẫn nên tiêm.

Vắc-xin được thiết kế chủ yếu để ưu tiên những người không có kháng thể (tức là những người chưa bị nhiễm bệnh và do đó chưa hình thành một số miễn dịch tự nhiên đối với virus) tại thời điểm hiện nay khi nhu cầu vắc-xin vượt quá nguồn cung.

Chuyên gia cho biết: “Nếu ai đó được điều trị dựa trên kháng thể, hoặc huyết tương dưỡng bệnh hoặc kháng thể đơn dòng, thì họ được khuyến cáo đặc biệt nên đợi 90 ngày cho đến khi được chủng ngừa. Sau 90 ngày đó, những người đã khỏi bệnh COVID-19 nên chủng ngừa để bảo vệ mình khỏi bị tái nhiễm.”

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy rằng vắc-xin kích hoạt mức độ kháng thể trung hòa cao hơn đáng kể so với nhiễm trùng thực sự. Cho đến khi có nhiều thông tin hơn về thời gian miễn dịch có được từ nhiễm trùng thực sự thì vắc-xin vẫn được khuyến nghị tiêm cho tất cả mọi người.

6. Một lần tiêm phòng sẽ bảo vệ bạn khỏi COVID-19 suốt đời?

Sự thật: Các nhà khoa học hiện đang nghiên cứu thời gian miễn dịch của từng loại vắc-xin COVID-19. Chúng ta có thể cần tiêm chủng lặp lại trong tương lai, tương tự như tiêm phòng cúm hàng năm.

FDA cho biết họ dự đoán khả năng miễn dịch ít nhất là một năm. Cho đến nay, các nghiên cứu vẫn chưa cho biết khả năng miễn dịch từ vắc-xin sẽ kéo dài bao lâu. Bởi vì đây là một loại vắc-xin mới, khả năng miễn dịch phải được đo lường theo thời gian và thật khó để trả lời câu hỏi đó vào thời điểm này.

Một điều mà các chuyên gia chắc chắn: “Càng mất nhiều thời gian để chúng ta đạt được khả năng miễn dịch cộng đồng, thì cơ hội virus đột biến càng lớn và chúng ta sẽ cần phải tiêm phòng nhắc lại.”

Tuy nhiên, việc tiêm phòng có nghĩa là bạn không còn phải cách ly nếu bạn tiếp xúc với người có thể bị nhiễm bệnh. Điều này không có nghĩa bạn được tự do gần gũi với người khác hay để tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hay nước bọt của người khác. Khi đã được tiêm phòng, khả năng bạn bị lây nhiễm bởi một người nào đó nhiễm COVID-19 là cực kỳ thấp (dưới 5% với vắc-xin mRNA), vì vậy bạn có thể linh hoạt hơn đối với các quy tắc của CDC về cách ly do phơi nhiễm.

7. Nên đợi cho đến khi bạn có thể chọn loại vắc-xin “tốt nhất”?

Sự thật: Hãy tiêm bất kỳ loại vắc-xin nào được WHO khuyến nghị khi đièu kiện cho phép, cho dù đó là vắc-xin của Pfizer, Moderna hay vắc xin Johnson & Johnson mới được phê duyệt. Tất cả các loại vắc-xin này đã được FDA chấp thuận để sử dụng khẩn cấp vì chúng có hiệu quả tốt.

Các chuyên gia khẳng định: “Tất cả chúng đều đã được thử nghiệm rộng rãi và cực kỳ hiệu quả trong việc ngăn ngừa tình trạng bệnh chuyển biến xấu. Đây là điều quan trọng nhất mà chúng tôi mong muốn từ vắc-xin và chúng đều rất hiệu quả trong việc thực hiện điều này”.

Hy vọng rằng bài viết đã giải đáp phần nào thắc mắc và nghi ngờ về vắc-xin. Bạn hãy có cái nhìn đúng đắn về vắc-xin và hãy tỉnh táo trước những thông tin sai sự thật. Chúc bạn có một sức khỏe tốt!

Một số bài viết bạn có thể tham khảo:

• Việt Nam sắp nhập vaccine COVID-19, bạn đã biết gì về loại vaccine này?
• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?

Hãy thường xuyên ghé thăm BlogAnChoi để cập thêm nhiều thông tin hữu ích bạn nhé!

Hiện nay y tế ngày càng phát triển, nhiều loại vắc xin mới ra với mục đích phòng tránh các bệnh nguy hiểm cho con người. Tuy nhiên, tai biến y khoa là khó tránh dù với tỉ lệ rất rất nhỏ. Các bậc phụ huynh khi quyết định tiêm phòng cho con chắc chắn cũng không khỏi lo lắng về vấn đề này.

