Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là tình trạng nhiễm trùng ở bất kỳ bộ phận nào của hệ thống tiết niệu. Hệ thống tiết niệu bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng liên quan đến đường tiết niệu dưới – bàng quang và niệu đạo.

Phụ nữ có nguy cơ mắc UTI cao hơn nam giới. Nếu nhiễm trùng chỉ giới hạn ở bàng quang, nó có thể gây đau đớn và khó chịu. Nhưng các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể xảy ra nếu UTI lan đến thận.

Các bác sĩ thường điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu bằng thuốc kháng sinh. Bạn cũng có thể tự thực hiện các bước để giảm nguy cơ mắc UTI ngay từ đầu.

Dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu

UTI không phải lúc nào cũng gây ra các triệu chứng. Dấu hiệu có thể bao gồm:

• Liên tục cảm thấy muốn đi tiểu
• Cảm giác nóng rát khi đi tiểu
• Đi tiểu thường xuyên và đi tiểu một lượng nhỏ
• Nước tiểu có màu đục
• Nước tiểu có màu đỏ, hồng tươi hoặc màu cola – dấu hiệu của máu trong nước tiểu
• Nước tiểu có mùi nồng
• Đau vùng chậu, ở phụ nữ – đặc biệt là ở trung tâm của xương chậu và xung quanh khu vực xương mu
• Ở người lớn tuổi, nhiễm trùng tiểu có thể bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các tình trạng khác.

Các loại nhiễm trùng đường tiết niệu

Mỗi loại UTI có thể dẫn đến các triệu chứng cụ thể hơn. Các triệu chứng phụ thuộc vào phần nào của đường tiết niệu bị ảnh hưởng.

Thận

• Đau lưng hoặc đau bên
• Sốt cao
• Run rẩy và ớn lạnh
• Buồn nôn, nôn mửa

Bàng quang

• Áp lực vùng chậu
• Bụng dưới khó chịu
• Đi tiểu thường xuyên, đau đớn
• Máu trong nước tiểu

Niệu đạo

• Nóng rát khi đi tiểu
• Buốt

Khi nào nên đi khám?

Liên hệ với bệnh viện để được chăm sóc sức khỏe nếu bạn có các triệu chứng của UTI.

Nguyên nhân gây nhiễm trùng tiểu

Nhiễm trùng tiểu thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu qua niệu đạo và bắt đầu lây lan trong bàng quang. Hệ thống tiết niệu có cấu tạo để tránh vi khuẩn, nhưng tuyến phòng thủ đôi khi thất bại. Khi điều đó xảy ra, vi khuẩn có thể xâm nhập và phát triển thành một bệnh nhiễm trùng toàn diện trong đường tiết niệu.

UTI xảy ra chủ yếu ở phụ nữ và ảnh hưởng đến bàng quang và niệu đạo.

Nhiễm trùng bàng quang

Loại UTI này thường do Escherichia coli (E. coli) gây ra. E. coli là một loại vi khuẩn thường được tìm thấy trong đường tiêu hóa. Nhưng đôi khi vi khuẩn khác là nguyên nhân.

Quan hệ tình dục cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng bàng quang, nhưng bạn không cần phải hoạt động tình dục nhiều mới bị nhiễm trùng. Tất cả phụ nữ đều có nguy cơ bị nhiễm trùng bàng quang vì giải phẫu. Ở phụ nữ, niệu đạo gần hậu môn và lỗ niệu đạo nằm sát bàng quang. Điều này làm cho vi khuẩn xung quanh hậu môn dễ dàng xâm nhập vào niệu đạo và di chuyển đến bàng quang.

Nhiễm trùng niệu đạo

Loại UTI này có thể xảy ra khi vi khuẩn đường ruột lây lan từ hậu môn đến niệu đạo. Nhiễm trùng niệu đạo cũng có thể do nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. Chúng bao gồm herpes, lậu, chlamydia và mycoplasma. Điều này có thể xảy ra vì niệu đạo của phụ nữ gần với âm đạo.

Các yếu tố nguy cơ của nhiễm trùng tiểu

Nhiễm trùng tiểu thường gặp ở phụ nữ. Nhiều phụ nữ trải qua nhiều lần UTI trong suốt cuộc đời của họ.

Các yếu tố nguy cơ đối với UTI dành riêng cho phụ nữ bao gồm:

Giải phẫu

Phụ nữ có niệu đạo ngắn hơn nam giới. Do đó, khoảng cách để vi khuẩn di chuyển đến bàng quang sẽ ngắn hơn.

Sinh hoạt tình dục

Hoạt động tình dục có xu hướng dẫn đến nhiễm trùng tiểu nhiều hơn. Có bạn tình mới cũng làm tăng nguy cơ.

Một số phương pháp ngừa thai

Sử dụng màng ngăn ngừa thai có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Sử dụng chất diệt tinh trùng cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Mãn kinh

Sau khi mãn kinh, sự suy giảm estrogen lưu thông gây ra những thay đổi trong đường tiết niệu. Những thay đổi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.

Các yếu tố nguy cơ khác đối với UTI bao gồm:

• Các vấn đề về đường tiết niệu. Trẻ sinh ra có vấn đề về đường tiết niệu có thể gặp khó khăn khi đi tiểu. Nước tiểu có thể trào ngược vào niệu đạo, có thể gây nhiễm trùng tiểu.
• Tắc nghẽn trong đường tiết niệu. Sỏi thận hoặc phì đại tuyến tiền liệt có thể giữ nước tiểu trong bàng quang. Do đó, nguy cơ nhiễm trùng tiểu cao hơn.
• Suy giảm hệ thống miễn dịch. Bệnh tiểu đường và các bệnh khác có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch — khả năng phòng vệ của cơ thể chống lại vi trùng. Điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.
• Sử dụng ống thông. Những người không thể tự đi tiểu thường phải sử dụng một ống, được gọi là ống thông tiểu, để đi tiểu. Sử dụng ống thông làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Những người đang ở trong bệnh viện có thể sử dụng ống thông. Chúng cũng có thể được sử dụng bởi những người có vấn đề về thần kinh gây khó kiểm soát việc đi tiểu hoặc những người bị liệt.
• Dụng cụ khám chữa bệnh. Phẫu thuật tiết niệu hoặc khám đường tiết niệu có sử dụng dụng cụ y tế đều có thể làm tăng nguy cơ phát triển UTI .

Biến chứng của nhiễm trùng tiểu

Khi được điều trị kịp thời và đúng cách, viêm đường tiết niệu dưới ít dẫn đến biến chứng. Nhưng nếu không được điều trị, UTI có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Các biến chứng của UTI có thể bao gồm:

• Nhiễm trùng lặp đi lặp lại, có nghĩa là bạn bị nhiễm trùng đường tiết niệu từ hai lần trở lên trong vòng sáu tháng hoặc ba lần trở lên trong vòng một năm. Phụ nữ đặc biệt dễ bị nhiễm trùng lặp đi lặp lại.
• Tổn thương thận vĩnh viễn do nhiễm trùng thận do UTI không được điều trị.
• Sinh con nhẹ cân hoặc sinh non khi nhiễm trùng tiểu xảy ra trong thai kỳ.
• Niệu đạo bị hẹp ở nam giới do bị nhiễm trùng niệu đạo nhiều lần.
• Nhiễm trùng huyết, một biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng của nhiễm trùng. Đây là một rủi ro đặc biệt nếu nhiễm trùng đi lên đường tiết niệu đến thận.

Phòng tránh nhiễm trùng tiểu

Các bước này có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu :

• Uống nhiều chất lỏng, đặc biệt là nước. Uống nước giúp làm loãng nước tiểu. Điều đó dẫn đến việc đi tiểu thường xuyên hơn – cho phép vi khuẩn được đẩy ra khỏi đường tiết niệu trước khi nhiễm trùng có thể bắt đầu.
• Hãy thử nước ép nam việt quất. Các nghiên cứu xem xét liệu nước ép nam việt quất có ngăn ngừa UTI hay không vẫn chưa phải là nghiên cứu cuối cùng. Tuy nhiên, uống nước ép nam việt quất có thể không gây hại cho cơ thể.
• Lau từ trước ra sau. Làm điều này sau khi đi tiểu và sau khi đi cầu. Nó giúp ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn từ hậu môn sang âm đạo và niệu đạo.
• Làm trống bàng quang của bạn ngay sau khi quan hệ tình dục. Ngoài ra, hãy uống một cốc nước đầy để giúp loại bỏ vi khuẩn.
• Tránh các sản phẩm phụ nữ có khả năng gây kích ứng. Sử dụng chúng ở vùng sinh dục có thể gây kích ứng niệu đạo. Những sản phẩm này bao gồm thuốc xịt khử mùi, thụt rửa và bột.
• Thay đổi phương pháp ngừa thai của bạn. Màng chắn, bao cao su không bôi trơn hoặc bao cao su được xử lý bằng chất diệt tinh trùng có thể góp phần vào sự phát triển của vi khuẩn.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Khái niệm, dấu hiệu và cách điều trị bệnh tay chân miệng
• Cách nhận biết bị kiến ba khoang cắn và cách điều trị hiệu quả chỉ trong 3 ngày

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Nguồn tham khảo: Mayoclinic

Hệ bài tiết của chúng ta hoạt động như thế nào?