Vậy hãy nắm chắc những thông tin trong bài viết dưới đây để biết sau tiêm phòng cho trẻ cần theo dõi trong thời gian bao lâu, các biểu hiện như thế nào là bình thường có thể tự khỏi và như thế nào là nguy hiểm cần đưa con đi cấp cứu ngay.

Theo dõi sau tiêm chủng bao lâu

• Theo khuyến cáo, sau tiêm chủng cần ở lại cơ sở y tế nơi tiêm ít nhất 30 phút để theo dõi diễn biến và kịp thời xử lý những bất thường xảy ra.
• Khi về nhà cần chú ý theo dõi trẻ ít nhất 24 tiếng sau tiêm.

Sau tiêm chủng cần theo dõi những gì?

Sau tiêm chủng, phụ huynh cần theo dõi các biểu hiện sau: tinh thần của trẻ tỉnh táo vui chơi hay mệt mỏi; ăn có được không; bú mẹ nhiều hay ít hơn bình thường; uống; ngủ ngon hay ngủ li bì, quấy khóc; thở gấp hay không; nhiệt độ là vấn đề rất quan trọng; phát ban trên da; phản ứng tại vị trí tiêm; vấn đề đại, tiểu tiện, phân; các bất thường khác về sức khỏe,…

Phản ứng của trẻ sau tiêm chủng được chia làm 2 mức độ, đó là mức độ phản ứng thông thường có thể tự khỏi và mức độ phản ứng bất thường sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ hoặc để lại di chứng về sau.

Biểu hiện bình thường của trẻ sau tiêm phòng

• Sốt nhẹ (dưới 38, 5 độ C): Sốt sau tiêm phòng là phản ứng khá hay gặp, nếu trẻ sốt nhẹ, mẹ tiếp tục cho con uống nhiều nước, ăn uống bình thường và dùng thuốc hạ sốt đúng liều khi thân nhiệt trên 38 độ C. Việc theo dõi sát thân nhiệt của trẻ sau tiêm chủng là rất quan trọng. Tìm mua máy đo nhiệt độ điện tử tiện dùng cho trẻ em ở đây.
• Vị trí tiêm đỏ hoặc sưng nhẹ.
• Trẻ giảm phản xạ, choáng có thể xảy ra trong vòng 48 giờ sau khi tiêm phòng.
• Một vài trường hợp trẻ có thể xuất hiện các vết bầm tím hoặc chảy máu (nguyên nhân do giảm tiểu cầu) thì tiên lượng thông thường là nhẹ và tự khỏi. Tuy nhiên, để đánh giá đúng nguyên nhân, ở trường hợp này mẹ vẫn nên đưa con tới gặp bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Các dấu hiệu bất thường của trẻ sau tiêm chủng cần đưa đi cấp cứu ngay

• Cần đưa NGAY trẻ tới các cơ sở y tế gần nhất nếu trẻ có các dấu hiệu nặng, bất thường sau tiêm chủng như: sốt cao (>39°C), co giật, khóc thét, tím tái, khó thở, li bì, mệt lả, bú kém, bỏ bú, phát ban, các biểu hiện bất thường khác về sức khỏe…
• Nếu các phản ứng thông thường (đã nêu ở trên) kéo dài quá một ngày cũng có thể là dấu hiệu bất thường cần có sự tư vấn của bác sĩ.
• Ngay sau khi tiêm trẻ có thể khóc do đau, nhưng nếu trẻ khóc sau tiêm một thời gian và kéo dài dai dẳng 3 tiếng là dấu hiệu bất thường, phụ huynh không nên chủ quan dù chưa có biểu hiện gì rõ ràng.
• Dấu hiệu sốc phản vệ sau tiêm phòng ở trẻ: Đây là diễn biến nguy hiểm, thường xảy ra rất nhanh sau khi tiếp xúc với kháng nguyên lạ, thậm chí ngay trong khi đang tiêm. Trẻ xuất hiện ban đỏ, mẩn ngứa, vật vã, kích thích, đau đầu, đau bụng, ỉa chảy, khó thở, tím tái. Trẻ có thể co giật, kích thích, giãy giụa hoặc hôn mê, li bì. Điều cần làm là dừng ngay việc tiêm vắc xin (nếu đang tiêm) và thực hiện cấp cứu sốc phản vệ theo đúng phác đồ của Bộ Y tế.
• Biểu hiện dị ứng nặng sau tiêm chủng: Dị ứng với thuốc có thể tùy mức độ, nhưng nếu là trường hợp quá mẫn cấp tính thì diễn biến sẽ rất nhanh, nếu phát hiện bất kì biểu hiện dị ứng nào như nổi mẩn đỏ, phát ban, hay phù môi, phù mặt bố mẹ cần đưa con ngay tới cơ sở y tế để đảm bảo an toàn, trẻ được xử trí kịp thời đề phòng biến chứng nguy kịch. Ở trường hợp nặng, trẻ khó thở, thở khò khè do phù nề thanh quản, đường thở bị hẹp và cần được hỗ trợ thở oxy, xử trí cấp cứu.
• Trẻ co giật sau tiêm phòng: Trẻ có thể có cơn co giật ngắn hay dài, thường là co giật toàn thân. Dù cơn co giật của trẻ đã hết và chưa phát hiện bất thường xảy ra nhưng bố mẹ cũng cần cho con tới gặp bác sĩ ngay. Phụ huynh cũng cần đề ý cơn co giật của bé về thời gian, tính chất để mô tả lại cho bác sĩ nắm được tình hình. Trẻ cần được xử trí đảm bảo thông thoáng đường thở, thuốc chống co giật và điều trị theo nguyên nhân.
• Áp xe ở vị trí tiêm: Nếu bố mẹ thấy vị trí tiêm của trẻ có chảy dịch ra, hoặc sưng lên và sờ cảm giác mềm như chứa dịch mủ bên trong thì cũng cần đưa bé tới cơ sở y tế ngay.

Nói chung, khi bố mẹ thấy có bất cứ dấu hiệu nào nghi ngờ nguy hiểm sau tiêm chủng cũng nên đưa trẻ tới gặp bác sĩ, vì nhiều trường hợp diễn biến rất nhanh, cấp cứu không kịp thời gây nguy hại tính mạng của trẻ.

Các nguyên nhân dẫn đến phản ứng bất thường sau tiêm phòng cho trẻ em

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các phản ứng bất thường ở trẻ sau tiêm phòng, có thể là khách quan, chủ quan:

• Nguyên nhân do vắc xin: Phản ứng ở đây xảy ra do các đặc tính vốn có của vắc xin hoặc do vắc xin không đảm bảo chất lượng theo yêu cầu.
• Do trùng hợp ngẫu nhiên: Trẻ gặp các phản ứng bất thường sau khi tiêm chủng nhưng nguyên nhân thực tế không phải do đợt tiêm chủng này mà do trùng sự hợp ngẫu nhiên từ một bệnh lý có sẵn trước đó hay nguyên nhân khác.
• Do tâm lý lo sợ của phụ huynh hay trẻ tiêm vắc xin: Đây hoàn toàn là do tâm lý, có thể biểu hiện bình thường nhưng do tâm lý lo sợ nên bị hiểu nhầm, hiểu sai.
• Do sai sót trong khi thực hiện tiêm chủng: Tiêm chủng là quy trình với từng bước cần được thực hiện chính xác, đảm bảo. Từ chuẩn bị tới pha chế, bảo quản, kĩ thuật tiêm, vị trí tiêm,… Khi một bước trong đó xảy ra sai sót có thể dẫn tới các phản ứng bất thường.
• Không xác định được nguyên nhân.

Dù nguyên nhân là gì thì phụ huynh cũng cần bình tĩnh, việc quan trọng đầu tiên là xử lý bất thường ở trẻ tránh nguy hiểm. Sau đó cần tìm hiểu để làm rõ, làm đúng nguyên nhân.

Lưu ý quan trọng khi cho con đi tiêm phòng

• Khi đưa con đi tiêm phòng, mẹ cần nói rõ với bác sĩ về tiền sử bệnh của con, các bệnh đã mắc trước đây, bệnh hiện nay, trẻ có đang phải điều trị bệnh gì hay dùng thuốc gì không.
• Trẻ có bị dị ứng với thuốc, thực phẩm hoặc tác nhân đặc biệt nào không
• Các lần tiêm vắc xin trước của trẻ thế nào, đã tiêm những gì, tiêm khi nào, phản ứng sau đó ra sao, có gì bất thường không .
• Theo dõi các dấu hiệu của trẻ sau tiêm theo hướng dẫn.
• Đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay khi gặp các dấu hiệu bất thường.

Một vài bài viết liên quan cùng chuyên mục phụ huynh có thể tham khảo:

• Top 14 loại vacxin phải tiêm cho trẻ nhỏ (Phần 1)
• Top 14 loại vacxin cho trẻ em (Phần 2)
• Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh từ A-Z

Hi vọng những thông tin mà BlogAnChoi chia sẻ có thể giúp các mẹ cũng như cả gia đình chăm sóc sức khoẻ của trẻ tốt hơn. Đừng quên truy cập chuyên mục Sức khoẻ của BlogAnChoi để được cập nhật thêm nhiều kinh nghiệm bổ ích cho mình bạn nhé!