Thận có chức năng lọc máu để tạo ra nước tiểu, sau đó nước tiểu được chứa ở bàng quang. Đây là cơ quan có dạng như quả bóng đàn hồi, khi không chứa nước nó sẽ co lại chỉ còn khoảng 5 cm chiều ngang, nhưng khi cần thiết có thể giãn ra tới 15 cm và chứa được tối đa khoảng 600-900 ml nước tiểu.

Tuy nhiên bàng quang có khả năng giãn to như vậy không có nghĩa là chúng ta nên chờ tới khi nó thật đầy rồi mới “xả”. Đôi khi có những tình huống buộc chúng ta phải nhịn đi tiểu nhưng nếu lặp lại thường xuyên sẽ làm cho bàng quang không chịu được nữa và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Bàng quang được cấu tạo bởi các cơ có khả năng co giãn, nằm trong khung xương chậu. Có 2 ống nhỏ dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang được gọi là niệu quản. Thận lọc các chất thải độc hại ra khỏi máu và tạo ra nước tiểu chứa ở bàng quang, sau đó sẽ thải ra ngoài qua đường ống gọi là niệu đạo.

Có một vòng cơ thắt ở điểm nối giữa bàng quang và niệu đạo, bình thường nó luôn thắt lại để ngăn nước tiểu chảy ngược từ dưới lên trên. Khi bộ não yêu cầu đi tiểu, cơ vòng sẽ mở ra để cho nước chảy xuống.

Đi tiểu đúng lúc cũng là một kỹ năng phải học

Khi bàng quang chứa nhiều nước, các đầu dây thần kinh bên trong nó sẽ cảm nhận và gửi tín hiệu đến tủy sống, từ đó đi lên não. Khi bàng quang đầy khoảng 1/4 đến 1/3 (khoảng 180-300 ml), bộ não sẽ phát tín hiệu thôi thúc chúng ta phải đi tiểu.

Khi lượng nước tiểu lên tới khoảng 600 ml, bạn sẽ cảm thấy rất khó chịu và muốn đi xả ngay lập tức. Tuy nhiên việc đi tiểu lại là hành động có ý thức, tức là chúng ta có thể “huấn luyện” để thay đổi và thậm chí kiềm chế tín hiệu tự nhiên.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đi tiểu mỗi khi bộ não ra tín hiệu, nhưng quá trình huấn luyện sẽ giúp trẻ biết được khi nào nên đi và khi nào phải nhịn. Theo thời gian, trẻ sẽ biết cách ức chế phản xạ này và chỉ “buông” vào lúc phù hợp.

Nên đi tiểu mấy lần trong ngày?

Câu trả lời phụ thuộc vào cơ địa của từng người và lượng chất lỏng nạp vào cơ thể trong ngày, cả đồ uống và đồ ăn. Trung bình một người bình thường đi tiểu khoảng 6 đến 10 lần mỗi ngày, nhưng có thể rất khác nhau giữa người này với người khác, thậm chí cùng một người nhưng giữa ngày này với ngày khác.

Như vậy có nghĩa là một người khỏe mạnh uống nước đầy đủ thường cảm thấy muốn đi tiểu sau khoảng 2 đến 4 giờ, trừ lúc ngủ ban đêm. Tuy nhiên thực tế chúng ta có thể ngồi làm việc cả buổi mà không đi tiểu.

Hiện nay không có kỷ lục chính thức về thời gian nhịn đi tiểu lâu nhất, nhưng có một kỷ lục Guinness thế giới về lượng nước tiểu được lấy ra khỏi cơ thể một người nhiều nhất trong một lần là 22 lít. Đó là một người đàn ông mắc chứng thận to khiến cho nước tiểu bị tắc lại bên trong và phải phẫu thuật.

Nhịn tiểu quá lâu có hại gì cho sức khỏe?

Theo các bác sĩ, không có định nghĩa rõ ràng như thế nào là “nhịn quá lâu”, nhưng người bình thường nên đi tiểu ít nhất 5 lần mỗi ngày. Nếu đi tiểu ít thì có khả năng cơ thể bạn đang thiếu nước và cần bổ sung thêm.

Bạn có thể đi tiểu thường xuyên hơn tùy thuộc vào tuổi, giới tính, kích thước của bàng quang do bẩm sinh, và các yếu tố khác. Một số loại thuốc (như thuốc lợi tiểu), tình trạng bệnh tật, và đồ ăn thức uống (như caffeine hoặc đồ có cồn) có thể làm tăng lượng nước tiểu.

Nếu bạn phải đi tiểu chưa tới 2 giờ một lần, hoặc thức dậy nhiều lần để đi tiểu vào ban đêm, thì có thể là tình trạng bàng quang hoạt động quá mức, còn được gọi là OAB, khiến bạn khó nhịn tiểu.

Nếu thỉnh thoảng bạn buộc phải nhịn đi tiểu trong thời gian lâu (như đi tàu xe đường dài) thì không có gì nghiêm trọng, nhưng nếu thường xuyên làm điều này và thời gian nhịn tiểu quá dài có thể gây ra nhiều hậu quả nguy hiểm cho sức khỏe.

Tiểu són

Hậu quả thường gặp của thói quen nhịn tiểu thường xuyên là tiểu són, hay còn gọi là tiểu không tự chủ. Đó là khi các cơ ở bàng quang không thể đóng chặt để giữ nước tiểu, cuối cùng phản xạ tự nhiên sẽ làm cho nước tiểu bị rò rỉ ra ngoài, có thể chỉ vài giọt nhưng đôi khi cũng chảy nhiều ướt đẫm.

Bàng quang suy yếu

Bàng quang được cấu tạo bởi các cơ và cũng có thể bị yếu khi phải hoạt động quá mức trong thời gian dài, hậu quả là bạn sẽ cảm thấy khả năng nhịn tiểu kém hơn trước và các vấn đề bất thường khác khi đi tiểu.

Co thắt bàng quang

Cơ bàng quang cũng có thể bị chuột rút và co thắt khi hoạt động quá sức giống như bất kỳ cơ nào khác, nhưng cảm giác sẽ khó chịu hơn nhiều so với chuột rút ở bắp chân. Co thắt bàng quang có thể gây đau và tiểu són.

Nhiễm trùng

Nhịn tiểu thường xuyên làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu vì nước tiểu bị giữ lại nên vi khuẩn cũng có nhiều thời gian để sinh sôi phát triển. Thói quen nhịn uống nước để tránh đi tiểu nhiều cũng làm cơ thể thiếu nước, tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Mang thai có thể làm phụ nữ đi tiểu thường xuyên hơn do sự thay đổi hormone trong giai đoạn sớm của thai kỳ và do tăng áp lực đè lên bàng quang ở giai đoạn sau. Việc nhịn tiểu quá lâu khi mang thai có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu vốn đã cao ở thai phụ.

Mất cảm giác mắc tiểu

Giống như việc dạy cho trẻ nhỏ nhịn đi tiểu, người lớn cũng có thể tự “huấn luyện” bản thân để nhịn lâu hơn nữa. Nếu bạn thường xuyên phớt lờ tín hiệu của bàng quang thì dần dần có thể sẽ không cảm giác được nữa, không nhận ra lúc nào thực sự cần phải đi.

Mót tiểu

Ngược lại với điều trên, nhịn tiểu thường xuyên về lâu dài có thể khiến bạn lúc nào cũng có cảm giác muốn đi tiểu mặc dù lượng nước tiểu không nhiều. Một số trường hợp có thể dẫn đến tổn thương dây thần kinh trong bàng quang đến mức cần phải phẫu thuật để sửa chữa.

Nhịn tiểu quá lâu có nguy hiểm tính mạng không?

Giai thoại kể rằng nhà thiên văn học nổi tiếng người Đan Mạch Tycho Brahe ở thế kỷ 16 đã qua đời vì nhịn đi tiểu quá lâu. Chuyện đó có thật không? Năm 2001 các nhà khoa học đã xem xét thi hài của ông và cho rằng ông qua đời vì nhiều nguyên nhân kết hợp như béo phì, tiểu đường và lối sống không điều độ.

Ít đi tiểu cũng là một trong những triệu chứng của ông được ghi nhận trong những ngày cuối đời, nhưng không rõ đó có phải là cố ý nhịn đi tiểu thật hay không. Theo các bác sĩ, bàng quang bị vỡ do quá căng là hiện tượng hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra, nhất là khi có lực tác động mạnh từ bên ngoài, nếu không được điều trị kịp thời có thể đe dọa tính mạng.

Vậy là bạn đã biết nhịn đi tiểu thường xuyên có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm như thế nào rồi đấy. Hãy chú ý đi “xả nước” đúng lúc để bảo vệ sức khỏe bản thân nhé!

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• 5 thói quen chúng ta cần loại bỏ ngay lập tức khi đi tiểu
• Giảm cân có khiến bạn đi tiểu nhiều hơn? Làm sao để không đi tiểu quá thường xuyên khi giảm cân?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!